Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> آن زبان تے جان

آن زبان تے جان

سلمیٰ اعوان
October 22nd, 2014

اوس ویلے جدوں گرمیاں دی دُھپ دیاں دوپہراں دی خاص ویرانی تے سناٹا ڈیرے دے چار چوفیرے اُگیاں فصلاں تے سہاگہ کیتے ہوئے کھیتاں اُتے تردا پھردا سی، نِم، پِپل تے ٹاہلی دے رُکھ تے اوہناں دیاں ٹہنیاں، پَتر تے پتیاں دے نال لمکدے بُندے سب ایس احساس نوں نمایاں کردے سی۔ بیر دین عرف بیرو بہاولپوری کونڈے دے کنڈھیاں تے میل نال لتھڑی اُنگلیاں جمائی گھوٹنے نال بھکراڑ رگڑدا ہویا اُچی آواز نال گا رہیا سی۔
اٹ سٹ تے بھاکڑ کوار گندل
سبھے بُوٹیاں باٹیاں جاننے ہاں
جتھے رَن تے کھسم دا ویر ہووے
اوتھے بیٹھ کے صلح کروانے ہاں
’’واہ بیر دینا واہ‘‘ منجیاں اُتے بیٹھے لوکاں وچوں اک نے کہیا۔ چوہدری جمال دین وی حقّے دی نڑی پرے کردا ہویا بولیا۔
بس چھڈ ہن ایہنوں، دو تارے تے کُجھ سُنا۔
اَوسے ویلے ڈاکیئ دے سائیکل دی گھنٹی وجی۔ اوہ کیکر تے بکائن دے رُکھاں دے جھُنڈ توں وکھالی دتا۔ جمال دین دا کرخت چہرہ اوہدے اُتے نظر پیندے ای انج چمکیا جیویں کسے گندی مندی تھاں اُتے ککرمتا کھمبی دا بوٹا۔
گرم جوشی نال آؤ منشی جی، دی آواز اوہنے گلے دی ڈونگھیائی توں کڈھی تے نال ہی اوہنے اپنے کامے نوں لسّی لیان نوں آکھیا۔
سمندروں پار آؤن والی چٹھی اوہنے ہسدیاں اکھّاں تے ہسدے ہوٹھاں تے خوشی نال کمبدے ہتھاں نال پھڑی۔ منشی جی نے ورھیاں دا حساب لاندے ہوئے آکھیا، خالد پُتر دے آؤن وچ بس سَت اَٹھ مہینے رہ گئے نیں۔ چوہدری جی ربّ سوہنا تہانوں پُتر دیاں خوشیاں ویکھنیاں نصیب کرے۔
لفظ ’آمین‘ آکھن ویلے ڈیرے دے کامَیاں تے اوتھے موجود دوجے لوکاں نے بڑی فیاضی توں کَم لیا۔ ایہہ تے ہُن خدا ای جان دا سی کہ آواز دی گھُن گرج دا زور سی یاں سارا رولا رپا بس اُپروں اُپروں دکھاوے دا سی۔
منشی جی دے جان توں بعد اوہنے چٹھی کھولی تے بڑے شوق نال اوہدے اُتے اپنی عینک دے وچ ولیٹی، اکھّاں نیویاں کیتیاں چٹھی اوہدے پُتر دی نہیں کسے امیرہ نامی کُڑی دی سی۔
اَوس ویلے اوہدا تگڑا دل زور زور نال وَج دا سی تے ہتھ ہولے ہولے کمب رہے سی تے متھّا مُڑھکو مُڑھکی سی۔
آسے پاسے منجیاں اُتے بیٹھے لوکاں نے آکھیا:
’خیر صلّا تے ہے نا چوہدری جی، اپنا پُتر راضی خوشی تے ہے نا‘ اوہنے ہاں وئی سب ٹھیک اے، کہیا تے کامے نوں پانی لیان نوں آکھیا تے جَدوں اوہ اُتے تئیں بھریا گلاس اپنے مونہہ نوں لا رہیا سی تے اوتھے موجود چند لوکاں نے اک دوجے ول اِنج تَکیا جیویں کہندے ہون، ’خیر صلّا اُکا نہیں کوئی گڑبڑ لگدی اے‘۔
پانی پی کے اوہنے چٹھی اُتے نظر ماری، مضمون انج سی:
’’تہاڈا پُتر خالد جمال میرے نال ویاہ کرن تے ضِد کر رہیا اے۔ خالد چنگا مُنڈا اے پَر افسوس دی گل ایہہ وے کہ اوہ انسان دی نہیں زنخوں دی اولاد اے، تے میں تکشک، ناگن ورگی سوہنی غصیلی تے آن بان والی کُڑی ایہو جیہے مُنڈے نال ویاہ کرن دا سوچ وی نہیں سَکدی، اوہنوں سمجھاؤ کہ میرا پِچھا چھڈ دیوے‘‘۔
اوہنے لفافے دے باہر ویکھیا برمنگھم دا پتہ لکھیا سی۔ اوہ اوسے ویلے اُٹھیا تے زنان خانے وچ آیا۔ لمے چوڑے ویڑھے دے وِچکار ٹاہلی تے نِم دے رُکھاں دے جھُنڈ تھلے اوہدی بُڈھی ماں رنگ دار سوتری تے نفیس نقش کاری نال سجے پاویاں والی منجی اُتے حقے دے سُوٹے لاندی چوپال سجائی بیٹھی سی۔ اَسّی (80) ورھیاں دی حیاتی ہون دے باوجود اوہدے سب اعضاء ٹھیک سی۔ آواز وچ رُعب تے گونج سی۔ ذہن جوڑ توڑ دی سیاست وچ چوکنّا تے ہشیار سی۔ اَصل وچ اوہ پَتری تمباکو ورگی سی جیہنوں پین تے وڈّے وڈیاں نوں اَچھُو لگ جاندا اے تے اکھّاں وچ کھارا پانی لہہ آؤندا اے۔
اوہ حیاتی دے ہر دور وچ ’برداشت‘ ناں دے لفظ توں ناواقف رہی سی۔ ذرا جیہی حکم عدولی تے اوہ دوجیاں دے بخیئے اُدھیڑنا تے اوہنوں رُسوا کرنا اپنا فرض سمجھدی سی۔ خالد اُتے جِناں حق اوہ اپنا جتاؤندی سی اوہدا وِیہواں (20) حصہ وی اوہ کسے نوں دین لئی تیار نہیں سی۔
کڑوالی کندھ دی چھاویں رابو تے جینی توے تے روٹیاں سیک دیاں سی۔ نال ای نال اوہ زور و شور نال اوس واقعے دا ذکر کر رہیاں سی جیہڑا کل سُوتراں تے اوڈاں دے وچ ہویا سی۔ چنگی واہ واہ ڈانگ سوٹا چکیا سی۔ معاملہ تھانے تیکر پہنچ گیا سی۔ اوڈاں دی نیتی نے تھانے وچ کھَلو کے تھانے دار نُوں للکاریا سی تے رابو بار بار نیتی دی جی داری دی داد دے رہی سی۔
کاڑھنی وچ دُدھ کَڑھ رہیا سی تے اوہدی باس سارے گھر وِچ کھِلر رہی سی۔ گوہیاں دا دُھوں آلے دیاں موریاں وچوں باہر نکل رہیا سی۔ منجیاں اُتے لال مرچاں تے مکئی سُک رہی سی۔ ماں جی نے گلاں کردے کردے رُک کے گامے نوں آواز ماری تمباکو دے گٹھے کھول کے دھپ وچ پا دے۔ بدبختا تینوں کُجھ وی نبڑدا نہیں۔۔۔ بس تھوڑا جیہا رہ گیا اے۔
’بی بی‘
شاہزاداں نے زور دار سُوٹا لایا دُھواں چھڈیا تے بولی:
’ستیا ناس ہووے سیم تھور دا تمباکو دی ساری کڑواہٹ نکل گئی اے‘
اوہ ویڑھے چوں لَنگھ کے وڈے کمرے وچ آیا کروشیے والی چادر وِچھے پلنگ اُتے اوہدی گھر والی رُقیہ بیٹھی کروشیے دی لَیس تے سُرخ پنی نال منڈھے ہوئے ہتھ والے پنکھے نال آپ نوں جھَل دی سی۔ رُقیہ اوہدی دوجی گھر والی سی۔ خالد جمال پہلی بیوی توں سی جیہڑی اوہنوں جَمن توں دس دن بعد مر گئی سی، رقیہ اوہدی مرحومہ بیوی دے مامے دی کُڑی سی۔ سال بعد ای ماں جی اوہنوں ویاہ لیائی سی۔ رقیہ اک وڈے زمیندار دی دِھی ہون دے باوجود اپنے اندر محبت تے شفقت دی اجیہی مٹھاس رکھدی سی کہ اوہنوں مِلن تے گلاں باتاں کرن توں بعد عام بندے نوں اوہی لطف تے سرشاری محسوس ہوندی سی جیہڑی راب تے مکھّن نوں باسی روٹی دے نال نہار مونہہ کھان نال مِلدی اے۔
اوہ رقیہ کول بہہ گیا تے چٹھی اوہدے ول ودھا دِتی۔ رقیہ اَٹھ جماعتاں پاس سی۔ اوہ چٹھی پڑھدی رہی تے محمد جمال اپنیاں مُچھّاں نوں وَٹ چڑھاندا پُنجے تکدا رہیا۔
اک واری، دو واری، تِن واری پڑھن توں بعد اوہنے پچھانہہ مُڑ کے اپنے گھر والے نوں ویکھیا، تے اوہنوں اوہدیاں اکھّاں وچ اک عجیب جیہی حیرانی دے رنگ دے نال نال غُصّے دی لالی وی نظر آئی۔
’’جی ایہہ کیہ چکر اے میری تے سمجھ وچ نہیں آ رہیا۔ تے ہاں کِنّی بدتمیز کُڑی اے کمُوت دی مار، بھلا ساڈا پُتر کیوں زنخوں دی اولاد ہون لگا‘‘۔
سمجھ وچ میری وی کُجھ نہیں آ رہیا۔
دوویں کنا ای چر بیٹھے گلاں کردے رہے۔ سوچ وچار کردے رہے پر مسئلہ اینا گُنجھل دار سی کہ دماغ دیاں چولاں ڈِھلیاں ہو گئیاں پر اوہدا گُنجھل نہ کھُلیا، نکتہ بس اینا ای سی کہ خالد منڈا تے چنگا اے پر زنخوں دی اولاد اے۔ بس ایہہ نُکتہ اینا پھیل جاندا کہ ایہدے دائرے کسے کنڈھے نہ لگن دیندے۔ رقیہ بیگم نے آکھیا اوہنوں ساڈا پتہ کِتھوں لبھا۔
ایہدے وچ کوئی اجیہی گل نہیں خالد توں لیا ہوئے گا۔ ایویں گلاں باتاں وچ پُچھ لیا ہووے گا۔
کوئی ڈیڑھ کو گھنٹے بعد اوہ اوسے طرح چکر کھاندا ہویا اُٹھیا۔ اوہنے بُوہے توں باہر نکل دے آکھیا۔
تُوں ماں جی نوں نہ دَسیں ایویں چیخنا چلانا شروع کر دیوے گی تے گل پھَیل جاوے گی۔
رُقیہ بیگم لمی پَے گئی۔ اوہدیاں نظراں لمے چوڑے کمرے دی ٹی آر والی چھت نوں گھَورن لگیاں۔ دستی کَم دی پکھّی اوہدے سِر تے رکھی ہوئی سی جیہدی روغنی ڈنڈی نوں اوہنے سجّے ہتھ وچ پھڑیا سی۔
خالد دی پرورش اک ضدی، سرکش تے ڈھیٹ بچے وانگوں ہوئی سی۔ دادی نے اوہدے تے رقیہ بیگم دے وچکار ہمیشہ مترئے پن دی وِتھ نوں گھٹان دی بجائے گہرا کیتا۔ کہن نوں خالد اوہدی پھُپھیری بھَین دا منڈا سی پر نہ تے اوہنے اوہدے ول کوئی دھیان کیتا تے نہ ہی دادی، پھُپھی نے اوہدا دھیان نویں ماں وَل کرایا۔ شروع شروع وچ رقیہ نے اوہنوں پیار کرنا چاہیا تے اوہ بدک کے انج پِچھے ہٹیا جیویں اوہ کوئی اچھُوت ہووے۔
جمال دی اک بھَین تے اک بھَرا سی۔ بھَین شہر رہندی سی تے بھَرا اپنے حصّے دی زمین تے۔
ماں جی نوں اکَلّی دھی بہت پیاری سی اوہدی وَڈی کُڑی نال خالد دا ویاہ کرنا چاہندی سی اپنے طور اوہ ایہہ رشتہ پکا کری بیٹھی سی۔ کئی ورھیاں پہلے گرمیاں دے دناں دی گل اے۔ سورج سوا نیزے اُتے آیا لگدا سی، ماں جی ٹاہلی دے رُکھ تھلے بیٹھی اپنے کڑتے دے بِیڑے کھولدیاں ہویاں بار بار کہندی جا رہی سی ’’اللہ ڈیرے تے ایہو جی گرمی کدی نہیں پئی، قیامت ای تے لگدی اے‘‘۔
اینے وچ خالد حویلی وچ آیا۔ اوہ لاہور دے چوٹی دے کالج وچ پڑھدا سی، چھُٹیاں مناؤن اوہ اپنے ورگے بے فکرے یاراں دی اک ٹُولی نال پنڈ آیا سی۔ اوس ویلے چِٹی نِکر چِٹی قمیض چِٹیاں جراباں تے ہتھاں وچ ٹینس دے ریکٹ تے مُڑھکے نال بھِجے لال گلابی چہرے نال اوہ بورس بیکر دا جڑواں بھَرا لگ رہیا سی۔ کجھ لمحے لئی اوہ دادی کول چھاویں آ کھلوتا سی۔ رابو حقے تے چلم رکھ رہی سی۔ اوہدے ول ویکھ کے ہسدیاں ہوئی (بولی) کہن لگی۔
ماشاء اللہ خالد تے ماں جی ہُن جوان ہو گیا اے نینی نال ایہدا ویاہ کر دو۔
تے خالد نوں جیویں بجلی دا کرنٹ لگا ہووے اوہنے ریکٹ رابو دے سِر تے ماردیاں ہویاں دادی نوں گھُوریا۔
’’ایہہ کیہ بکواس کردی اے‘‘
تے ماں جی پوپلے مونہہ نال ہَسن لگی۔
پُتر ٹھیک کہندی اے او۔ ہن ترا کُجھ بندوبست ہو جانا چاہیدا اے، تے خالد نے اپنے سَجّے پَیر نوں چُک کے انج زور نال زمین تے ماریا کہ ماں جی دے آسے پاسے مکھیاں وانگوں اُڈدیاں پھردیاں گھر وچ کم کرن والیاں اِک دم سہم گئیاں۔ اوہ اوس ویلے بڑے ای غصے وچ سی۔
’’میں بُل ٹیرر آں۔ تہاڈی اوہ چہیتی چُوچی اکھیاں والی دوہتری تے لنگور ورگی پوتری دوواں نوں پاَڑ کھاواں گا تے ہاں تسی مُرشد آباد دی چَلاک منی بیگم بنن توں باز آ جاؤ نہیں تے فیر ایسٹ انڈیا کمپنی دے چال باز وائسرایاں وانگوں تہاڈی بوٹی بوٹی کر دیاں گا تے اوہ ہنھیری وانگوں اُڈدا ایہہ جا او جا۔
اوس ویلے رقیہ بیگم گھیو تاء رہی سی، کفگیر نال لسّی لاہ لاہ کے چھوٹی پتیلی وچ پاؤندی جا رہی سی۔ اوہنے ایہہ سب ویکھیا، سُنیا تے فیر مونہہ پھیر لیا کہ کِتے اوہدے چہرے تے چمکدی مسکراہٹ سس نہ ویکھ لوے اوہ نہ تے ننان نوں نہ اوہدی دھی نوں پسند کردی سی، ویاہ ہو جاون تے اوہنوں جیویں تِن سَسّاں دا سامنا کرنا سی۔
اوس ویلے اوہدے اندر کیہو جیہیاں پھُل جھڑیاں پھُٹ رہیاں سی ایہہ کوئی نہیں ویکھ رہیا سی کیوں جے ماں جی نے دُہائی دینی شروع کر دتی سی۔
گھیو دا کڑاہ چُک کے اندر لے جاندے ہوئے اوہنے اپنے آپ نوں کہیا ’’چلو چھُٹی ہوئی اے کنڈھا وی نکل گیا‘‘۔
رقیہ بیگم دیاں تِن دِھیاں سی، بڑی خواہش سی اوہنوں مُنڈے دی پر اللہ نے پوری نہ کیتی۔
عام کھاندے پیندے گھرانیاں توں اُلٹ خالد پڑھن لکھن وچ تیز سی اوہ اک غیر معمولی منڈا سی۔ ہوسٹل وچ اوہ شہزادیاں وانگوں رہندا پر کیہ مجال کہ پڑھائی تے کھیڈاں وچ کِتے وی جھول آوے۔ ایف ایس سی وچ ٹاپ کیتا تے میڈیکل لئی چلا گیا۔ میڈیکل وچ گولڈ میڈل لیا، اک سال ہاؤس جاب کرن توں بعد اوہنے اعلان کر دتا کہ اوہ نیورو سرجری وچ سپیشلائزیشن واسطے انگلینڈ (ولایت) جاوے گا۔ اوہ گورنمنٹ دے وظیفے دا انتظار نہیں کر سکدا اینا ضرور ہویا کہ جوان ہوون تے اوہدا رویہ بھَیناں تے مترئی ماں نال بہتر ہو گیا سی۔
ہن ایہہ چٹھی اوہناں لئی پریشانی دا موجب بنی ہوئی سی بڑی سوچ وچار توں بعد فیصلہ ہویا کہ رقیہ اوہنوں چٹھی لکھے ایہہ فیصلہ چوہدری جمال دا سی تے رقیہ بیگم نے لکھیا:
’’دِھی رانی تِری چٹھی تے سانوں پریشانیاں تے سوچاں دیاں گھُمن گھیریاں وچ پھسا دتا اے۔ ساڈا ذہن اُلجھ کے رہ گیا اے گنڈھاں کھولن وچ میرا دماغ بہت تیز اے، پر ایہہ گنڈھ جیہڑی تری چٹھی نے لائی اے کسے وی طرح کھُلن وچ نہیں آ رہی۔ سوہنی بچی، خالد تے ماشاء اللہ بڑا ہونہار بچہ اے۔ ایہہ گل اوہدی ماں ہوون پاروں نہیں کہہ رہی سگوں ایہہ گل تے توں آپ اپنی چٹھی وچ وی مَنّی اے۔ دھی رانی ایہہ تے دَس اوہ زنخوں دی اولاد کیویں ہویا۔ کیہ اوہنے کوئی ایہو جی حرکت کیتی اے۔ اوہ طبیعت دا ضدی ضرور اے پر دل دا بھَیڑا بالکل نہیں۔ اَسیں اوہدی خوشی وچ خوش آں۔ توں اپنے بارے سب کُجھ لکھ تا کہ ساڈی پریشانی دور ہووے۔‘‘
ہن رقیہ بیگم نوں روز انتظار رہندا سی پہلے کجھ دن تے چٹھی پہنچ جاون دے خیال وچ لنگھے فیر چند دن اوہدے وَلوں جواب دین تے پاکستان آؤن دے اندازے لاؤن وچ لنگھے۔ پر چٹھی فیر وی نہ آئی۔ ہن اوہدی پریشانی تے بے چینی ہور ودھ گئی۔ کدی اوہ سوچدی کہ اوہ بیمار نہ ہوئے کدی خیال آؤندا کیتے چلی نہ گئی ہووے، کدی دُعاواں منگدی ربّ سوہنیا اوہنے خالد نال ویاہ کر لیا ہووے۔
فیر کوئی ڈھائی مہینے پچھّوں اوہدی چٹھی آئی اوس دن جمال دین اپنے دوستاں یاراں نال شکار تے گیا ہویا سی۔ کاما ساری ڈاک زنان خانے لے آیا۔ ایروگرام ویکھدے ہی اوہدے ہتھ پَیر پھُل گئے چٹھی کھولی تے پڑھن بہہ گئی۔
مناسب جے القاب توں بعد اوہنے لکھیا سی۔
’’ناں تُوں تے تُسی جانو ہو گئے او۔ گوجرانوالہ وچ گھر اے۔ لندن پڑھن واسطے آئی ہوئی آں، برمنگھم میری سہیلی دا گھر اے جتھے میں چھٹیاں لنگھان آئی سی۔‘‘
پچھلے تِن دِناں توں ساڈے دوواں وچ امریکہ جاون تے نہ جاون دی بحث ہو رہی سی۔ زیبی (میری سہیلی) امریکی گائیک مرحوم ایلوس پریسلے دی ستویں برسی تے اوہدے آبائی علاقے گریس لینڈ جانا چاہندی سی۔ زیبی پریسلے دی دیوانی اے۔ میرے خیال وچ ایہہ بس وقت تے پیسے دا فضول خرچا سی۔ زیبی میرے نال ایس سلسلے وچ الجھی سی تے خیر میں ہار مَن لئی۔ اوس دن اسیں ضروری خریداری کیتی تے جدوں پنج وجے گھر واپس آئیاں تے ویکھیا برآمدے وچ آرام دہ کرسیاں اُتے بیٹھے دو نوجوان ہس رہے سی۔ زیبی نے مینوں تے میں اوہنوں ویکھیا۔ میریاں نظراں وچ سوال محسوس کردی اوہ بولی:
’معلوم نہیں ہوون گے کوئی پیجی (پرویز اوہدا بھرا) دے لفنگے یار‘
کھانے دی میز تے اک دوجے دی جانکاری ہوئی تے احساس ہویا اوہ لفنگے تے بالکل نہیں سی چنگے بھَلے ڈیشنگ قسم دے خوب پڑھے لکھے منڈے سی، خالد نال ایہہ میری پہلی ملاقات سی۔ صورت توں اوہدے تے یورپین منڈیاں وچ کُجھ زیادہ فرق نہیں سی پر شکر اے کہ اوہدیاں اَکھّاں کالیاں تے وال وی کالے سیاہ سی نہیں تے میں اوہنوں پہلی نظر وچ ای رد کر دیندی۔
رات دا کھانا بڑے خوش گوار ماحول وچ کھادا۔ خالد بارے ایہہ تے نہیں کہیا جا سکدا کہ اوہنوں محفل تے چھاون دا فن آؤندا سی پر اوہ بور انسان وی نہیں سی۔
گل بات توں اوہدی اعلیٰ ذہانت دا پتہ ضرور چل دا سی، کھانے توں بعد کافی پیتی گئی تے فی تاش دی بازی جمی، اک پاؤنڈ دے حساب نال رمی کھیڈی گئی تے اوہ ہار گیا۔ اوہنے سادگی نال کہیا۔
’مینوں تاش کھیڈنا نہیں آؤندا تے نہ ای میں کدی سِکھن دی کوشش کیتی پر میں کل فیر کھیڈاں گا تے اپنے ہارے ہوئے سارے پیسے واپس لَواں گا‘
اوہنے میرے ول غور نال ویکھیا سی۔ میں اوہدے پنجی پاؤنڈ تے باقیاں دے پنچاہ پاؤنڈ اپنے بیگ وچ پا رہی سی۔ میریاں اکھّاں تے ہوٹھاں تے مسکراہٹ سی، میں اپنا بیگ موڈھے تے لٹکایا تے کھلوندیاں ہویاں کہیا۔
کل آوے گی تے ویکھی جاوے گی۔
سویرے دیر نال اَکھّ کھلی، انج وی میں بہت سَونی آں۔ ناشتے دی میز تے آئی سارے لوک ویہلے ہو چکے سی۔ اکلّے ناشتہ کیتا۔ ثوبیہ لان وچ سبزیاں کَٹ چھَٹ رہی سی۔ اوتھے پہنچی تے اوہنے ہسدے ہوئے کہیا:
’اَج تیار رہویں خالد ساری رات کھیڈدا رہیا اے‘
’میری جان میں رمی دی مَنی ہوئی کھڈاری آں، کوئی مینوں مات نہیں دے سکدا، رنگ وچ تے کدی کدی بازی اُلٹ جاندی اے پر رمی وچ نہیں۔۔۔‘
دو وجے بازی جمی تے واقعی اوہنے جو کہیا سی کر وکھایا۔ اوہنے اپنے ہارے ہوئے پاؤنڈ ای نہیں کڈائے سگوں ہور وی جِتے تے صرف پنج پاؤنڈ ہارن توں بعد میں ہتھ کھڑے کر دتے۔
’بہہ جا اینی چھیتی حوصلہ ہار گئی، اوہنے میرے وَل ویکھدے ہوئے کہیا‘
سوہنے گلابی کڑھائی والے کرتے تے میرے سیاہ لمے وال کھِلرے ہوئے سی میرے اُٹھن نال اوہ وَل کھا کے اَگے آ گئے جیہناں نوں میں اک جھٹکے نال پِچھّے کردیاں ہویاں کہیا
’میں کِسے لینڈ لارڈ دی دھی نہیں جیہڑی پیسے انج کھیڈاں وچ ضائع کردی پھرے۔ میں ویلے ٹائم کَم کرنی آں تے پڑھائی واسطے پیسہ جمع کرنی آں۔ اوہنے میرے سچ نوں پسند کیتا۔‘
میں تے زیبی امریکہ نہیں گئیاں۔ ہفتے بعد میں اوہدے نال ہی لندن واپس آئی، راہ وچ اوہنے کہیا سی۔
’بہت کڑیاں نوں مل چکیا واں تیرے توں زیادہ سوہنیاں سی پر پتا نہیں توں اینی چنگی کیوں لگی‘
’سوہنیاں کڑیاں عام طور تے ذہین نہیں ہوندیاں پر میرے وچ دوویں خوبیاں نیں‘
اوہ کھڑ کھڑ ہس پیا تے تھوڑی دیر بعد بولیا۔
’میرے بارے کیہ خیال اے‘ اوہنے نِمّاں نِمّاں ہسدیاں آکھیا۔
’بڑی خوش فہمی اے‘ میں وی ہس پئی۔
’شاید نہیں‘ انداز وچ لاپروائی سی۔
’کیوں کُجھ غلط اے‘۔
’بس گزارا اے‘ میرے انداز وچ سنجیدگی سی۔
سُن میرے وچ سوہنا لگن دیاں ساریاں خوبیاں موجود نیں، غلط بیانی نال کم نہ لَے۔
تے میرا ہاسا نکل گیا۔ اوہنوں اپنے آپ تے کِنّا اعتماد سی مینوں ڈراپ کرن توں بعد جدوں جاون لگا تے بولیا۔
’امیرہ میں کل شامیں آواں گا کِتے جاویں نہ‘
فیر ایہہ ساڈا روز دا کم بن گیا۔ ساڈیاں شاماں اکٹھے لنگھن لگیاں۔ اوہدی طبیعت وچ غصہ تے ضد سی اوہ اک گل جیہڑی اک واری مونہہ توں کہہ دیندا اوہدے اتے چھیتی عمل چاہندا۔ کدی کدی مینوں اوہدی ایہہ گل چنگی لگدی تے کدی کدی ایس توں اُلجھن ہوندی۔ تے فیر اک دن جدوں اسیں دریائے ٹیمز دے کنڈھے بیٹھے گلاں کر رہے سی، اوہ مینوں اپنی ماں، پیو، دادا، دادی تے دوجے رشتہ داراں بارے دَس رہیا سی تے مینوں اِکو دم انج لگا جیویں میں نہ صرف اوہناں نوں جان دی آں سگوں اوہناں نال میری دور پار دی رشتہ داری وی اے۔ میں اپنے یقین کرن واسطے دو چار گلاں ہور پُچھّیاں۔ جدوں یقین وچ شک شبے دی گنجائش نہ رہی تے میں واپس آوندے ہوئے اوہنوں بہت ہولی پر مضبوط آواز وچ کہیا،
’خالد میں تیرے نال ویاہ نہیں کراں گی‘
’کیوں‘، اوہدے مونہہ وچوں نکلیا۔ بریک لگی تے پہئے دی آواز نال آل دوالے دے لوکاں دا دھیان اوہدے ول ہو گیا۔
’گَڈّی چلا۔۔۔ سڑک تے تماشا بنن دی لوڑ نہیں‘
’وجہ دس نہیں تے گڈی ہُنے ٹیمز وچ سُٹ دیاں گا‘
’میری جان اینی سستی نہیں تے میرا خیال اے تری وی نہیں‘
’اصل گل کر‘ اوہ دَھاڑیا۔
تے میں بولی۔
’تری پھُپھی سرداراں بیگم جیہڑی گوجرانوالہ رہندی اے اوہناں نال ساڈے پرانے تعلقات نیں۔ پر ایہہ تعلقات ایس نوعیت دے سی کہ صرف وڈے تے بزرگ لوک اک دوجے دے گھراں وچ آؤندے جاندے سی۔ نہ تے کدی اوہناں دے بچے ساڈے گھر آئے تے نہ ای کدی اسیں اوہناں ولے جاون دی لوڑ محسوس کیتی۔ میرا ایم ایس سی دا آخری سال سی جدوں تری پھُپھی نے اپنے وڈے پُتر تابش دا ساک دِتّا۔
اماں نے جی جان توں رشتے نوں پسند کیتا۔ اوہناں دا خیال سی پرانی باڑھ نوں نوّاں چھاپہ لگے گا، رشتہ داری ہور مضبوط ہو جاوے گی۔ منگنی دی رسم کرن ترا پیو، نانا تے پھُپھا آئے۔ میں اپنی حیاتی وچ پہلی واری اینے قد آور تے فولادی جسم والے زمین دار ویکھے سی۔ اوہناں دے سِراں تے مایا لگیاں پگاں سَن جیہناں دے شملے اُچے ہوا وچ لہراندے سی۔ بہترین لٹھے دے تہمد جیہناں دے ڈھائی بالشت لڑیاں تھلے لٹکدے سی۔ اوہناں نے میرے سِر تے ہتھ پھیریا، میری تلی تے ہزار ہزار دے کڑک دے نوٹ رکھے تے کہیا۔
’امیرہ دھی ہُن ساڈی ہوئی‘
منگنی نوں کوئی چھ مہینے لنگھے ہوون گے جدوں اوہ توڑ دِتی گئی وجہ جیہڑی سُنن وچ آئی اوہ کُجھ ایس قسم دی سی کہ کُڑی واہوا پڑھی لکھی اے، خاندان وچ نباہ نہیں کر سکے گی۔
’خالد‘
جیس خاندان دے بزرگاں نوں اپنی زبان دے احترام دا احساس نہ ہووے جیہڑے خاندان دی اُچیاں پگّاں والے اپنی منگ نوں بغیر معقول عذر تے جواز دے چھڈ دیون، میں اوس خاندان دے کسے وی بندے نال دوبارہ رشتہ جوڑن دا سوچ وی نہیں سکدی۔ اک جیالے تے جی دار مرد لئی اپنی آن تے زبان جان توں وی زیادہ قیمتی ہوندی اے۔ میں انسان دے بچے نال ویاہ کراں گی زنخوں دی اولاد نال نہیں۔
میں اوہدی گڈی وچوں ایہہ کہندی لہہ آئی تے بس وچ بہہ کے ہوسٹل آ گئی۔ خالد میرا پِچھّا کر رہیا اے اوہدا کہنا اے کہ میں اوہنوں آزما کے ویکھاں۔ میں ہسدی آں کہ میں تے وڈے وڈیاں نوں آزما لیا اے تیرے ورگے کَیں شمار وچ نیں۔
آخر وچ اوہی ناں (نام) سی۔
رقیہ بیگم نے چٹھی تہہ کیتی تے اوہنوں اٹیچی کیس دی جیب وچ سنبھالدی باہر آئی، اوس ویلے اوہدے ہوٹھاں تے زہریلی مسکراہٹ سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels