Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> پنجاب تے قبصہ:مائی جنداں دا ڈر اتے پتر نوں ماں خلاف کرن دی گھٹیا انگریز سازش ۔چوتھی لڑی

پنجاب تے قبصہ:مائی جنداں دا ڈر اتے پتر نوں ماں خلاف کرن دی گھٹیا انگریز سازش ۔چوتھی لڑی

کاشف بخاری
June 15th, 2017

پنجاب تے قبضے بعدوں شوہدے گورے افسراں کیہہ کیہہ کیتا اج اساڈی نویں نسل ایس بارے کجھ وی نہیں جاندی۔قبضےویلے کم کردے انگریزاں دے آپسی خط پتراں تے لکھتاں نوں سامنے رکھ کے ایہہ کہانی لکھی جارہی ہے کہ رنجیت سنگھ دی نسل مکاون لئی انگریز ہر بھیڑا کم کرن نوں تیار سن۔کدی اوہ رنجیت دی ماں تے بدچلنی دا الزام لاندے تے کدی رنجیت دی زنانی مائی جنداں تے کہ راج نیتی پاروں اوہ ہر گھٹیا کم نوں جیز سمجھدے سن۔سانوں تے انگریزاں نرا ایہو دسیا کہ انہاں سکول، کالج کھولے تے نہراں بنایاں پر جیہڑیاں شوہدیاں حرکتاں پنجاب وچ ’’راج‘‘ کردا رہیا اوس بارے تے انگریز مخالفاں وی در وٹی رکھیا۔ایہہ لڑی نال پچھلیاں لڑیاں رلا کے پڑھو کہ ایس حوالے نال تہانوں نصابی کتاباں وچ اک صفحہ وی نہیں ملے گا۔ہن تساں ایہہ تازی لڑی پڑھو، پہلے والی لڑیاں دے لنک تھلے دتے جارہے نیں۔

فتح گڑھ دا دیس نکالا دلیپ سنگھ دی حیاتی وچ بڑا اہم سی۔ ایتھے ہی دلیپ نوں اوہ ٹریننگ دتی جانی سی جس پاروں اوہ اپنی دھرتی، اپنی لوکائی، اپنے ماپے تے سب توں اڈ اپنی رہتل ،مٹی تے مذہب توں وانجھیا جاندا۔اک پاسے گورنر جنرل دے ڈاہڈے تے سدّھے آڈر سن ’’دلیپ نوں کسے قسم دی اہمیت نہ دتی جاوے، اوہنوں ایس گل دا احساس اکا نہ ہوون دیو پئی اوہ اک مہاراجے دا پت تے آپ وی مہاراجہ ہے۔ ‘‘پر ڈاکٹر لاگن بڑا گّنی تے سہج سبھا والا بندہ سی۔ اوہ جاندا سی ایہہ کم عقل تے ہشیاریاں نال کرن والاہے،زورزبردستی نال کم وگڑ سکدا ہے۔ اوس اپنی لہور قلعے دی گورنری وچ پنجاب نوں بڑا نیڑیوں تکیّا سی۔ لہور دربار نال پنجابیاں دی محبت وی اوہدے چیتے سی تے انگریز سرکار دے پنجاب فتح کر کے اگے ٹرن دے منصوبے وی اوہدے دھیانے سن۔ گیانی دھیانی لاگن جانوں پئی زار روس نوں آمو تے ڈکن لئی پنجاب نوں کِیلنا لوڑی دا ہے اتے انج لگدا ہے کہ لاگن نوں ملکہ دی پوری حمیت حاصل سی۔
دلیپ سنگھ نال اوہدا نرم سبھا ایسے گیان دا نتیجہ سی۔ لاگن دے انتظام پاروں دلیپ سنگھ دا قافلہ فتح گڑھ وچ بڑی شان نال ٹُردا سی۔ دلیپ اپنے اچے گھوڑے تے بیٹھدا تے اوہدی وینی او تے اوہدا پالتو باز ہوندا۔ شہزادہ، ٹامی سکاٹ تے ہور انگریز یار دوست پچھے پچھے ہوندے۔ سکھ سوراں دا دستہ نال ٹردا۔ سب توں اخیر وچ مشہور سنکّر ہارس رجمنٹ دا محافظ دستہ چوکس ہوندا۔ کدی کدی مہاراجہ اپنے ہاتھی تے سوار ہوندا ،اوس دے او تے چاندی دا ہودہ بجھا ہوندا۔ اک سواری اوہ بگھی وی سی جہنوں چار عربی گھوڑے چھکدے تے انگریز بگھی وان تھارنٹن اوہنوں چلاندا۔
مگر اجے وی دلیپ نوں اپنی ماں رانی جنداں توں دور تے محفوظ رکھنا ضروری سمجھیا گیا۔ ہورے رانی جنداں وچ کیہڑی اجیہی گل سی پئی انگریز اک کلی تے نہتی زنانی کولوں تربکدے سن جہدا ملک فوج تے مال متاع سب اوہناں لٹ لیا سی؟ نیپال وچ 'قید'جنداں دے کئی ایلچی سرحد تے انگریز فوج نے پھڑے سن۔ حیاتی بارے اک عیسائی اکھان سی پئی ' اپنے ماپیاں دا مان کریے'۔ دلیپ دی 'تربیت کردیاں ایہہ اکھان لاگن نوں وسر گیا۔ اوس گورمنٹ ہاوس پتر پایا،'میری جاچے دلیپ دے دل وچ اپنی ماں نال گل بات گل دی کوئی پریرنا(خاہش) نہیں۔'
' دلیپ نال بیٹھ کے تریخ پڑھدیاں میں اندازہ لایا پئی اوہدے دل وچ اجے شک ہے کہ اوہنوں پاونیں رنجیت سنگھ دا پتر کہیا جاندا ہے پر کیہہ واقعی اوہ مہاراجے دا پت ہے؟۔ میں اوس نوں دسیا پئی رانی جنداں دے کردار تے سبھا کارن دلیپ نوں اے گل سننی پئی ہے۔ ایہہ گل ٹھیک ہے، دلیپ نے ہوکا بھردیاں آکھیا۔ کدی کدی او اے وی سوچدا پئی اپنی عزت پاروں ماں نوں قتل کر دیوے۔ ( لاگن دا پتر ڈلہوزی دے ناں 4 اپریل 1850)۔ اگے چل کے لاگن آکھیا کہ ایس طراں دے قتل پنجاب وچ کوئی اوپری گل نہیں۔ رنجیت سنگھ وی اپنی ماں نوں اوہدے عاشق نال ویکھ کے جانوں مار دتا سی۔ رنجیت سنگھ اودوں ہولی عمر دا منڈا سی۔
کیہہ انگریز جنداں نوں پتر کولوں مروان دا ٹیچا مِتھ رہے سن؟ باراں ورھیاں دے بال نوں اپنے پچھوکڑ توں وانجن دی اک لکھی پڑھی سازش سی۔ اونج پنجابیاں دی ' غیرت ' نوں جنداں دے کردار نال جوڑدیاں اتے دلیپ دے کنی پاندیاں لاگن دے چیتے ہند پنجاب جنگاں وچ پنجابیاں دی او غیرت وی ہوے گی جیہدے لگے پھٹ اجے رسدے سن تے جیہدا کرلاٹ لندن دی سرکار دے محلاں تیکر اپڑیا سی۔ پنجاب دی اخیر لی مہارانی جنداں نوں اوسے غیرت دی سزا دتی گئی کیونجے پنجابی فوج نے پہلی جنگ اوسے دے بادشاہی وچ لڑی سی۔
Link of Part 3


’’سیکولر‘‘انگریزاں دا پنجابی مہاراجے نوں مسیحی بناون دا مشن (تریجی لڑی)

http://www.wichaar.com/news/127/ARTICLE/33025/2017-05-25.html


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels