Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> مغلاں ویلے دا لہور، سیاستاں، جہانگیر، خسرو، گروارجن اتے تواریخی گھن چکر

مغلاں ویلے دا لہور، سیاستاں، جہانگیر، خسرو، گروارجن اتے تواریخی گھن چکر

January 3rd, 2017

تواریخ نوں کنج تڑوڑیا، مڑوڑیا جاندا ہے ایس دا لشکارا تساں ہلے پڑھو گے۔انگریزاں تے اساڈی تواریخ نوں مڑوڑنا ہی سی پر دھرمی ونڈ اتے دھرمی تے نظریاتی سیاستاں والیاں کنج اوس گمراہیاں والی تواریخ وچوں آپدے مطلباں دی چون کیتی اتے اج دیہاڑ تیک اوس نوں چلا رہے نیں پئی ایسے گھن چکراں بارے گواچی گلاں لبھن دی لوڑ جے۔مڑ جھات مارن لئی نوآبادیاتی، دھرمی،قومیتی اتے نظریاتی پکھاں توں پراں رہ کے آپدی تواریخ نوں پھرولنا پئے سی۔اک نکا لشکارا ایس وقوعے نوں پڑھن نال ہو سی تاں مارے اخیر وچ ایس دا ویروا وی پڑھ لینا۔وڈی گل ایہو ہے پئی ایہہ کوئی اکلا وقوعہ نہیں سگوں سانوں پوری تواریخ تے مڑ جھات پانی ہو سی۔
’’مغل حکمران جلال الدین اکبر دی موت توں بعد اوس دا لاڈلا پُتر نورالدین جہانگیر 38 سال دی عمر وچ پادشاہ بنیا۔ اس نوں پادشاہ بنے ہلے 6 مہینے ہی لنگے سن کہ اس دے وڈے پُتر خسرو نے اپنے پئیو خلاف بغاوت کردتی۔ اوہ 6 اپریل 1606 نوں اکبر دے مقبرے تے حاضری دے بہانے آگرے دے قعلہ توں نکلیا تے ساڈھے تن سو سواراں نوں اپنے نال لے کے باغی ہو گیا۔ باغی ٹولہ سودگراں تے عام مسافراں دے قافلے لٹ دے ہوئے اگے ودھدا رہیا۔(پئی ایہو اْس دور دی ریتOrer of the Dayسی)راہ دے وچ آن والے شہر دلی، متھرا د ے و چ وی ایہو کجھ کیتا۔پھیر اوہ لہور ول نکل آیا۔ جہانگیر نوں ایس گل دی خبر ملی تے اوہ اوس مگر ہویا۔
خسرو ہوراں جہانگیر دے پایہ تخت لہور نوں لٹنا شروع کردتا ۔ خسرو دے ساتھی قلعے دے اک دروجے نوں وی ساڑ چھڈیا۔ دلاور خان، حسین بیگ دیوان اتے نور الدین قلی کوتوال شہر نے اوسے ٹائم قلعہ دے دروازے پچھے دیوار بنادتی۔سیانت نال خسرو نوں اک تھاں تیک ڈک دتا گیا۔شہزادہ خسرو نے لہور نوں پورے نو دن تیک ہی اپنے قبضے وچ رکھیا سی کہ شاہی لشکرہ دے اپڑن دی خبر مل گئی۔ ایہہ خبر سُندے ہی باغی لشکر دے پیر پٹے گئے اتے خسرو جلندھر ول دوڑ لادتی۔ شاہی فوج تے خسرو وچ جلندھر تے امرتسر دے وچکار دریائے بیاس دے سجے کنڈے بھیر دوال دی تھاں تے جنگ ہوئی جس وچ خسرو نوں ہار دا سامنا کرنا پیا۔ خسرو کابل دوڑن دا فیصلہ کیتا پر اوہ پنجاب چوں نکل رہیاسی کہ سوہدرے دی تھاں تے دریائے چناں نوں پار کردیاں پھڑیچیا گیا۔ جہانگیر لہور اپڑ گیا اتے دریاوں پارمرزا کامران دے باغ وچ دربار لایا۔
تواریخ موجب لہور وچ مرزا کامران دا اک باغ تے اوہ سی جس دی یاد گار اک بارہ دری دی صورت وچ راوی وچ اج وی ہے۔ اوس دا دوجا باغ لہور دے ریلوے ٹیشن کول سی تے اوہ ’’باغ نولکھا‘‘ اکھواندا سی، ہن اوس دا کوئی نام ونشان نہیں۔(ہورے نولکھا چرچ تے چوک نولکھا اْسے تھاں تے اج وی ہیگا جے۔) پتہ لگدا ہے کہ جلندھر توں لہور آندے ہوئے جہانگیر ایسے باغ وچ خیمہ لوایا سی۔ جہانگیر دا بیان ہے کہ 3محرم 1015 ہجری نوں باغ کامران وچ خسرو نوں ہتھکڑی تے بیڑیاں نال جکڑیا اتے چینگیزی قنون موجب کھبے پاسیوں لیایا گیا۔ اس دے ساتھی حسین بیگ تے عبدالرحیم نوں علی الترتیب اس دے سجے تے کھبے پاسے کھڑا کیتا گیا۔ خسرو خوف نال تھر تھر کمبدا رہیا۔ بادشاہ حکم دتا کہ حسین بیگ نوں گاں اتے عبدالرحیم نوں کھوتے دی تازہ کھلاں وچ بند کرکے کھوتیاں تے لدیا جائے اتے شہروچ پھرایا جائے۔ کیونجے گاں دی کھل خشک ہوگئی اس لئی حسین بیگ چار پہر زندہ رہ کے دم توڑ گیا۔ باغ کامران توں قلعہ تک سڑک دے دوناں پاسے سولیاں ٹنگیاں گیاں۔ فیر انہاں تے خسرو دے ساتھیاں نوں جیہناں دی تعداد ست سو دے قریب سی، پھانسی تے لٹکا دتا گیا۔ بادشاہ نے ایہہ منظر قلعہ دے شاہ برج توں ویکھیا جیہڑا اکبر نے ہاتھیاں دی لڑائی ویکھن واسطے بنوایا سی۔ خسرو نوں اک ہاتھی تے بٹھا کے سولیاں وچوں لنگھاندے قلعے وچ لیایا گیا۔ خسرو لوہے دی زنجیراں وچ جکڑیا، اُداس تے خوفزدہ، ایہہ ہولناک منظر ویکھداہویا لنگھیا۔ اس توں بعد سزا دے طور تے اوس دیاں اکھاں کڈہا دتیاں ھیاں تے قلعہ وچ قید کردتا گیا جتھے کجھ عرصہ بعد اوہ مر گیا۔شہزادہ خسرو دی مدد کرن والے تمام لوگ شاہی عتاباں دا شکار ہوئے جناں وچ بدقسمتی نال سکھاں دے پنجویں گووارجن دیو جی وی شامل سن۔ گورو جی نے خسرو دی مدد کیتی تے آشیر باد وی دتا جس تے جہانگیراوتاولا ہو گیا سی۔ ایہوں ناراضگی گورو جی دے افسوسناک قتل تے جاکے مکی۔( ’’نقوش‘‘ لہورنمبر)
’’واقعات لہور‘‘
ویروا: ایس وقوعے نوں سکھ مسلم ویراں وچ بہوں ورتیا جاندا ہے۔گروارجن ہوراں دی شہیدی پاروں ایس وقوعے دی اہمیتاں وی نیں اتے تاں مارے دھرمی ونڈ والے سکھاں دے لٹریچر وچ ایس دی اْچی تھاں جے۔پر جہیڑا پادشاہ آپدے پتر نوں وی مردا ہے اوس نوں تساں کیہہ آکھو گے؟پادشاہ آپدے ہر مخالف نوں ماردا ہے بھانویں اوہ اوس دے دھرم دا ہوئے اتے بھانویں اس دی دھرتی دا یا کوئی ہور۔جہیڑے ست سو لوکاں نوں پھائے چڑھایا انہاں دے دھرماں بارے ایہہ وقوعہ خموش جے۔گرو ہوراں نوں مار تے دتا گیا پر اج وی لہور شہر وچ اک تھاں ’’گرو ارجن نگر‘‘ گوالمنڈی نیڑے موجود جے۔جے تساں گولمنڈی چوک توں موچی دی گھاٹی ول جاؤ تاں تاجے شاہ دی مسیت توں بعدوں کھبے پاسے دی تھاں گرو ہوراں دی یاد مہکاندی جے۔پر دھرمی ونڈ والے ہمش اجہی گلاں نوں یاد رکھنا نہیں چاہندے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels