Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> ایوب خاں یا ملک ریاض اوّل:صحافیاں، دانشوراں،فنکاراں وغیرہ وچ ایوان صدر توں رقماں ونڈنیاں

ایوب خاں یا ملک ریاض اوّل:صحافیاں، دانشوراں،فنکاراں وغیرہ وچ ایوان صدر توں رقماں ونڈنیاں

وچار ڈیسک
April 14th, 2017

آندے نیں جنج دی نیت انج دے فرشتے کہ صحافیاں، فنکاراں، شاعراں،دانشوراں دی مدد کرن دی ہی نیت ہوندی تاں صدر تے چیف ماشلا ڈکٹیٹر منظوریاں دااختیار اپنے کول کیوں رکھدا؟چلو تساں سینئر صحافیاں تے سول سوسائٹی دے لوکاں نوں ایس فنڈ توں رقماں لین والیاں دی لسٹ وکھا دیو۔پریذیڈنٹ ویلفیئیر فنڈ توں رائٹر گلڈ تیک ایہہ اک لمیری ان کہی کہانی۔ادھا سچ لکھاری آپ لکھ ماریا ہے تے ادھا تساں آپ لبھنا ہے۔اج کل تے عدالتاں وچ اوس صحافتی فنڈ بارے کیس وی چل رہیا ہے تے سنیا ہے ایس کیس وچ آئی ایس پی آر ولوں چلائے جا رہے کمرشل ریڈیوز بارے وی سوال چکیا گیا ہے۔کیہہ کوئی پبلک ادارہ اپنے کمرشل ریڈیو تے ٹی وی چلا سکدا ہے؟ پرایس سارے کم مگر کیہڑی سوچ ہے؟صحافیاں تے میڈیائی اداریاں نوں قابو رکھن دا خیال پرانا پر ایوب خانی عہد وچ ’’قدرت‘‘ دی کرم فرمائیاں نال ایس نوں سیاستداناں توں کچھیاں رقماں نال ’’نواں‘‘کیتا گیا اتے ہن ایہہ پھٹنیاں دا پھینٹ بن چکیا ہے۔تساں ہن خالد ہوراں دی کتاب توں چونواں حصہ پڑھو جنہاں سولہ ورہے ایوان صدر وچ لنگاہے نیں۔

1958 وچ (پہلے قومی) انتخابات دی سب تیاریاں مکمل ہوچکی سن۔ ریپبلکن پارٹی تے سکندر مرزا دی مدد نال صنعتکاراں، تاجراں تے زمیندار توں خطیر رقم انتخابی اخراجات لئی بٹور لتی جا چکی سی۔ پرمارشل لاء نافذ ہوگیا تے بنکاں وچ جمع شدہ سیاسی جماعتاں دے فنڈ منجمد کردتے گئے۔ تاہم کافی رقم دے چیک ہلے کیش ہونے سن جیہڑے سابق وزیراعظم ملک فیروز خان نون تے سابق وزیر اعلیٰ مغربی پاکستان نواب مظفر علی خاں قزلباش دے قبضے وچ سن۔ ریپبلکن پارٹی دے خالق سکندر مرزا وی رخصت ہوچکے سن۔ قدرت اللہ شہاب نے ایوب خاں نوں مشورہ دتا کہ ملک صاحب تے نواب صاحب انہاں چیکاں نوں جیہڑے کیش نہیں ہوئیصدر پاکستان دے ناں کرکے ایوانِ صدر گھل دین تے ایہہ رقم یتیماں، بیواواں تے نادار ادیباں، شاعراں تے صحافیاں اْتے خرچ کیتی جائے۔ ایوب خان نے فوراً تجویز من لتی تے اک کڑوڑ روپے توں زیادہ دی رقم دے چیک وصول کر لتے گئے ۔(اوس لے دااک کڑوڑ، اج دا دس کھرب )سارے دے سارے چیک تے کیش نہ ہوسکے کیونجے ایس دوران چیک گھلن والیاں نے اپنے بنکاں نوں چیک کیش نہ کرن دی ہدایات دے دتیاں سن۔ فیر وی 51 لکھ روپے دی رقم جمع ہوگئی جس نال پریذیڈنٹ ویلفیئیر فنڈ دے ناں توں اکائنٹ کھول دتا گیا۔
ایس فنڈ نال ادھی رقم یتیماں، بیواواں لئی مخصوص کرکے باقی رقم ادیباں وغیرہ وچ صرف ہون لگی۔ وظیفہ دی رقم دی منظوری ایوب خاں خود دیندے سن۔ باقی کم شہاب صاحب دی نگرانی وچ میرے سپرد ہویا۔(ایس نوں آکھدے نیں حلوائی دی ہٹی تے نانے دی فاتحہ) شہاب صاحب نے اپنے طور تے ضلع انتظامیہ دے تعاون نال ضعیف و نادار ادیباں تے صحافیاں دی فہرست مرتب کیتی۔ (ایتھے غریب تے نادار توں مراد اوہی صحافی سن جیہڑے یا آمریت دے حق وچ سن یا خموش )وظیفہ دی رقم لواحقین دی تعداد دے مطابق گھٹ و گھٹ اک سو روپے(اج دے دس ہزار) ماہانہ توں لے کے زیادہ توں زیادہ تِن سو روپے مقرر کیتی گئی تے سب نوں وکھو وکھ ا خط دے ذریعے پچھ لتا گیا کہ کیہ صدر پاکستان ولوں امداد دے طور تے اوہ ایہہ رقم ماہواری قبولن گے۔ سب نے اثبات وچ جواب دتا۔ صرف اک مرد خدا نے امداد دے طور تے ایہہ رقم ماہواری قبولن توں انکار کیتا, ایہہ پشور دے محمود سرحدی سن ۔انہاں دا جواب وی وہوا سی۔ اگر ایہہ وظیفہ حکومت ولوں میری ادبی خدمت دا صلہ ہے تے میں ادب دی خدمت ملک لئی کیتی ہے حکومت لئی نہیں۔ اگر ایہہ رقم میری غربت نوں سامنے رکھ کے عطا ہون والی ہے تے میرے ملک وچ میرے توں زیادہ غریب لوگ موجود نیں جیہڑے میرے توں زیادہ مدد لئی حق رکھدے نیں۔ محمود سرحدی نے ایس جواب دے تھلے ایہہ شعر وی لکھیا
ہم نے اقبال کا کہا مانا                   اور فاقوں کے ہاتھوں مرتے رہے
جھکنے والوں نے رفعتیں پائیں         ہم خود کو بلند کرتے رہے

قدرت اللہ شہاب دے ایوان صدر توں جان بعد ایہہ دونوں فنڈ میرے تے صدر ایوب خاں دے درمیان رہے جداں تیک میں 1968 وچ (آر سی ڈی دی نوکری پاروں) ایران نہیں چلے گیا۔ میرے بعد ایہہ فنڈ ایوان صدر توں منتقل ہوکے وزارت تعلیم تے وازارت اطلاعات کول ٹر گئے۔صحافیاں نوں رقماں اطلاعات دی وزارت اتے ادیباں، شاعراں تے فنکاراں نوں رقماں تعلیم دی وزارت داے سپرد ہویا۔ میں 1975 وچ ایران توں واپس آیا تے میری تقرری وزارت تعلیم وچ ہوئی۔ ایہہ دونوں فنڈ اک وار فیر یکجا ہوکے وزارت تعلیم دی تحویل وچ آکے میرے سپرد ہوگئے۔ 197 7 وچ وزارت ثقافت و سیاحت تشکیل پائی۔ قائداعظم تے علامہ اقبال دی صد سالہ تقریبات نال منسلک ہون دی بنا تے وزارتِ ثقافت وچ چلا آیا تے میرے نال ایہہ دونوں فنڈ وی۔ 1984 وچ اپنی رٹائرمنٹ تیک میں انہاں نوں آپریٹ کردا رہیا۔ وزارتِ ثقافت و سیاحت دے سیکرٹری مسعود نبی نور نے ایس کار خیر وچ خصوصی دلچسپی لتی تے قیام پاکستان لئی کم کرن والے نادار تے عمر رسید افراد نوں فہرست وچ رلتی کرلتا گیا۔
۔۔۔۔چون ’’ایوان صدر وچ سولہ سال‘‘، لکھاری م ب خالد


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels