Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> راٹھ روپڑا

راٹھ روپڑا

غلام فرید شوکت
September 17th, 2014

انگریزی دور وچ جدوں نیلی دا دریا داہ باراں ورھے نہ چڑھیا تے ڈھیر پچھانہہ ہٹ گیاتے قائم پور دی وستی توں چار پنج میل دُراڈی پکی وسیک بنا لئی تاں دریا دی چھوڑی ہوئی بھوئیں نوں آباد کرن لئی سرکار کولوں لال خان نے پندراں مربعے بھوئیں اپنے ناں الاٹ کر وا لئی۔ کھوہاں دے نال مزارعیاں راہیں واہی بیجی کیتی تے وستی دے سارے واسو اپنے لاگھے ولیوے وچ واہوا سوکھے ہوگئے۔ لال خاں دی چنگیائی دی پاروں اوہناں دے مزارعے تے دُوجے وسنیک اوہناں دے نال بہوں پیار کریندے ۔ہاڑی ساونی دیاں فصلاں پکدیا ں تاں نویِرے تے ہینے گھراں وچ گذارے لئی ہر چھماہی تے اناج دے دیندا تے باقی جو کجھ بچ جاندا تاں اوہ اپنیاں لوڑاں تھوڑاں پوریاں کرلیندا۔ وستی وچ جے کسے دی دھی دا ویاہ ہوندا تاں اوہ پُج کے امداد کردا۔ اجہیاں چنگیائیاں دی وجوں ساری رعیت اوہناں دے اگے اکھاں وچھاندی تے اوہنوں سخی لال خان آکھدی۔آسے پاسے دیاں وسیاں وچ وی لال خان ٹھک ٹھوڑ تے وج گج آہی۔ نہراں نکلیاں تاں اوہنے اپنے رقبے لئی وی نہری پانی منظور کروایا تے وستی دے لوکی سُکھیالے ہوگئے۔ اوہ رعایا دے آپس دے جھیڑے جھگڑیاں نوں وی نیاں تے پیار لیار دے نال نبیڑدا۔ ہر بندے نوں کھلھی اجازت ہائی کہ اوہ اَن جھک ہوکے اپنا دُکھ جھورا دسے بھاویں کوئی گلہ شکوہ لال خاں دی برادری یاں اوہناں دے پتراں بھراواں بارے ای ہووے۔
قائم پور دی وسی وچ چار پنج گھر پاولیاں دے وی ہان جیہناں نوں ہک دہاڑے لال خان نے آکھیا کہ اوہ وی کجھ پیلی بیج لیا کرن تاں جے اوہناں دا چنگا گزارہ ہوندا رہوے پر اوہ آکھد ے کہ ’’خان جی اسیں تیری رعایا تے ست پیٹرھےئ کمیں ہائیں۔واہی بیجی ساتھوں نہیں ہوونی۔ اسیں ملوک جہی قوم ہائیں ۔واہی کرنا تہاڈے ورگے جٹاں نوں وارہ کھاندااے۔ اسیں کتونی شتونی تے کھڈیاں اُتے تانی چڑھا کے ای راضی ہائیں۔ توں کہڑے مرض دا دارو ایں۔ ساڈیاں لوڑاں تھوڑاں دا پورا کرنا تیری ذمے داری اے کیوں جوں توں ساڈا سردار ایں۔ سانوں ہل واہنے تے واہی کرن دے رپھڑاں وچ نہ گھت نہیں تے اسیں ایتھوں اُچل کے کسے ہورپاسے مونہہ کر جاواں گے۔
لال خاں نوں پتا ہائی کہ پاولی سدھ سادی جہی قوم ہوندی اے تے کدی کدی یبھلیاں وی مار دی اے۔ اوہ اجہیاں یل وللیاں سن کے اُکا ای رنجگی نہ کر دا تے ہس کے ٹال دیندا۔ ہک دہاڑے دریا دی پرلی کھنب دے نیڑے وسدے پاولیاں دی پر ہیا جاموں پاولی دے گھر آئی تے جاموں نوں آکھیا کہ اوہ اپنی دھی دے پرناون لئی د ینہ مِتھ دیوے پر جدوں کوئی ٹک نہ لگیا تاں ڈیرے وچ آن کے لال خان نوں آکھیا:۔
’’خان جی ،تینوں پتا ہوونا اے اَٹھ داہ ورھے پہلاں جاموں نے اپنے بھرا شاموں دی دھی نال وٹے سٹے تے اپنا پُتر پرنایا۔ جاموں دی دھی اوس ویلے نکی ہائی نکاح ہوگیا ۔ہُن اوہ جوان ہوگئی اے تاں اسیں شاموں دے پُتر دے ویاہ واسطے آئے ہاں کہ د ینہ متھیئے پر جاموں انکاری ہوگیا اے جد کہ شاموں دی دھی دو ترے بالاں دی ماں وی ہوگئی اے۔
لال خاں دے بلاون تے کہ جاموں کیوں اپنے بھترئیے نوں وٹے وچ اپنی دھی دارشتہ نہیں دیندا تاں جاموں نے آکھیا :۔
’’خان جی، توں ساڈا مائی باپ ایں ۔ایہہ گل ٹھیک اے کہ اساں وٹے سٹے تے آپس وچ ساکا چاری کیتی ہائی تے میرے پُتر دا گھر وی وسدا پیا اے پر سچی گل ہووے کہ میری دھی شاموں دی دھی نالوں ڈھیر سوہنی تے اُچی لمی اے تے پوری تانی دا سُوتر کہے وہاڑی وچ اَٹیر لیندی اے۔ دُوجی گل ایہہ کہ شاموں دی دھی میری سوانی نال اِٹ کھڑکا لائی رکھدی اے تے میرے پُتر نوں اپنے تھلے لایا ہویا سو۔ اوہ ساڈی پروا گھٹ کردااے تے سوانی دی گل نوں پہرہ دیندااے خان جی ، میں اپنی دھی داساک ایہنوں نہیں دیونا۔ تُوں بھاویں رنج ہو یا راضی ‘‘۔
اوہندی گل سن کے لال خان نے آکھیا :’’اوئے جاموں، کائی عقل دی گل کر بھراواں تے برادری دیاں دھیاں دی نکو ہی کرنا چنگے بندیاں نوں زیب نہیں دیندا کسے د ی دھی بھین لئی سوہنی کو جھی دی پن چھا ن کرنا ہو لے تے ہوچھے لوک کردے نیں ۔توں اپنے بھرا نوں دھی دی گنڈھ پادے، انکاری نہ کر ۔نو نہہ سس دی تے ہمیشہ توں کڑ بڑ لگی رہندی اے ‘‘لال خاں دی گل دا جاموں اتے کوئی اثر نہ ہویا تے اباگت کاوڑ نال بولیا :خاں جی،مینوں تیرے اُتے اُمید ناہی۔ مینوں جاپدا اے کہ ایہناں نے تینوں کائی وڈی سفارش کروائی اے یاں توں کائی چٹی وڈھی کھا لئی اے۔ مکدی گل اے میں شاموں دے پُتر نوں ساک نہیں دیونا تے جے تینوں شاموں میرے نالوں چوکھا پیار ا لگدااے تاں توں اپنی دھی دا ساک دے دے ‘‘۔ ساری پرہیا دے متھیاں اُتے تریلیاں آگئیاں۔
اجہی گل سن کے لال خاں دے چہرے تے کجھ کاوڑ دے نچن دے نال نال ورسی وی آگئی تے پر ہیا نوں آکھیا:
’’تُسیں جاؤ تے فلا نے دہاڑے جنج لے کے آجاونا میں تہانوں اپنی دھی ڈولی وچ پا دیو ساں‘‘
لال خان دے مونہوں ایہہ فیصلہ سن کے شاموں تے اوہناں دی براوری نے خوش ہوکے آکھیا:۔ واہ خاں جی:راٹھ روپڑا ہووے تاں اجہیا ہووے جہڑا اپنی رعایا دی تھاں تے اپنی دھی نوں وٹے وچ پرنا دیوے توں واقعی راٹھ تے سخی لال خان ایں۔ جویں سُندے ساں اوویں تینوں ویکھیا اے ‘‘
ویاہ توں دوترے دہاڑے پہلاں لال خاں نے دو مجھاں، پلنگ پیڑھے ،دوہراں تلائیاں تے ہور ولیوا دو صندوقاں وچ پاکے اپنے نوکراں دے ہتھیں شاموں دے گھراپڑا دتا :
نیسا پُجیا تاں شاموں اپنے پُتر دی جنج لے کے ڈیرے وچ آن کے بہہ گیا۔جنج نوں حلوہ تے گوشت روٹی دتی گئی۔ کُڑی نوں سُچے لیرے لتے تے واہ وا ٹونب : چھلا وی پوایا۔ دنیہہ لہندے توں کجھ چرپہلاں ڈولی لوڑدتی گئی تاں جے شاموں ہوریں ویلے نال دریا پار لنگھ جاون۔اگلے دہاڑے دھمی نال شاموں نے ڈیرے تے آکے نوکراں نوں آکھیا:۔
’’لال خان نوں بُلاوو۔ وڈا سردار بنیا ودا اے۔‘‘
لال خاں جدوں ڈیرے وچ آیا تاں شاموں بولیا:۔
خان جی تیری بہوں وج گج سنی ہائی کہ ٹکی ہوئی گل دا پکھ رکھنا ایں۔ مینوں راتیں پتا چلیا اے کہ توں جاموں دی دھی نوں ڈولی وچ بٹھا دتا اے۔تے اپنی دھی نوں نہیوں ٹوریا۔ ساڈے نال دھوکھا کرکے توں چنگا نہیں کیتا‘‘
اینے چر نوں جاموں وی ڈیرے تے آگیا تے آکھیا:۔
’’خان جی ایہہ ٹھیک اے کہ توہیں میری دھی نوں ڈھیر داج داون دتا اے پر اپنی دھی دی بجادھکو زوری نال میری دھی نوں ڈولی وچ پاکے وادھا کیتا ہء۔ جے توں راٹھ روپڑا ہوندا تاں میرے نال انج نہ کردا‘‘
اتنی گل سن کے لال خاں پہلاں تے ہس پیا تے فیر شاموں تے جاموں دوواں دے بوتھیاں اُتے دودو تھپڑ مارے تے آکھیا تسیں اُوہے کملے پاولی ای رہے۔ ہُنے دوویں آپس اچ جپھیاں پاؤ تے کاوڑ نال شاموں نوں آکھیا:
’’تیری نونہہ میری دھی وانگوں اے۔ جے توں یاں تیرے گھردے جئیاں نے اوہناں دے نال کوئی کاوڑ کساوڑیاں بھیڑا سلوک کیتا تاں تہاڈے نال اجہی کارکریساں کہ ساری حیاتی چیتے رکھسو‘‘


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels