Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> امر جلیل >> اروڑ دا مست

اروڑ دا مست

امر جلیل
August 20th, 2008
5 / 5 (3 Votes)

اللہ بخش مست دی زیارت کرن لئی میں اروڑ دے سفر تے نکلیا ساں۔ پرانی مسیت دے نیڑے اپنے گھوڑے توں لتھا۔ روہڑی توں لے کے اروڑ دا سفر میں اکو ساہے کیتا سی۔

پینڈا بوہتا نہیں سی پر میں کپتان نوں ہوا وچ اڈاؤندا آیا ساں۔ گھوڑا ہف رہیا سی تے مڑھکے تے مٹی نال لبڑیا ہویا سی۔ میں اوہنوں ککر دے رکھ نال بنھ کے تھاپی دتی۔ ایہہ میرا پرانا سنگی اے، ہر مصیبت تے اوکھے ویلے میرا وفادار رہیا اے، میں اہنوں کپتان آکھناں۔


مینوں پیراں فقیراں تے عقیدہ نہیں میں اک ڈاکو تے خونی آں۔ مینوں اپنی رائفل تے یونانی چھرے تے بھروسہ اے تے اپنی طاقت تے اعتماد اے۔ میرے دل نے جدوں وی چاہیا جہنوں وی چاہیا قتل کر دتا۔ میں صرف اوہناں دی جان بخشناں جیہڑے مینوں قرآن دا واسطہ دے کے جان بخشی منگدے نیں۔ ایہو جہیاں نوں میں صرف لٹ لیناں تے اوہناں دے کپڑے وی لاہ لیناں۔ پر میرا جگری یار عارب ماچھی قرآن نوں وی نہیں من دا سی، اوہ اوہناں لوکاں نوں اوسے ویلے قتل کر دیندا سی جیہڑے اوہنوں قرآن دا واسطہ دیندے سن۔ فیر اوہ اک رات گواچ گیا۔

اللہ بخش دے معجزیاں دے قصے سن کے میں ایہہ فیصلہ کر کے نکلیا سی کہ جے مست نے مینوں اللہ بخش دا پتہ نہ دسیا تے میں اوہدے سینے وچوں رائفل دیاں ساریاں گولیاں لنگھا دیواں گا۔ میں اپنا ڈھاٹا کھول کے مڑھکا صاف کیتا، فیر دور دور تیکر نظرماری پر ایتھے تے کوئی وی نہیں سی۔
میں رائفل نوں گھٹ کے پھڑیا تے ٹٹی ہوئی کندھ ٹپ کے اروڑ دیاں کھنڈراں وچ وڑ گیا۔ میرے پچھے اک پرانے قبرستان دیاں ٹٹیاں بھجیاں قبراں تے ساہمنے دہشت دواؤندیاں پہاڑیاں دی اُچان نیوان سی۔
چانچک ایس چپ وچ میں اپنے پچھے آؤندیاں پیراں دی بِیڑ سنی۔ کجھ روڑے پہاڑی دی لہائی ولوں رُڑہدے تے کھڑبازیاں کھاندے آ رہے سن۔ میں نیفے وچ دتے چھرے تے ہتھ رکھدیاں بجلی وانگوں کڑک کے پچھے ویکھیدیاں پچھیا ''کون ایں؟''

جدوں بھوں کے ویکھیا تے اوتھے اک ماڑکو جہیا بندہ کھڑا سی، کالی چادر تے اجرک نوں ویکھ کے اوہنے ڈر دیاں ڈر دیاں پچھیا ''تسیں کون او؟ مسافر او؟'' جی آیاں نوں آکھدیاں اوہنے میرے ول ہتھ ودھایا، میں ہتھ ملایا، تے آکھیا ''میں اللہ بخش مست دی زیارت کرن آیاں۔ تسیں مینوں اوہناں دا پتہ دسو گے؟''

اوہنے آکھیا ، ''کیوں نہیں جناب میں آپ اوہناں نوں سلام کرن لئی آیاں، آؤ رل کے چلنے آں، ایہہ وی کوئی گل اے؟''
پھیر اسیں دوہیں ٹْر پئے،
میں اوہنوں پچھیا '' تسیں اروڑ دے رہن والے او؟''
اوہنے جواب دتا، ''ہاں جی، میں اروڑ دی جم پل آں۔''
اوہدے قدم کھنڈراں دے چنگے جانو سن، اوہ ناپے تولے قدماں نال چل رہیا سی، تے میرے توں اگے وی سی۔ ٹْردے ٹْردے اوہنے مینوں پچھیا ''تسیں کون او؟''
''میں مچھیرا آں۔'' میں جھوٹ بولیا
پھیر اوہنے مینوں پچھیا ''ایتھے پہلی واری آئے او؟''
''آہو۔''
اوہنے آکھیا ''تہاڈا گھوڑا مجاہد دی مسیت دے نیڑے بدھا ہویا سی۔''
میں پچھیا،'' کون مجاہد! محمد بن قاسم؟
قلعے دے کھنڈراں توں ہوندے ہوئے اسیں اک مسیت دے نیڑے اپڑے۔ اوہنے مینوں دسیا کہ ایہہ مسیت وی مجاہد نے بنوائی سی، اللہ عزوجل دی رحمت ہووے ایس مسیت تے۔
پھیر میرے ول کرخت نگاہاں نال ویکھدے پچھیا '' توں مسلمان ایں؟''
میں جواب دتا،'' ہاں پکا۔''


مسیت دے پچھے پہاڑی دی ڈھلان توں اُتردیاں، اوہنے آکھیا ''ایس زمین تے مجاہد نے کفر مکایا سی''، میں ٹْردے ٹْردے کھلو کے چار چفیرے نظر ماری، ہر پاسے کھنڈر تے اُجاڑ سی، میں آکھیا ''ہْن ایس زمین اتے کجھ وی نہیں بچیا؟''


اوہنوں میری گل بھیڑی لگی، اوہ کاہلی کاہلی ڈھلان لتھن لگا۔ پہاڑی دے تھلے پج کے اوہ کپڑے چھنڈ دیاں میرے ول ویکھن لگ پیا، اوہدے منہ تے طعن بھری مسکاہٹ سی۔


میں پہاڑ دی ڈھلان توں ڈگدا ڈھیندا اُتر رہیا سی۔ جدوں میں تھلے آیا، اوہدیاں نکیاں نکیاں اکھیاں وچ شرارت سی۔ کجھ قدماں دی وتھ تے اوہ اپنی ماڑیاں ماڑیاں باہواں اپنی کنڈ تے رکھ کے کھلو گیا۔ اوہنے دسیا کہ ایس میدان وچ سلائج دے پتر چچ نے دھوکے نال رانی محیرت نوں قتل کیتا سی۔ میں چچ تے محیرت دے ناواں دا کوئی اثر نہ لیا کیوں جے ایہہ دوہیں ناں میرے لئی اوپرے سن، اوہناں دوہاں دے وچ کھڑی ہوئی دھوکے دی کندھ نوں میں ویکھ لیا، صدیاں توں چلدیاں ہواواں وی ایس فریب نوں مٹا نہیں سکیاں۔


میں قمیض وچ لْکائے ہوئے چُھرے تے ہتھ رکھدیاں آکھیا ''ایہہ زمین دھوکے تے فریب نوں جنم دیندی رہی اے'' قمیض تھلے لکائے ہوئے چھرے نوں اوہ ویکھ نہیں سکیا، پر اوہ میرے طنزیہ جملیاں نوں سمجھ گیا، اوہدیاں اکھاں وچ نفرت اُتر آئی، جے اوہ میرے توں ماڑا نہ ہندا تاں مینوں اک چنڈ مار کڈھ دا۔

''گاہلاں کھاؤ گے؟'' اوہنے اک عجیب سوال کیتا۔
''میں سندھی آں'' (مطلب سندھیاں نوں پیراں کولوں گاہلاں کھان دی عادت ہوندی اے)
''مست دیاں گاہلاں''
''ہاں جی، مراد لین لئی گاہلاں وی کھا لواں گا۔''


اللہ بخش مست دے بارے وچ بہت کجھ سن کے آیاں۔ میں سنیا سی کہ اوہ سوالیاں نوں گندیاں گندیاں گاہلاں کڈھ دے نیں تے اوہناں تے گند کوڑا وی سٹ دیندے نیں۔ نال میں اوہناں دیاں کرامتاں دے قصے وی سنے سن کہ اوہ عورتاں دے جن وی کڈھدے نیں۔اوہناں کولوں بے اولاد، اولاداں تے نامراد، مراداں پاؤندے نیں۔ اوہناں دے فیض نال ہجر فراق والیاں نوں وصال تے تسیاں نوں آب ملدا اے۔ مینوں وی میرے وچھڑے ہوئے دوست دی کھوج سی۔


عارب ماچھی میرا جگری یار سی۔ ہاسے ہاسے وچ میں اوہنوں گوا بیٹھا سی، اک رات میں اوہنوں بھنگ وچ دھتورا رلا کے پلایا تے اوہ اوسے رات کڑتے دا گلماں پاڑ کے رات دے ہنیرے وچ پتہ نہیں کتھے گواچ گیا سی۔ سندھ دی ہر ہر گْٹھے میں اوہنوں لبھیا پر کجھ وی حاصل نہیں ہویا، جدوں میں ہر پاسیوں نراسا ہویا تے پھیر کسے اللہ عزوجل دے نیک بندے دی زبانی مینوں پتہ لگا اللہ بخش مست دیاں کرامتاں تے معجزیاں دا۔ میں ایہہ قصے سن کے مراد پاون لئی اروڑ ول آ گیا۔
''اروڑ مدرسہ عارفی دی وجہ توں مشہور اے، پڑھیار ایتھے مفت مذہبی تعلیم حاصل کردے نیں۔'' اوبھڑ نے مینوں اروڑ دے کھنڈراں بارے دسیا۔ میں جواب نہیں دتا، مینوں چپ ویکھ کے اوہنے آکھیا، ''ایس پہاڑ دے پچھے درگاہ عارفی اے تے درگاہ دے ساہمنے مائی کالکا دی غار تے منہ اے۔'' میں چپ رہیا تے کوئی وی دلچسپی ظاہر نہ کیتی، میرا سارا دھیان مست ول لگا ہویا سی۔ اوہنے ہور دسیا '' کالکا دی مورتی تے مندر دے بُت مدرسہ عارفی دے پڑھیاراں نے توڑ چھڈے نیں۔''


میں اللہ بخش مست دے بارے وچ سوچ رہیا سی۔ تے اوبھڑ دیاں گلاں وچ مینوں کوئی دلچسپی نہیںسی۔ اوہنے ٹوپی لاہ کے اپنے والاں وچ ہتھ ماریا۔
میں پچھیا ''تسیں کون او؟''
اوہنے جواب دتا ''عارفی''
''کیہ کم کردے او؟''
اوہنے جواب دتا ''میں اروڑ وچ سندھی دا استاد آں۔''
میں آکھیا ''ایہدا مطلب اے کہ تسیں عالم او۔''
اوس دیاں نکیاں نکیاں اکھاں وچ چمک بھر گئی۔ اوہ بڑا خوش ہویا۔ اوہنے آکھیا ''کیہ گل کردے او بھرا جی''
میں آکھیا ''اج کل تے عالم دی قدر اینی نہیں اے''۔
اوہنے آکھیا ''سچ آکھدے او جناب''۔
اوہنے چٹے مقبرے ول ہتھ نال اشارہ کر دیاں آکھیا۔
شاہ گنج دا مقبرہ ویکھ رہے او؟
میں جواب دتا، ''ہاں''۔
اوہنے آکھیا ''زمین دا ایہہ حصہ وی شاہ شکر گنج دا اے۔''
میں اوہنوں پچھیا ''اللہ بخش دی درگاہ ہور کنی دور اے؟''
اوہنے پچھیا ''کیوں تھک گئے او؟''
میں آکھیا ''نہیں!''
اوہنے آکھیا ''ساہمنے اوہ برج ویکھ رہے او؟ اوہدے پچھے اللہ بخش مست دی درگاہ اے۔''
اوہنے دسیا کہ ایس برج اُتے چڑھ کے راجہ داہر دے سپاہی راکھی کر دے سن۔


جتھوں اسیں لنگھ رہے ساں اوہ پتھریلی زمین سی، کسے زمانے وچ پانی دے اک ٹک ویہن نے پتھراں نوں چیکنا کر دتا سی۔ اوتھے کجھ انار دے درخت وی سن۔ میں اپنے یقین لئی اوہنوں نوں پچھیا کہ ''ایہہ انار دے بوٹے نیں؟''
اوہنے آکھیا ''آہو انار دے ای نیں،'' اوہنے ہتھ دے اشارے نال آکھیا ''اوہ ویکھو ددھ دا کھوہ۔''
میں آکھیا ''دودھ دا کْھوہ!''
اوہنے آکھیا ''ہاں، آؤ میں تہانوں وکھاواں۔''
جدوں اسیں اوس کھوہ دے نیڑے اپڑے تے اوہدے وچ نظر ماری تے اوہدے تلے وچ وٹے پئے سن۔
میں اوہنوں پُچھیا ''ایہہ انار دے بوٹے اتے دودھ دا کْھوہ شاہ شکر گنج دے نیں؟ تسیں دودھ دا کھوہ کہہ رہے او، پر کھوہ وچ تے وٹے نیں جناب۔''
اوہنیں آکھیا ''ہاں جی پر پرانے زمانے وچ ایس کھوہ وچ دودھ ہوندا سی۔ تے بوٹے اناراں نال بھرے ہوندے سن۔'' اگے ودھدے ہوئے اوہناں اپنی گل جاری رکھی۔ ''شاہ دے مرن مگروں اوہناں دے لالچی مجاور دودھ تے انار ویچن لگ پئے تے اخیر اک دن کھوہ سک گیا تے بوٹیاں نیں پھل دینا چھڈ دتا۔ ہْن بوٹیاں تے صرف پْھل کھڑ دے نیں۔'' بوٹے سرخ پْھلاں نال بھرے ہوئے سن۔
مقبرے ول ویکھدیاں اوہنے آکھیا ''مقبرے دے پچھے چٹے پتھراں دے رڑے میدان نیں، ہر مہینے دی ٤١ تاریخ دی رات ایتھے زبردست جوا ہوندا اے۔ سکھر، روہڑی، شکارپور تے جیکب آباد دے بڑے بڑے سیٹھ زمیندار تے افسر اوتھے جوا کھےڈن آؤندے نیں۔
میں اوہناں نوں آکھیا ایس چودھویں تے میں وی اپنے دوستاں نال آواں گا،
اوہنے آکھیا '' کیہ گل پئے کر دے او، ایتھے گھاگ، جواری آؤندے نیں ، لکھاں دا جوا چلدا اے ساڈا مسکیناں دا ایتھے کیہ کم!''
میں رائفل اپنے سجے موڈھے توں لاہ کے کھبے موڈھے تے پاؤندیاں آکھیا، ''جس رات میں ایتھے آواں گا، سارے جواریاں دیاں جھولیاں خالی ہو جان گیاں۔''


سْکے ماسٹر نوں میری ایس گل تے ہاسا آیا۔
میں اوہنوں نوں پچھیا ''کیہ ایتھے پْلس وی آؤندی اے؟''
اوہنے جواب دتا، ''ہاں، اک دو تھانیدار تے کجھ سپاہی آؤندے نیں، پر اوہ کسے نوں نہیں روکدے۔''
جیس رات میں ایتھے آواں گا اوس رات اروڑ وچ سندھیاں تے عرباں دیاں روحاں کھوہ لواں گے!
اوہنے آکھیا ''کیہ گل کردے پئے او، اروڑ کرامتاں دا شہر اے،''
میں آکھیا ''شہر یا کھنڈر!


اوہنوں غصہ آ گیا، اوہناں آکھیا تینوں کرامتاں تے اعتبار نہیں، تے پھیر مست دی زیارت لئی کیوں آیا ایں؟ میں جواب دتا ''میں سندھی آں تے سندھیاں دا بچہ بچہ کرامتاں، صاحباں، تے مرشد دے اگے سر جھکاؤندا اے۔'' اسیں برج دے نیڑے اپڑ گئے۔ برج دے دوجے پاسے اللہ بخش مست دی درگاہ دے ساہمنے اک سوڑی گلی سی، جتھے لوکاں دا ٹھٹھ لگا ہویا سی، میں غلط راہ توں آیا ساں، ایس گلی دے نال اک پکی سڑک وی سی جیہڑی گھوٹکی ول جاندی سی۔
مسافر نے آکھیا ایتھے کسے دی نہیں چلدی۔ ( جیکو ڈاڈھو سو گابو)


ماسٹر میرے نال ہتھ ملا کے مجمعے وچ گم ہو گیا سی، مجمعے وچ مرد گھٹ تے عورتاں بوہتیاں سن۔ چالاکی، چْستی تے پھرتی نال میں مجمعے نوں دھکدیاں ڈیگدیاں مست دے حجرے دے نیڑے اپڑیا۔ اوس ویلے اوہ اپنے حجرے وچ کسے عورت دا جن کڈھ رہیا سی۔ اندروں زور زور دیاں آوازاں آ رہیاں سن، تے بندے آکھ رہے سن کہ مائی دا جن مست نال لڑ رہیا اے۔ حجرے دا بوہا کھلیا، اک الھڑ اپنے وال سنوار دی باہر نکلی تے کجھ چر بعد اللہ بخش مست وی باہر آئے، اک دھوتی توں اڈ اوہناں دا پورا پنڈا ننگا سی، کرڑا جثہ، وڈے وڈے وال، ودھیاں ہوئیاں داڑھی مچھاں دے وڈے وڈے وال تے لال اکھاں، اجے اوہ آلتی پالتی مار کے بھوئیں تے بیٹھے ہی سن کہ میں اوہناں دے ساہمنے جا کے کھلو گیا،
اوہناں پہلاں مینوں دو چار گاہلاں کڈھیاں، میں سہہ گیا۔


مست نے گھور کے میریاں اکھاں وچ ویکھیا کجھ چر تیکر میری اکھاں وچ ویکھدا رہیا، اوہدیاں لہو وانگوں لال سن، اوہناں ہتھ ودھا کے میری لوئی لاہ دتی میں کجھ نہ بولیا، جد اوہناں ڈھاٹے ول ہتھ ودھایا تے میں آکھیا '' میری لج رکھنا۔''
مست نے اپنا ہتھ ہٹایا تے اٹھ کے کھڑا ہو کے بولیا میرے پچھے آ، میں اوہدے نال حجرے وچ وڑیا، اوہنے پچھیا ''کیوں آیاں ایں؟''
میں ادب نال جواب دتا، ''جناب میں اپنے یار نوں لبھن آیاں۔ میں اپنے یار نوں سندھ دی ہر ہر گٹھے لبھیا پر ناکام رہیاں۔''
اوہنے مینوں لال اکھاں نال گھور کے ویکھیا، میریاں اکھاں وچ اکھاں پا کے آکھیا ''توں عبدالرحمٰن ڈاکو ایں۔''
میں گھبرا کے کجھ قدم پچھے ہٹ گیا، اوہناں دی کرامت دا معجزہ ویکھ کے میرا دل عقیدت نال بھر گیا۔
پھیر اوہناں آکھیا ''توں اپنے متر عارب ماچھی نوں لبھ رہیا ایں؟''


اللہ بخش مست دے بارے وچ جو کجھ وی سنیا سی اوہ میں اپنیاں اکھاں نال ویکھ لیا۔ سارا سندھ صوفیاں تے فقیراں نال بھریا ہویا اے پر جناب اللہ بخش مست ورگا پہنچیا ولی بڑی مشکل نال ملدا اے۔ اوہ جو کجھ وی کیہ رہیا سی اوہ حرف بہ حرف سچ سی۔
اوہناں نے آکھیا ''توں سکھر والے پرانے گدی نشین میاں سکل پتھاریدار دا بندہ ایں۔''
میں آکھیا ''بس سائیں بس!''
میں اوہناں دے پیراں وچ بہہ کے آکھیا کہ ہْن مینوں دسو کہ عارب ماچھی کتھے اے؟


سائیں اللہ بخش مست نے مینوں موڈھیاں توں پھڑ کے چکیا، سر توں لے کے پیراں تیکر ویکھیا، پھیر میرے پچھے جا کھلوتے تے زور نال چیک ماری ''عارب ماچھی مرگیا اے! تے توں وی سورج ڈُبن توں پہلاں اروڑ چھڈ کے نکل جا، اوہناں حجرے دا بوہا کھولیا تے مینوں دھکا دے کے باہر کڈھ دتا، میں سر نیواں کر کے پانی دے مٹکیاں دے نیڑے جا کے بہہ گیا۔ میں سندھ دا بدنام ڈاکو عبدالرحمٰن آں، میں، عارب ماچھی تے دوجے وڈھے ڈاکو سکھر دی پرانی درگاہ دے گدی نشین میاں سکل دی چھتر چھاں وچ رہنے آں، میاں سکل سندھ دا نامی گرامی پتھاریدار (ڈاکواں نوں پناہ دین والا) اے، بڑے بڑے خونی تے نامور ڈاکو اوہناں کول سکون تے سلامتی دی زندگی لنگھا رہے ہین۔ کسے دی مجال نہیں کہ اوہناں دے بندے نوں اکھ چک کے ویکھے ۔ اوہناں کول ایسے ایسے نامی ڈاکو نیں جنہاں دا ناں سن کے نیڑے تیڑے دے شہر تے پنڈ کنبدے نیں۔ عارب ماچھی جیہے ڈاکو دے گواچ جان دی خبر سن کے لوکاں نے خوشی وچ مٹھیائیاں ونڈیاں سن۔ میں کجھ چر مگروں اوہدی بھال وچ نکل کھڑا ہویا۔


''کیہ بنیا؟'' دی آواز تے میں کھڑا ہو گیا۔ فیر میں ویکھیا کہ ساہمنے اوہو ای استاد کھلوتا سی۔
''کجھ وی نہیں۔''
ایہہ کس طرحاں ہو سکدا اے، میرے مست نے تے پتھر وچوں پانی کڈھیا اے، تیرے لئی وی کجھ تے کیتا ہووے گا۔ تیرا تے کرامتاں تے معجزیاں تے اعتبار نہیں سی۔
''میں آکھیا اعتبار کیویں کراں، اوہناں آکھیا کہ میرا بیلی مر گیا اے۔''
اوہناں آکھیا اے تے مر گیا ہووے گا!
''کیویں مر گیا ہووے گا! میرا دل آکھدا اے تسیں غلط او''
''جوان، مست دی گل پتھر تے لیک سمجھو۔''
میں غصے نال آکھیا ''میں تینوں تے تیرے مست نوں گولی مار دیواں گا''
اوہنے آکھیا ''کفر بک رہیا ایں۔ تیری بندوق نوں مست اک پْھوک نال سواہ کر دیوے گا۔''
میں آکھیا ''میں خون نال جشن مناؤنا آں۔''
اوہناں آکھیا ''تیرا دماغ تے نہیں خراب ہو گیا کِتے؟''
اج تیرے بھرم دی تے میری بھال دی اخیرلی شام اے، جدوں میں رائفل ہتھ وچ پھڑی تے اوہو ای کمزور جثہ استاد میرے ساہمنے آ کے کھڑا ہو گیا تے بولیا، ''کنے طاقتور تے سوہنے جوان او۔ اپنی جوانی تے ترس کھاؤ تے واپس ٹْر جاؤ'' میں اک گھڑی لئی اوہدے ول ویکھیا تے اوہنوں پچھیا، ''کیہ تیرا مست مینوں ایہہ دس سکدا اے کہ میرا یار کتھے دفن اے؟''
''ہاں'' اوہنے فخر نال جواب دتا، ''ہاں! میرا مست بہت پوہنچیا ہویا بندہ اے، اوہنوں ستر ہزار فرشتے اروڑ وچ لاہ کے گئے سن۔''
''ہیں؟''
استاد نیں دسیا۔ ''کجھ ورھے پہلاں اللہ بخش برج دے باہر بیہوش پیا ہویا سی۔ اوہنے کالی قمیض پائی ہوئی سی، تے قمیض اگوں پاٹی ہوئی سی۔ اوہدے سینے تے ڈوھنگے پھٹ دا نشان وی سی۔
کالی قمیض تے ڈوھنگا پھٹ دانشان ؟ میں ٹپ کے کھلو گیا۔


استاد نوں اک پاسے دھکا دے کے میں مجمعے ول دوڑ پیا، سدھا آ کے مست دے حجرے کول کھلوتا، اوس ویلے اوہ نذرانہ لین لئی دو جوان عورتاں نال حجرے وچ وڑیا سی۔ میں اک دم اوس دے ساہمنے جا کے کھڑا ہو گیا۔ عورتاں ڈر دے مارے اک پاسے ہو گئیاں، مست نیں گاہلاں دا مینہ وراہونا شروع کیتا، میں اوہنوں باہوں پھڑ لیا۔ پورا مجمع تے سوالی اٹھ کے کھڑے ہو گئے۔ کئی لوکاں نے تے سوٹے وی پھڑ لئے تے کجھ لٹھاں سدھیاں کر کے کھلو گئے۔


میں اللہ بخش مست نوں حجرے وچ دھکا دتا تے مجمعے دے ساہمنے رائفل تان کے کھڑا ہو گیا۔ میں اوہناں نوں آکھیا کہ میں عبدالرحمٰن ڈاکو آں۔ مجمع سن ہو گیا، جیہڑے کھندک کھا کے اگے ودھ رہے سن اوہ پچھے ہوندے گئے۔ کسے آکھیا کہ چھڈ دیو مست آپے نجٹھ لوے گا،
اندر جا کے میں حجرے دا بوہا بند کر دتا۔ مست دیاں اکھاں وچوں لنبو نکل رہے سن تے پھیر اوہنے مینوں ویکھ کے گاہلاں دی شوٹ لا دتی، نیفے وچوں چھرا کڈھ کے میں اوہدے سینے تے رکھ کے آکھیا کہ توں جھوٹا ایں، فریبی ایں جواب وچ اوس نے گاہلاں کڈھیاں۔ پھیر میں اوہدی دھون پھڑ کے آکھیا کہ توں عارب ماچھی ڈاکو ایں۔ اوس دیاں اکھاں دی تپ گھٹ ہوئی تے چہرے تے مسکاہٹ آ گئی۔


''توں مینوں پہلی نظر وچ پہچان نہیں سکیا؟''
میں اوہنوں جپھی پا کے پھیر ملیا تے آکھیا ''بڑا وڈھا بہروپیہ ہو گیا ایں!''
اوہنے آکھیا ''ہونا پیا!''
میں پچھیا ''واپس نہیں آویں گا؟''
اوہنے آکھیا ''بہہ تے سہی''
پھیر اسیں دوہیں چٹائی تے بہہ گئے، اوہ ویلا جیہڑا جدائی وچ گذریا سی اوہدیاں گلاں کرن مگروں میں آکھیا، ''عارب میرے یار تیرے بنا تے کلہاڑی نوں زنگال لگ گیا اے۔''
اوہنے آکھیا ''میرا خلیفہ بن سیں؟''


میں آکھیا کیوں میرے کولوں کھل لہاونی اے ؟ اسیں دوہیں ٹھٹھا مار کے ہس پئے۔
میں آکھیا، ''پہلاں تے توں کہندا سیں کہ ڈکیتی توں بنا جیویا نہیں جا سکدا پھیر اج کیویں جیوندا ایں؟''
اوہنے مسکاؤندیاں آکھیا ''بیوقوف سندھیاں نوں بغیر کلہاڑی تے بندوق دے وی لْٹیا جا سکدا اے۔ دری دی نکر چک کے کھڈے وچ ویکھ کہ کِنے گہنے پیسیاں دے ڈھیر لگے ہوئے نیں۔ توں کسے ہور دیہاڑے آ کے سب کجھ لے جائیں بھاویں۔ ''
میں حیرانی نال اوہدے ول ویکھیا ''بئی توں تے بڑی دولت اکٹھی کر لئی اے!''
اوہنے جواب دتا ''سندھ وچ یا تے پیر بنو یا فیر ڈاکو، دوہیں پیشے اکو جہے نیں تے دوہاں وچ اکو جیہی کمائی اے۔''
میں آکھیا ''بیوقوفا کفر بک رہیا ایں۔''
''میں پیر آں ایہہ یاد رکھ،'' اوہ مسکراؤندے ہوئے بولیا، ''ڈاکواں لئی قانون اے پر پیراں لئی نہیں۔''
میں آکھیا ''تہاڈا مقابلہ کرنا شیطان نال مقابلہ کرن دے برابر اے۔''
اوہنے آکھیا ''ایس جملے نوں سنن لئی کن ترس گئے سن، یار رحمٰن توں پچھلے دن یاد کروا دتے نیں۔''
میں آکھیا ''واپس نہیں چلیں گا؟''
اوہنے جواب دتا ''نہیں، اجے کجھ ہور دولت جوڑنی اے۔''
''کِتے پھڑیا نہ جاویں''
آکھن لگا ''میں ماہر ہو گیاں، ایس ڈکیتی وچ نہ تے ڈر اے نہ ای خوف، نمانے لوک اپنا گھر بار ویچ کے نذرانہ دین لئی آؤندے نیں۔''
باہر مجمعے وچ چنتا ودھدی جا رہی سی، اوہناں دیاں آوازاں اندر آ رہیاں سن، نالے بڑے زور دی ہلچل جاری سی۔ میں اٹھ کھلوتا تے اوہنوں پچھیا ''ایتھے رہن دا پکا پکا فیصلہ کر لیا اے؟''


اوہنے آکھیا ''ہاں، جدوں تیکر راز راز رہوے گا اودوں تیکر میں ایتھے پیر بن کے رہواں گا نہیں تے پھیر تیرے نال آ کے رل جاواں گا۔''
میں آکھیا ''میں تینوں اڈیکاں گا، اللہ بخش مست۔ اوہنے ٹھٹھہ ماریا ''سندھ وچ پاگلاں نوں پیر، تے دیوانیاں نوں پہنچیا ہویا کیہندے نیں''۔ ''اچھا یار عاربو، میں جا رہیاں تے مینوں خوشی اے میں تینوں لبھ لیا اے۔''


اوہ میرے ساہمنے آکے کھڑا ہوگیا تے بولیا ''کدھرے میرا کم خراب ای نہ کر دیویں، پہلاں میں باہر جاناں فیر توں ساریاں دے ساہمنے آ کے میرے پیراں تے ہتھ رکھ کے اک پاسے ٹْر جاویں۔ اسیں جپھی پا کے ملے پھیر میں اوہنوں آکھیا ''توں تے بڑا تگڑا ہو گیا ایں''
اوہ جواب وچ بولیا، ''اصلی گھیو، تے دوجیاں شیواں دی مہربانی اے۔''


عارب ماچھی حجرے دا بوہا کھول کے باہر آ کے کھلو گیا، لوکاں دیاں زباناں تالو نال جا لگیاں، چار چفیرے چپ ورت گئی۔
پھیر میں باہر آیا۔ عارب دے قدماں وچ بہہ کے اوہدے قدماں تے ہتھ رکھ دتے مجمعے دا اعتبار پکا ہو گیا اک آواز آئی واہ واہ اللہ بخش مست تسیں تے عبدالرحمٰن ورگے ڈاکو نوں نیواں دتا۔
میں اٹھ کے کھڑا ہویا تے دھون سٹ کے اگے تْر پیا۔ کسے نے کہیا کہ سائیں دی کرامت تاں کوئی ویکھے ۔


میں برج ولوں گھم کے اروڑ دے اجاڑ قلعے ول تُر گیا، سورج ڈُب رہیا سی، کھنڈراں تے پہاڑاں تے ہنیرے دی کالی چادر ولےھٹی گئی سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels