Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> لاہور دے بُوہے

لاہور دے بُوہے

مدثر بشیر
March 13th, 2014
5 / 5 (1 Votes)


عرشِ منور بانگاں ملیاں
سُنیاں تخت لہور

انسان دی وار وچ حیاتی ہنڈھان دے ول وصف‘ ویلے دے نالو نال اُسردے رہے تے نالو نال آپنی پچھلی شکل توں چنگیرے ہوندے رہے تے وکھ وکھ ویلیاں وِچ انسانی حیاتی سانوں بستیاں ‘ قصبیاں‘ گوٹھاں‘ پنڈاں تے وڈے وڈے شہراں دے رُوپ وچ نظر آوندی اے۔ انسان نے بہتیاں آبادیاں اونہاں تھاواں اُتے بنائیاں جِتھے قدرت ولوں خوراک دا پربندھ پہلاں توں سی‘ایہو ای کارن اے کہ بتھیرے وڈے تے مُڈھلے شہر سانوں دریاواں‘ ندیاں تے چشمیاں دے کنڈھے وسدے لبھدے نیں۔ اوہ دریا بھاویں نیل ہووے‘ دجلہ ہووے‘ ٹیمز ھووے‘ سندھ ہووے‘ گنگا ہووے‘ جمنا ہووے‘ فرات ہوے یا ساڈا ایدرس (راوی) ہووے‘ اندر لی تے باہرلی راکھی پاروں شہراں دے چار چوفیرے فصیل بنا دتی جاندی سی یاں چار چوفیرے کھائیاں پُٹیاں جاندیاں سَن اے دویں شیواں اوس ویلے دی لوڑ سَن۔ اوہناں فصیلاں وچ بُوہے وِی ہوندے سَن۔ اے بُوہے سانوں یونانیاں دے ویلے وچ ایتھنز تے سپارٹا دی ریاستاں وچ لبھدینیں۔ دمشق ورگی چوکھی مُڈھلی تہذیباں وچ وی نظر آوندے نے‘ ایسے ای طراں دے بُوہے سانوں برصغیر ہند پاک وِچ وی نظر آوندے نیں جیویں دِہلی‘ آگرہ‘ جے پور ‘ ملتان تے لہور۔ اَج دے چوکھی ترقی دے ویلے وِچ وی نویاں رہائشی کالونیاں دے چار چوفیرے وی کندھاں گڈیاں جا رہیاں نیں تے اوہناں وِچ وی آؤن تے جاون دے بُوہے اُسارے جا رہے نیں‘ ایسے طرحاں پرانے ویلیاں وچ شہراں دے چارچوفیرے کھائیاں پُٹن‘ فصیلاں اُسارن تے وِچ بُوہے کڈھن دا اک مقصد ہوندا سی۔ لہور شہر دے چارچوفیرے فصیل وِی اونی ہی پرانی اے جنا کہ ایہہ شہر۔
اکبر تے مہاراجہ رنجیت سنگھ دے ویلے وچ ایس فصیل نوں نویں سِریوں اُساریا گیا۔ اکبر دے ویلے ایہہ فصیل ۳۰ فٹ اُچی سی۔ جیہڑی مہاراجہ رنجیت سنگھ نے شہر دی آب و ہوا تے حبس دی شکایت نوں ختم کرن پاروں۱۵ فٹ نیویں کروا دتی ۔ رنجیت سنگھ دے ویلے ایس فصیل دے نال کھائی وی چنگی حالت وِچ موجود سی پر مگروں انگریز سرکار نے ساری کھائی وِچ مٹی بھر کے شہر دے چارچوفیرے باغ بنا دِتا۔ جیہڑا اِک لمے ویلے تیکر ثقافتی کماں داگڑھ بنیارہیا۔ گھڑسواری کرنا‘ چوکرکھیڈنا‘تاش دے پتیاں نال مغزماری کرنا‘ کلاسیکل تے فوک سنگیت دے گویاں دا شامیں ڈیرے لانا‘ حکمت تے صدیاں توں پیڑھیو پیڑھی مالشیاں دا شامیں لوکاں دی مالش کر کے ساری دیہاڑی دے درد مکانے اے سبھ کجھ ایہناں باغاں وِچ ہی ہوندا سی‘ پرانے راوی دا قلعے دے ہیٹھوں لنگھنا‘ شاہی مسیت دے اُچے منار‘ رنجیت سنگھ دِی مڑھی تے قلعے دِے پسارنے ویکھن والیاں دی نظر وچ ایس شہر نوں پرسِدھ داستان الف لیلیٰ دا اِک خیالی شہر بنا دتا۔ اے ایس شہر دی اِک لمی تعریف اے پر ہُن اَسیں آپنے مُدے ول آونے آں‘ جیہڑاں ایس شہر دے بُوہیاں بارے اے ۔
پہلاں اسیں لفظ ’’بُوہے‘‘ دے بارے وچ جانکاری لینے آں۔ لہور دی بہتی آبادی ایہناں بُوہیاں نوں دروَزہ آکھدی اے۔ نویں پیڑھی ہُن گیٹ دا لفظ ورتن وچ آسانی سمجھدی اے۔پر پنجابی زبان دا لفظ ’’بُوہا‘‘ ای اے۔ اسیں ایہناں بُوہیاں نوں اوہناں دی بنتر ‘ ناں پین دے کارن تے ایہناں نال جُڑے دوجے مُدے وی آپنی چرچا دا حصہ بناواں گے۔ بُوہیاں دی اے چرچا اسیں دِلی بُوہے توں شروع کراں گے تے پرانے لہور دے چارچوفیرے سڑک سرکلر روڈتوں بھوں کے ایس ساری چرچا دا انت اسیں اکبری بُوہے تے کراں گے:
صدیاں توں آپنی کھوج دے لمے سفر چ ہاں
جنماں توں چل رہیاں تے اجے آپنے گھر چ ہاں
شارب


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels