Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> علماء‘ معاشرا تے جہاد تحریک

علماء‘ معاشرا تے جہاد تحریک

ڈاکٹر مبارک علی
April 13th, 2014
5 / 5 (1 Votes)



علماء تاریخ داناں دی اِک جماعت نے جہڑی مسلمان معاشرے وچ راسخ العقیدگی دیاں جڑاں ڈونگھیاں کرنا چاہندے سن اوہناں نے برصغیر دی تاریخ دی تشکیل ایس طرح کیتی کہ احمد سرہندی شاہ ولی اللہ تے اوہناں دے خاندان تے سید احمد شہید ورگیاں شخصیتاں نُوں مرکز بنا کے‘ تاریخ دے عمل نُوں ایہناں دوآلے محدود کر دِتا۔ ایس تاریخ دی تشکیل وچ تاریخ نُویں ایس انداز وچ پیش کیتا گیا کہ ایہہ راسخ العقیدگی تے مذہبی بدعتاں وچکار اِک کشمکش سی کہ جیدیوچ اِک پاسے اوہ قوتاں سن جہڑیاں ہندستان وچ مسلمان معاشرے دے تشخص نُوں ختم کرن دے درپے اُتے سن تے دوجے پاسے اوہ طاقتاں سن جہڑیاں خالص مذہب تے شریعت دے قیام لئی جدوجہد وچ مصروف سن۔ اوہناں دے نقطہ نظر نال احمد سرہندی‘ شاہ ولی اللہ تے سید احمد شہید دیاں شخصیتاں ہندستان دی تاریخ وچ اوہ شخصیتاں نیں کہ جیہناں نے اپنیاں تحریراں اپنے عمل تے اپنی جدوجہد نال نہ صرف پکے عقیدے اُتے ہون دا دفاع کیتا سگوں احیاء دین دی تحریک نُوں زندہ رکھیا۔ ایس سلسلے وچ مبالغہ آمیز روایتاں راہیں ایہناں دیاں شخصیتاں نُوں ودھا چڑھا کے پیش کیتا گیا۔
مثلاً احمد سرہندی بارے اوہناں دے معتقدین نے جہڑیاں گلاں کھلاریاں اوہناں وچ ثابت کیتا گیا کہ صرف اوہناں دی شخصیت دی وجہ توں عہد مغلیہ وچ دین اسلام باقی رہیا تے اوہناں دیاں کوششاں نال جہانگیر تے شاہ جہاں مذہب ول راغب ہوئے تے عہد عالمگیری وچ شریعت دے نفاذ اُتے عمل اوہناں دی تحریک دا نتیجہ سی‘ جیویں کہ شیخ اکرام نے لکھیا ے کہ ابوالکلام ازاد دے ایس فقرے نے کہ اکبر دے الحاط بالکل کلیاں مقابلا شیخ احمد سرہندی نے کیتا‘ اوہنے لوکاں وچ تاریخ بارے گمراہ کن خیالات پیدا کرن وچ بڑی مدد دِتی تے ایہدے بعد آن والے علماء تے تاریخ داناں نے ایس فقرے دی روشنی وچ احمد سرہندی دی شخصیت نُوں تاریخ دی اِک انتہائی اہم تے فعال شخصیت بنان دی کوشش کیتی۔ تے ایس طرحاں کبر تے احمد سرہندی دیاں دو متضاد شخصیتاں‘ اُبھر کے آ گئیاں جہڑیاںِ اک دوجے نال رلیاں ہیں۔ اکبر ہندی قومیت کا حامی صلح کل دا پیروکار‘ عقلیت دا پرستار تے اشتراک دا حامی اے تے احمد سرہندی‘ اسلامی تشخص راسیخ العقیدگی‘ تے خالص اسلام تے شریعت دے داعی۔ ایس کشمکش وچ احمد سرہندی فاتح قرار پائے نیں کہ جیہناں دی وجہ توں جہانگیر تے شاہ جہاں دے دربار وچ اسلامی قوانین دا نفاذ ہویا‘ دارا شکوہ نُوں شکست ہوئی تے محی الدین اورنگ زیب برسر اقتدار آیا۔
احمد سرہندی دی شخصیت نُوں اُبھارن تے فعال بنان دیاں کوششاں وچ اکبر دے دور حکومت نُوں بُہتے توں بُہتے گھناؤنا بنا کے پیش کیتا جاندا اے تے ایس گل نُوں ثابت کرن دی کوشش کیتی جاندی اے کہ اوہ اسلام دا مخالف‘ تے غیر شرعی تے غیر اسلامی روایات نُوں فروغ دین والا سی‘ تے اوہدے عہد وچ ہندوواں دا غلبہ ودھ گیا سی اوہ علی الاعلان اپنے مذہبی فرائض ادا کرن لگے سن جہڑا کہ اِک اسلامی حکومت لئی شرم جوگ سی تے اسلام تقریباً ہندستان توں ختم ہون والا سی۔ اِک مذہبی عالم مولانا منظر احسن گیلانی‘ جہناں نے اکبر تے احمد سرہندی دے ایس مقابلے اُتے مضمون لکھیا اے اوہدے وچ اوہاں نے اکبر دے عہد وچ جہڑیاں غیر اسلامی روایتاں فروغ پائیاں سن اوہناں دی تفصیلات ایس طرحاں دِتی اے۔ سود‘ جوئے تے شراب نُوں حلال کرنا‘ داڑھی رکھنے دی ممانعت۔ نکاح دے قوانین وچ مضحکہ خیز ترمیماں‘ غسل جنابت دی منسوخی‘ بے پردگی‘ زنا دی تنظیم‘ وراں تے کُتیاں دا تقدس گاں تے مجھ دی حرمت تے ہندی کتاباں توں شغف وغیرہ اے۔ ایہناں ساریاں گلاں لئی اوہناں نے دربار اکبری دے مورخ ملا عبدالقادر بدیوانی دی کتاب منتخب التواریخ نُوں اپنی بنیاد بنایا اے۔
جِس طرحاں واقعات نُوں توڑ مروڑ کے اپنی پسند دے معنے کڈھینیں۔ اوہدا اندازا آپ بدایوانی دے اصلی بیانات توں ہوندا اے۔ مثلاً شراب بارے اکبر نے جہڑیاں اصلاحات کیتیاں سن‘ اوہناں بارے بدایونی لکھدا اے کہ:
’’شراب جُسے دی اصلاح لئی طبی طور اُتے استعمال کیتی جا سکدی اے‘ شرط ایہہ اے کہ ایہنوں پین نال کوئی فتنہ یاں فساد نہ پیدا ہووے۔ ایس طرحاں شراب پینا جایز اے۔ البتہ حد توں لنگھیا ہویا نشہ تے اوہدی وجہ توں لوکاں دا جمع ہو کے شور و غوغا کرنا بادشاہ نُوں جے ایہدی خبر ہو جاندی سی تے سخت دار و گیر کردے سن۔‘‘
3۔ شادی دے سلسلے وچ جہناں مضحکا خیز قانوناں دی گل مولانا کردے نیں۔ اوہ ایہ اے۔
’’سولھاں سال توں پہلاں کڑیاں دا تے چودھاں ورھیاں توں پہلاں مُنڈیاں دا نکاح جایز نہیں ہووے گا۔ ایس لئی کہ بچے کمزور پیدا ہوندے نیں۔
4۔ اکبر نے ایہدے اُتے زور دِتا سی کہ کوئی اِک توں ودھ شادی نہیں کرے گا۔ اکبر اُتے جہڑی زنا دی تنظیم دا الزام لایا گیا اے تے اوہدے بارے وچ بدایونی ای دی تحریر اے۔
’’شہر توں باہر اِک آبادی بنائی گئی تے اوہدا ناں شیطان پورہ رکھیا گیا اوتھے باضابطا محافظ‘ نگران‘ داروغہ مقرر سن تاں جے جہڑا ایتھوں یاں گھر توں لے جانا چاہوے اپنا ناں و نسب لکھوائے‘‘۔
5۔ ایس طرح اکبر دے ’’دین الٰہی‘‘ نُوں اِک نواں دین تے مذہب بنا کے پیش کیتا گیا‘ تے اوہدے عہد دی سماجی تے معاشرتی اصلاحات نُوں غیر اسلامی قرار دے کے احمد سرہندی دی شخصیت نُوں برابری دے طور اُتے لیاندا گیا۔ نہ صرف ایہ سگوں اکبر دے عہد دے علماء دی کردار کشی وی کیتی گئی تاں جے ایہہ ثابت کیتا جاوے کہ صرف اوہناں دی کلّی ذات نے دن دی خدمت دے کارنامے سرانجام دِتے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels