Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> ناول >> بہشتی لارا >> بہشتی لارا: پریاں دا جُھنڈ

بہشتی لارا: پریاں دا جُھنڈ

October 29th, 2007
3 / 5 (2 Votes)

(عبدالحلیم شرر دے ناول فردوس بریں دی قسط وار پیش کش)

ہن تے چھو سو پنجاہ ہجری دا زمانہ ہے پر ڈیڑھ سو سال پہلاں بوہتیاں مسافراں تے حاجیاں لئی ایہہ کچی تے ٹوئے ٹبیاں والی سڑک بڑی خطرناک سی جیہڑی بحیرہ خزر (کیسپین سی) توں شروع ہوئی، شہر آمل وچوں ہوندی، شاہنامے دے قدیمی دیواں دے مُلک ماژندران دے علاقے رودباد توں لنگھدی طلقان پہاڑاں نوں اتروں دکھن کٹدی قزوین شہر پہنچ گئی ہے۔ چراں توں ایس دا سڑک دا ایہہ حال ہے جو ایتھے دن دیہاڑے قافلے لُٹ لئے جاندے ہین تے بے گناہاں دیاں لاشاں ٹھنڈ تے برف سالاں تیکر سنبھال کے رکھدیاں ہین۔

اہناں دناں وچ ٹھنڈ دا سماں ہے، پچھلے سال دی برف اجے چنگی طرحاں کھری نہیں تے نویں اُتے جمنا شروع ہو گئی ہے۔ اجے سیال اینا نہیں آیا جو بہار دیاں سب نشانیاں مُک گیاں ہوون۔ اخیر موسم دے دو چار پُھل باقی نیں تے کِتے کِتے بُلبلاں اہناں نال اپنی عاشقی دے قصے کردیاں رہندیاں نیں۔

ایہہ عرب دے پہاڑاں وانگ سکا ہویا، ننگ مننگا تے دُھپ وچ سڑیا ہویا نہیں ہے سگوں ہر پاسے چھاں والے رُکھ تے سنگھنیاں جھاڑیاں ہین جیہڑیاں قدرت دے پجاریاں لئی لُکیاں تھاواں بنا کے رکھدیاں ہین۔ جیس تھاں رُکھ نہیں ہین اوتھے اسمان دے تنبو ہیٹھ قدرت نے گھاہ دا مخملی فرش لایا ہو ہے جیس تے بہہ کے شیراز دی شراب دے مزے لئے جا سکدے ہین۔ شیراز دی شراب دا مزہ ایس لئی وی آجاندا ہے جو ایتھے نہر رکنی تے نہیں (جیہڑی شاید شیراز وچ ہے) پر ایتھے نہر ویرنجان ہے جیہڑی ڈیڑھ صدی پہلاں چٹے پہاڑاں نوں کٹ کے اندرو اندر گھاٹیاں وچوں لنگھا تے گھما کے شہر خرم آباد دے کول خزر سمندر وچ سُٹی گئی۔

حسن دے نظاریاں نے ایس پہاڑی سلسلے بارے ون سوّنے خیال پیدا کر دتے ہین۔ بعضے لوک کہندے ہین جو جنت اہناں گھاٹیاں وچ ہی کِتے ہے۔ بعضے سمجھدے ہین جو دیواں نوں تے کیومرث تے رستم نریمان نے فنا کر دتا پر اوہناں دی یادگار دے طور بہت ساریاں پریاں اجے وی اہناں لُکیاں تھاواں تے رہندیاں ہین۔ خوش عقیدے دے لوکاں اہناں پریاں نوں اُڈدیاں وی ویکھیا ہے۔ کئی مسافراں نوں تے ہوش گواؤن والے پریاں دے جھنڈاں گھیر وی لیا۔ ایہہ وی کہیا جاندا ہے جو کوئی کلّا دو کلّا اہناں پریاں دے جتھیاں وچ پھس جاوے تے اوہ تھاں تے ہی مرجاندا ہے۔

پر پریاں تے دیواں نالوں وی بہتے خطرناک ملاحدہ تے باطنیہ (حسن بن صباح دے پیروکار) لوک ہین جیہڑے ایس علاقے وچ وسے ہوئے ہین۔ اوہ پرانے عقیدے دے مسلماناں (سنیاں) نوں نہیں بخشدے۔ ایہہ ایس رستے لنگھن والے حاجیاں دی جان بخشی نہیں کردے، اکثر لوک تے ایہہ رستہ چھڈ گئے ہین پر آمل دے لوکاں لئی ہور راہ کوئی نہیں ہے۔

جیہڑی سڑک دی اُتے گل ہو رہی سی، اوہ بڑی دور تائیں جاندی ہے پر اسیں اوہدا اوہو حصہ ویکھ سکنے آں جیہڑا ونجان نہر دے کنڈھے کنڈھے والا ہے۔ ایس مقام توں اگے رودباد دے میدان مُک گئے تے پہاڑاں دے پیچدار نیویں اُچے راہ شروع ہو گئے۔ ایس توں کُجھ اگے جاکے سڑک کسے ہور پاسے مُڑ گئی تے نہر البرز پہاڑاں دیاں گھاٹیاں وچ غائب ہو گئی۔

اجے شام دیاں کُجھ گھڑیاں ہین، سورج ساہمنے برف ڈھکیاں ٹیسیاں کول اُپڑ گیا ہے۔ اوس دیاں ماڑیاں جیہیاں رشماں جیہڑی تھوڑی جیہی گرمائش دتی سی اوہ وی مُک مکا گئی۔ ہُن ٹھنڈی ہوا دے بُلے برفستان توں تلکدے آؤندے ہین تے تے بندیاں نوں کنبنی چڑھا دیندے ہین۔

ایس تھاں تے اُتر (شمال) ولوں دو پاندھی سر توں پیراں تیکر کپڑیاں وچ ولیھٹے دو گٹھڑیاں دی صورت وچ ہولی ہولی آ رہے ہین۔ دوہیں دو نکے نکے تھکے ٹُٹے کھوتیاں تے سوار نیں۔ اوہناں دی کیڑی ورگی چال توں گویڑ لایا جا سکدا ہے جو دوہیں کسے لاگلے پنڈ دے ملا یا فقیر ہین تے کسے دینی مقصد لئی سفر تے نکلے نیں۔ پر نہیں جد اوہ لاگے آ گئے تے پتہ لگا جو نہ اوہ ملا تے نہ ہی شیخ ہین اوہ تے دو شریف زادے ہین جنہاں وچوں اک مرد ہے تے دوجی عورت۔ اوہناں دے پہناوے توں بھاویں نہ پتہ لگے پر اوہناں دے مہاندرے توں لگدا ہے جو کسے وڈھے خاندان دے ہین۔ اوہناں نے کمبلاں ہیٹھاں جیویں سر توں پیراں تیکر کپڑے پائے ہوئے ہین اوس توں لگدا ہے جو ایہہ آمل دے کسے چنگے ٹبر وچوں ہین۔

منڈا وی سوہنا سلکھا جوان ہے۔ اوس نے لمی ترکی ٹوپی پائی ہوئی ہے جیس دے دوالے صافہ ولیھٹیا ہویا ہے۔ پیراں وچ موزے تے اُن دا پاجامہ ہے۔ لک وچ چم دی پیٹی کسی ہوئی ہے جیس وچ خنجر لگیا ہویا تے تلوار لٹک رہی ہے۔ اوس جوان کول تیر کمان وی ہے پر اوہ کھوتے دی زین نال بدھے ہوئے نیں۔ ایسے تیر کمان نال شکار کر کے اوہ اپنے تے اپنی نال دی لئی شکار کرکے کھاہد خوراک پیدا کردا ہے۔

دوسرے کھوتے تے اٹھاراں اُنیاں سالاں دی اک پری جمال کڑی بیٹھی ہے۔ اوس دے موٹے موٹے کپڑیاں بہت کُجھ لکایا ہویا ہے پر حسن والیاں دیاں اداواں لکدیاں تے نہیں ناں۔ اوس دا مُکھ حسن دیاں لاٹاں مار رہیا ہے تے ویکھن والے نوں یقین آ جاندا ہے جو ایہو جیہی پریاں ورگی کڑی پھیر نظر نہیں آوے گی کدی۔ ۔۔ انج تے اوس دا سب کُجھ موٹے موٹے کپڑیاں وچ لکیا ہویا ہے پر جو چیز اوس دے عورت ہوون نوں ظاہر کر رہی ہے اوہ اوس دیاں لمیاں سینکڑیاں میڈھیاں ہین جیہڑیاں اوس دی ٹوپی ہیٹھوں نکل اک موڈھے توں دوسرے موڈھے تیکر لمک رہیاں ہین۔ جد کھوتا اُتے تھلے چلدا ہے تے میڈھیاں ہوا نال لہراؤندیاں ہین۔

ایہہ دوہیں ملوک عمر دے پاندھی چار چوفیرے دے منظراں نوں ویکھدے تے اوکھتاں توں دل ہی دل وچ ڈردے ڈردے ٹری جارہے ہین پر کُجھ بولدے نہیں۔ دن دے مُک جاون تے اوہناں دے چہریاں تے پریشانی آ گئی ہے۔ پھیر وی چُپ دا جندرا نہیں ٹُٹدا۔ چانچک کڑی ٹھنڈی ساہ لیندی ہے تے بریک آواز وچ پچھدی ہے، ''اج کیہ دن ہے؟''
نوجوان (چپ چپیتے منہ وچ حساب لا کے) جمعرات!
کڑی۔ (بڑی حسرت بھری آواز وچ) تے سانوں گھر چھڈیاں اج پورے اٹھ دن ہو گئے۔ (پھیر کُجھ رُک کے) اللہ جانے لوک کیہ کیہ گلاں کردے ہون گے تے اوہ کیہ کیہ خیال بناؤندے ہوون گے۔
نوجوان۔ ایہو کہندے ہون گے نا سانوں حج دے شوق نے وطن چھڑوا دتا۔
کُڑی۔ (ٹھنڈی ساہ لے کے) میرے تے الزام لاؤندے ہوون گے جو میں اک نامحرم نال نکل گئی۔
نوجوان : زمرد (اوس کُڑی دا ناں) ہُن میں نامحرم نہیں ہاں، دو چار دناں وچ اسیں قزوین پُج جاواں گے تے اوتھے جاندیاں ہی نکاح ہو جاوے گا۔
زمرد (پھیر ٹھنڈی ساہ لے کے) اللہ جاندا اوتھوں تیک جانا نصیب وچ ہے یا نہیں۔
نوجوان: کیوں؟
زمرد: رستے دیاں اوکھتاں دے سب جانو ہین۔ کوئی قسمت والا ہی پاندھی ہوندا ہووے گا جیہڑا پریاں دے ہتھوں بچ کے نکل جاوے۔ تے اوہناں کولوں بچ وی گیا تے ملاحدہ (قرامطیاں دا لقب) کیوں چھڈن گے؟

اوس ویلے زمرد وچ عجیب جیہی بدلی آئی۔ جیویں اوس تھاں نے اوس نوں کوئی خاص گل یاد دوا دتی ہووے جیس پاروں اوہ مُڑ مُڑ کے ویکھدی ہے تے ٹھنڈے ہوکے بھردی ہے۔ نوجوان نے ایس پاسے کوئی دھیان ہی نہیں دتا تے عام سبھا وچ کہن لگا ''ملاحدہ ولوں مینوں تسلی آ۔ ایس لئی جو اوہناں دے مشہور نقیب آمل مُلا ہبتہ اللہ کولوں مینوں اک خط مل گیا سی۔ اوہ خط ساڈے لئی بڑے وڈھے تویت دا کم دیوے گا تے اوس نوں وکھاندیاں اسیں قرمطیاں دے ظلم دے شکنجے وچوں چھٹ جاواں گے''

دوہیں گلاں کردے کردے اوتھے اُپڑ گئے جتھے سڑک پہاڑ ول نوں چڑھنا شروع ہوگئی تے نہر اوس توں وکھ ہوکے اوکھیاں گھاٹیاں تے سنگھنیاں کنڈیالیاں جھاڑیاں وچ وڑن لئی سجے ہتھ مُڑ گئی۔ نوجون نے کھوتے نوں سڑک ول ہکیا ہی سی تے زمرد واگ کھچ کے کھڑی ہوگئی تے کہن لگی ''نہیں حسین! (اوس نوجوان دا ناں) اودھر نہیں''
حسین: (حیرانی نال زمرد نوں ویکھ کے) پھیر کِدھر؟
زمدر: جدھر ایہہ نہر گئی ہے۔
حسین: اودھر تے رستہ ہی نہیں۔
زمرد: ہے، توں چل تے سہی۔
حسین۔ قزوین چلنی ایں یا کِتے ہور؟
زمرد: نہیں میری منزل قزوین نہیں، میں ایہہ ویکھنا ہے ایہہ نہر کِدھر گئی ہے۔
حسین: ایس پاسے تے پریاں دا واس ہے۔
زمرد: ہون دیو۔
حسین: سنیا کوئی اوس پاسیوں جیوندا نہیں مُڑیا۔
زمرد: ایہو میں چاہنی آں۔.
حسین نے حیرانی نال زمرد دی صورت ویکھی تے بڑی سیانف نال کہیا ''تے اوہ حج دی نیت کیہ ہوئی؟''
زمرد: ہے، پر پہلاں میں اپنے بھرا موسیٰ دی قبر تے جا کے فاتحہ پڑھ لاں تے پھیر مکہ معظمہ دا ارادہ کراں گے۔
حسین: تہاڈے بھرا دی قبر؟ پر ایہہ کہنوں پتہ جو اوہ ہے کتھے؟
زمرد: مینوں پتہ ہے، راہ دا وی پتہ ہے تے اوس تھاں دا وی۔
حسین (حیران ہو کے) توں؟ توں کیہ جاننی ہیں؟
زمرد: چنگی طرحاں جاننی ہاں۔
حسین۔ کیہ توں کدے ایتھے آئی سیں؟
زمرد۔ نہیں، پر میں یعقوب کولوں پورا پتہ کر چکی ہاں جیہڑا بھرا یوسف دے مرن دی خبر لیایا سی۔ پہلی نشانی تے ایہہ ہے جو جتھے سڑک نہر توں وکھ ہوندی ہے اوتھوں سڑک چھڈ کے نہر دے کنڈھے کنڈھے جانا چاہیدا ہے۔ اوس دے بعد دیاں نشانیاں اگے چل کے دساں گی''
حسین: یعقوب نوں کیہ پتہ؟ کون کہہ سکدا ہے جو اہناں پیچدار پہاڑاں وچ کون کتھے تے کیویں ماریا گیا؟
زمرد: توں نہیں جان دا۔ بھائی موسیٰ تے یعقوب نال نال سن۔ ایس تھاں تے پج کے دوہیں نہر دے کنڈھے کنڈھے کجھ دور تائیں گئے سی جو البرز پہاڑ ولوں پریاں دی اک ڈھانی اتری۔ اوہناں دے ہتھوں بھائی تے مارے گئے تے یعقوب غش کھا کے ڈگ پیا۔ جد دوسرے دن ہوش آیا تے بھائی دی لاش پئی ویکھی۔ اوس نے اوہناں نوں دفنایا تے قبر دے کول اک پتھر تے اوہناں دا ناں لکھ کے واپس آیا۔
حسین: مینوں تے گپ لگدی ہے۔ آخر ایس دی کیہ وجہ کہ پریاں نے یعقوب نوں چھڈ دتا تے تیرے بھرا نوں مار دتا؟
زمرد: اوس دا کارن ایہہ ہویا جو بھائی نے اک پری دا ہتھ پھڑ لیا سی۔ یعقوب تھوڑدلا سی، پری زاداں نوں ویکھدیاں ہی غش کھا کے ڈگ پیا۔
حسین۔ پھیر ایہو جیہی تھاں تے بالکل نہیں جانا چاہیدا۔
زمرد: نہیں حسین، میں ضرور جاواں گی۔
حسین: فرض کرو جو اسیں اوتھے پہنچے تے ساڈے ساہمنے وی پریاں لتھ آیاں تے؟
زمرد: میں تے نہیں ڈردی، جے تینوں ڈر لگدا ہے تے نہ چلو۔
حسین: توں اکلی جاویں تے میں نہ جاواں! میں جیہڑا تیری محبت وچ ہر ویلے جان دین نوں تیار ہاں!
زمرد: حسین سنو، میں تیرے نال کدی نہ آؤندی۔ میں ایہہ مننی ہاں جو توں شریف ہیں، سکول دے زمانے توں ہی مینوں تیرے نال محبت ہے، پر ایہہ نہ سمجھو جو تسیں دو ڈائیلاگ بول کے اک شریف زادی نوں کڈھ لیائے ہو۔ میں آپ اپنے شوق نال آئی ہاں صرف ایس آس تے جو اپنے بھرا دی قبر تے کجھ اتھرو ڈیگ سکاں۔ جد ایہہ مقصد پورا ہو جاوے گا تے حج تے چلی جاواں گی۔
حسین: زمرد! اپنی جوانی تے ملوک عمر تے رحم کھا تے ایہہ ارادہ چھڈ دے۔
زمرد: نہیں، ایہہ نہیں ہو سکد، ایسے سدھر لئی تے میں اپنی پت رولی ہے۔
حسین (بے آسی نال) ربا! جے جان ہی جانی ہے تے پھیر پہلاں میں مر جاواں۔ زمرد تیری مصیبت اہناں اکھاں توں ویکھی نہیں جاوے گی۔
زمرد: (مسکا کے) گھبرا نہیں، ساڈی دوہاں دی کھچ اک دوجے نوں کھچ لوے گی، مارے گئے تے دوہیں مارے جاواں گے۔

ایہہ کہ کے زمرد نے اپنے کھوتے نوں نہر ونجان پاسے موڑ دتا۔ دو قدم ہی ٹرے ہوون گے تے حسین نے پھیر روک کے کہیا، ''زمرد تھوڑا صبر کر، چلنا ہی ہے تے کل چلاں گے، ہن تے شام ہوگئی ہے، اوتھے پجدیاں رات ہو جاوے گی''
زمرد: ہن چل وی ناں، کِتے آبادی تے ملنی نہیں۔ جے جنگل وچ ہی رہنا ہے تے پھیر ایتھے کیہ تے اوتھے کیہ، دوہیں تھاواں برابر ہین۔

(اگے جاکے کیہ ہویا، اگلی قسط وچ)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels