Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> چاکلیٹی قُلفی

چاکلیٹی قُلفی

میر تنہاؔ یوسفی
September 23rd, 2014

ہاڑ دے مہینے دے مُکدے دِن سن۔ لُوسدی دوپہر دی لُونّبے دیندی، ٹھہری ہوئی ہوا وچ ساہ لینا وی اِک اوکھا کم سی۔ گُلفام جیہنے بھیڑے جیہے صافے نال سِر تے مَتھا کجیا ہویا سی، قُلفیاں نال بھری ریڑھی لے کے شہروں نکلیا۔ پیراں تھلے تپے ہوئے لوہے ورگی سڑک دی تپش نال اوہدی کوہاٹی چپل دا پتلے ٹائر دا تَلا بھخدے ہوئے کولے ورگا ہویا ہویا سی۔ سِر اُتّے سوا نیزے تائیں آیا سُورج صافے دے وچوں وی اوہدا مغز اُبالے چاڑھن ڈیہا سی۔
شہر دیاں باہر لیاں گلیاں وچ اوہ سویر دا ٹاہراں مار دا تے وِکری نہ ہون اُتے اپنے لیکھاں دے نال نال لوکاں نوں وی چنگا مَنّدا بولدا ٹُری جا رہیا سی۔ ریڑھی وچ اَٹھ آنے، اِک روپئے تے دو روپئے دے مُل والیاں دے نال نال چاکلیٹ دی چاس والیاں پنج روپئے والیاں قُلفیاں دے وی دس کُو دانے ہے سن، جیہڑے تھلّے کر کے اِک وکھرے خانے وچ جویں لُکا کے دھرے ہوئے سن۔
بھانویں قُلفیاں ویچن لئی ایہہ ای ویلا ٹھیک تے ڈھکواں سی پر خورے کیہ گل سی، کوئی گاہک نئیں سی پے رہیا۔ اینی گرمی وچ دور دور تائیں بندہ تاں بندہ، کوئی کُتّا بِلّا وی نظر نئیں سی آرہیا۔ بڑا سوچ کے اوہنے ریڑھی دا مونہہ شہروں باہر بنائے اِک نویں کالج وَل کر دِتّا سی۔
ریڑھی تے قلفیاں دی مالک اِک ’’آئس کریم کمپنی‘‘ سی۔ زمانہ پاسا مار کے اوہناں ویلیاں وچ آپہنچیا سی جتھے صدیاں توں ورتے جان والے لوک بولاں دی تھاں ست سمندر پار توں آئی اِک اُکّا اوبھڑ تے انجانی زبان دے لفظاں نے تھانے نوں پولیس اسٹیشن ، عدالتاں نوں کورٹس، مدرسے نوں سکول، دُعانوں پرئیر، مسجد نوں پرئیر روم، کتاب نوں بُک تے قُلفی نوں آئس کریم دا ناں دے دتا سی۔
اپنے منوں گلفام قُلفیاں ای ویچدا سی پر لوک اوہنوں ’’آئس کریم والے‘‘ کہہ کے بُلاندے تے اوہدے توں ’’آئس کریم‘‘ ای لیندے تے کھاندے سن۔ ایس مزدوری دے پنج روپے دیہاڑ تے وِکری وچوں روپئے پچھے دس پیسے لبھدے سن، اِنج اوہ مہینے دے ڈھائی کُو سو روپئے کما لیندا سی۔
گُلفام ٹُری جا رہیا سی۔ کالج اجے دور سی۔
ہوا نوں جویں موت ای پئی ہوئی سی، کوئی بُلّا کسے پاسیوں آؤندا ای نئیں سی پیا تے اوہ اپنے ’’مُلک‘‘ بارے سوچ رہیا سی جتھے ایہناں دِناں وچ ٹھنڈیاں ہوا واں دے مزے لین لئی دُنیا جہان دے لوک آؤندے رہندے سن۔ تے اوہ تے اوہدا پیو دلبر خان ایہناں سیری چڑھے پروہنیاں دی خدمت کر کے دو پیسے کما لیندے سن۔ اوہناں زمانیاں وچ جدوں سردیاں آؤندیاں تے اوہدے ’’مُلک‘‘ وچ پہاڑ برفاں نال کجے جاندے تاں اوہدا پیو اپنے ٹبر نوں لے کے ’’پنجاب‘‘ وَل آ جاندا جتھے کسے بھٹھے اُتے کم کر کے اوہ ڈنگ ٹپاندے۔ گھانی کرنی، تھوبے بنانے، سانچے وچ بھر بھر اٹّاں بنانیاں، گلفام ایس ہجرتی حیاتی وچوں لنگھدا لنگھدا جوان ہو گیا، اِک بھٹھے توں دوجے بھٹھے، اوتھوں ’’مُلک‘‘، اوتھوں فیر پنجاب کوئی ہور بُھٹھا، چل سو چل۔
جدوں گلفام آپ دو پتراں دا پیو ہو گیا ہویا سی، اوہدے جیون تے ویلے دے دریا وچ اِک موڑ آگیا۔
فوجیاں نے مشقاں کرن لئی اوس بھٹھے کول آ ڈیرے لائے جتھے گلفام تے اوہدی بیوی کم لگے سن۔ اللہ دی کرنی، اِک دن انج دا آیا پئی گلفام فوجیاں دے لنگر وِچ روٹیاں پیا لاندا سی، اوہنوں روٹیاں لانا وی اِٹّاں بنان ورگا لگا۔ آٹے دی گھانی، تھوبے ورگا پیڑا، اخیر اوہو اگ جہدے وچوں لنگھ کے اٹّاں دی تھاں روٹیاں نکلدیاں سن۔
اوہ فوجیاں دے نال ای شہر آ گیا۔
بھٹھے دے ٹپری واس و سیب توں نکل کے چھاؤنی دی شہری رہتل وچ رَچن نال جیہڑی ہیٹھلی اُتے ہوئی اوہدے سِٹے وچ اوہدے منڈے پڑھ گئے تے اپنے آپ جوگے ہو کے اوہنوں چھڈ گئے۔ کوئی لاہور سی تے کوئی پشور کُڑیاں ویاہیاں گئیاں تے ہُن گلفام آپ سی تے اوہدے ایانیاں دی ماں سی جیہڑی ویلھی ہو کے جیون ساتھی دا ساتھ دین لئی گھٹ روٹی تے بوہتی بیماری دی مار کھا کھا اوڑک ساہ ہارن تائیں آ گئی سی۔
اوہدا دِل کیتا اوہ چاکلیٹ والی اِک قُلفی کڈھ کے کھاوے۔ تریہہ تے بُھکھ دو ویں اکٹھیاں آرلیاں سن، پر پنج روپے وی قُلفی؟ ساری دیہاڑی دی مزدوری برابر اِک قُلفی؟......... اوہنے سوچیا کالج اپڑ کے پانی پیوے گا، پر چاکلیٹ دا سواد اوہدیاں سوچاں وچوں نکل کے اوہدی جیبھ تائیں آ گیا تے اوہنوں اوہ پہلی وار چیتے آئی جدوں اوہنے چاکلیٹ والی گولی چُوپی سی۔ پہلاں اوہ ایہہ سمجھیا سی کہ خورے سڑی ہوئی روٹی کُٹ کے یاں اوہدا بُورا رَلا کے ایہہ مِٹھی مِٹھی گولی بنائی گئی سی۔ اوہدے ایانے مٹھیاں چاکلیٹی گولیاں بڑے چاہ نال کھاندے سن۔ چاکلیٹ دا سواد مونہہ نوں لگا تاں کدی کدی اوہ دو پیسے خرچ کر کے ایہہ مِٹھی مِٹھی گولی کھان دی موج کرن لگ پیا۔ فیر چاکلیٹ، ٹافیاں توں قلفیاں تائیں اپڑ گئی تے آئس کریم بنان والیاں کمپنیاں وی قُلفیاں اُتے چاکلیٹ دی پان چاڑھ کے ویچن لگ پئیاں جیہناں نوں مُل لے کے اپنے ایانیاں نوں کھوانا گلفام لئی ذرا اوکھا کم سی، کدھرے پہلیاں تریخاں وچ، گرمیاں وچ اِک ادھی واری، نئیں تاں برف دے گولے یاں بوہت ہویا تاں دیسی قُلفیاں نال ای ایا نے پر چائے جاندے۔
بڑا ای اوکھا ہو کے چاکلیٹ والی قلفی جو گے پیسے بچا کے باغ وچ کلا بہہ کے ساری دُنیا توں لُکا کے، سواد لے لے کے اوہنے آپ جنی واری ایہہ قُلفی کھاہدی سی اوہدی گنتی کرن لئی ہتھ دیاں اُنگلاں وی بوہتیاں سی پر خورے کیوں، اوہنے جدوں وی ایہہ کم کیتا سی اوہنوں انج لگا سی جویں اوہ اپنے ایانیاں دی کوئی شے پیا چوری کردا ہووے۔ اودوں ایہہ قلفی اِک روپئے دی ہُندی سی تے اودوں اوہدی مہینے دی تنخواہ گھر دے سیاپیاں نوں وی پوری نئیں سی پیندی۔
کالج جیہدے ول گلفام نے پندھ ارنبھیا ہویا سی، شہروں چار پنج کلومیڑ دور ویرانے وچ سی۔ کالج تے شہر دے وچکار کوئی آبادی نئیں سی۔ اِک دو نکیاں نکیاں فیکٹریاں سن جینہاں دے مزدور اندر ای رہندے، سؤندے سن۔ کالج دے اوس ویرانے توں اگے ہور ویرانہ سی۔ اگلی وستی کوئی ویہہ پنجھی، کلومیٹر دی واٹ تے سی، ایس لئی کالج لئی نہ تے کوئی ہور گڈی آؤندی جاندی سی تے نہ ای سرکار نوں بس چلان دا خیال آیا سی۔ کدھرے کوئی ٹرک بُھل کے آجاندا تاں ڈرائیور دی مرضی ہُندی تاں ٹھیک، نئیں تاں مُنڈیاں دیاں گالھاں کھا کے ٹُری جاندا۔ سرکاری افسر کہندے سن ’’منڈے جوان جہان نیں، ٹُر کے یا سائیکلاں تے آ جا سکدے نیں‘‘ پر نسپل صاحب کہندے سن ’’ہجے کالج دی بلڈنگ لئی رقماں چاہی دیاں نیں، لیبارٹری بنانی ایں، لائبریری خالی پئی اے، ایس جوگے پیسے کِتھوں آؤون؟‘‘ تے منڈے کہندے سن’’سیال دی سویرے کالج جانا تے گرمیاں دی دوپہر کالجوں آؤونا کِسے عذاب توں گھٹ نئیں‘‘۔
گلفام سوچ رہیا سی پئی اوہ کالج اگے اپڑ کے اودوں تائیں کھلووے جدوں تائیں سارے منڈے گھر و گھری نہ ٹُر جان۔ اوہنوں آس لگی سی پئی بھخدی گرمی وچ اوہدی وِکری چنگی ہووے گی۔
ڈَھکی چڑھدیاں اوہ اِک وار فیر سوچ سمندر وچ ٹبیاں مارن لگ پیا۔ ویلے نے اوہدے پیو نوں، اوہنوں تے ہن اوہدے منڈیاں نوں وی ’’پکا پنجابی‘‘ کر دتا سی۔ گلفام خورے لانگری دی نوکری چھڈ کے مڑ اپنے ’’مُلک‘‘ ول نکل جاندا پر اوتھے ڈھگیاں دے بھیڑ وچ گھاہ ولے جان والی گل ہو گئی سی۔ ڈیورنڈ لائن توں پار دے پختوناں نوں ’’ٹھیک‘‘ کرن لئی روسی فوجاں آوڑن دا سِٹا ایہہ نکلیا سی کہ گلفام دے علاقے وچ افغان مہاجر آوڑے سن۔ ایہناں پروہنیاں نے گولی، دستی بم، چھوٹیاں تے وڈیاں توپاں تے اخیر میزائلاں دے زور نال گلفام تے اوہدے ورگے دوجے بے وَس مقامی پختوناں دیاں زمیناں، مکان تے جنگل،ہر شے اپنے ہتھ کر لئی سی۔ پہاڑاں دیاں ٹیسیاں تے ڈھلاناں والے سدا بہار، صدیاں وچ ودھ کے جوان ہون والے اَن مُلّے جنگل، افغان مہاجراں دے کُہاڑے تے آرے اِنج صاف کر گئے سن جویں کدی ہے ای نئیں سن۔ مقامی آبادی پہلاں حکومت ول ویکھدی فیر’’اپنا آپ، آپی بچاؤ‘‘ دا نعرہ مار کے اوہ وی ہر شے لے کے میدان وچ آگئے۔ آنڈ گوانڈ دے اِک دو ہور مُلکاں وی اپنا نیوندرا آ پایا۔ ہولی ہولی ایہہ لڑائی مذہبی فساد دے رنگ رنگی گئی۔ غیرت مند پٹھان مہمانداری کردے کردے بے گھر ہو گئے تے ڈیورنڈ لائن نوں نہ منن والے بنے دا اُرلا پاسا پیو دادے دی جائیداد سمجھ کے پکے پکے ایتھے ای بہہ گئے، اکھے ’’خیبر دے درّے توں جہڑا وی ایدھر آیا اے ، کدی مُڑ کے واپس نئیں گیا!‘‘ سو، عرب تنبو توں باہر تے اوہدا اونٹھ اندر بیٹھا موجاں پیا کردا سی۔
افغاناں دا کھہڑا چھڈ، وطناں نوں مُڑن لئی جنے چِر وچ روسیاں نے کُٹ کھاہدی، اوہنے چر وچ افغانستان نوں پنجاب تے سندھ دیاں روٹیاں دا سواد چنگا لگن لگ پیا سی۔ پشور توں لہور تائیں جی ٹی روڈ تے لہور توں کراچی تائیں شاہراہ پاکستان،ہر تھاں افغان ٹرک دیس دیاں سڑکاں توڑ دے پھر دے سن۔ تھاں تھاں افغان لوگر ہوٹل، افغان قندھار ہوٹل، افغان ہرات ہوٹل کُھل گئے سن۔ ہر وڈے چھوٹے شہر وچ، افغان عیش کر رہے سن تے ایس سارے کارے دا نچوڑ ایہہ سی پئی گلفام دے اوہ پہاڑ جینہاں نوں لوک جنت دا ٹوٹا تے اوہناں دیاں ندیاں نوں اکھ دے اتھرو توں ودھ پاک آکھدے سن اوہ بارود دی بو نال دوزخ ہو گئے سن۔ ندیاں دا پانی لہو نال رنگیا جارہیا سی تے رون ایس گل دا سی پئی مرن والے تے مارن والے اللہ تے رسول نوں منن والے تے پنج وقتی نمازی سن۔
گلفام نوں اپنے ایانے اپنے ’’مُلک‘‘ والے، اپنے مکان، زمین تے جنگل نالوں بوہتے مہنگے لگدے سن، ایس لئی اوہ ’’پکا پنجابی‘‘ ہو گیا سی۔ لانگری دی نوکری چھڈ کے اوہنے لکڑ دا ٹال پا لیا پر اوہدے وچ گھاٹا کھا کے اوہ سبزی منڈی ریڑھی لان لگ پیا۔ کم چنگا سی پر اوتھے لڑائی ہو گئی۔ گل ودھدی تاں خورے کدھر نِکل جاندی، اوہدے منڈیاں نے گلفام توں ریڑھی چھڈا دتی۔ تھوڑے دیہاڑے اوہ ویلھا رہیا فیر اوہنوں کسے نے آئس کریم دی ریڑھی دی نوکری دی دس پائی جیہدے وچ سبزی دی ریڑھی وانگوں پکے تھاں یا علاقے دی کوئی پابندی نئیں سی۔ کمپنی نے سبھ ریڑھیاں والیاں نوں علاقے ونڈے ہوئے سن جیہدے اندر اندر جدھر مرضی اے جاؤ، جنی مرضی اے وِکری کرو، اوہنے ایہہ نوکری کر لئی۔
جدوں گلفام ریڑھی لے کے کالج دے کول اپڑیا، منڈے سڑک ڈک کے کھلوتے نعرے تے آؤندیاں جاندیاں گڈیاں نوں وٹے پئے ماردے سن۔
ہویا ایہہ سی کہ بھر گرمیاں دے اوس دیہاڑے کالج وچ اک وادھا ہو گیا سی۔ خورے کیویں، کالج نوں پانی اپڑان والا نواں پائپ کدھریوں پاٹ گیا سی۔ کالج بس نہ ہون توں اَکّے تے ساری دیہاڑ دے تریہائے منڈیاں ہڑتال کر دتی تے کلاساں توں باہر آ گئے، اُستاداں بتھیرا سمجھایا پر اِک تاں موسم دی گرمی اُتوں جوان گرم خون تے سبھ توں ودھ پانی منگدے تَسّے ہوئے جثّے لے کے پنج کلومیڑ ٹُر کے شہر جانا۔ کالج دیاں باریاں دے شیشے وٹیاں نال چُور کر کے لَلکرے مار دا جلوس سڑک اُتے آ گیا۔
اینے منڈے ویکھ کے ایہو جیہے کسے ڈرائیور نے وی رُکن دی جرأت نہ کیتی جیہدی گڈی دے شیشے وچ وٹیاں دے مینہ نال تریڑاں پے گئیاں سن۔
گلفام دی ریڑھی ویکھ کے منڈے بھجے آئے۔اِک نے ریڑھی دا ڈھکن چُک دِتّا تے اِک دانا کڈھ کے کھان لگ پیا، فیر دوجا، فیر تیجا.....اِک منٹ وی نہ لنگھیا تے منڈیاں دے بھانے ریڑھی دا مال مُک گیا۔
جویں منڈے ریڑھی وچوں قلفیاں لے لے ایدھر اودھر پئے نسدے سن، اوہدے توں گلفام نوں یقین ہو گیا پئی اوہنوں اِک رَتی پائی وی نئیں لبھنی۔اوہ بونتریا ہویا سوچن لگ پیا پئی کمپنی والیاں نوں کیہ دَسّے گا؟ مال دا ڈیڑھ دو سو روپیا کِتھوں بھرے گا؟ کیہ کرے گا؟
فیر اوہنوں خیال آیا پئی کل دے اخباراں وچ چھپ کے یاں اُنج کسے ہور طریقے نال ہڑتال دا پتا تاں لگ ای جانا ایں تے اوہدی ایہہ گل وی مَنی ای جانی ایں کہ ریڑھی منڈیاں نے لُٹ لئی اے۔ تریہائے قلفیاں نہ کھاندے تاں کیہہ کردے!
گلفام نے ریڑھی دا ڈھکن بند کیتا تے ذرا پرانہہ ہو کے فیر ڈھکن چک دتا۔ چاکلیٹ والیاں قلفیاں والا، ہیٹھلا، وکھرا خانہ کھول کے دو قلفیاں کڈھیاں،اِک قلفی کھبے ہتھ وچ، تے دوجی مزے لے لے کھان لگ پیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels