Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> بُلھے شاہ داذہنی ورثہ

بُلھے شاہ داذہنی ورثہ

قاضی جاوید
December 23rd, 2013


پنجاب وچ تصوف داآنا اوس ویلے ہویا جدوں مسلم دنیا وچ فلسفے داآنا ہویا۔مسلم دنیا وچ فلسفے داآنا تصوف دے روپ وچ ہویا ۔یورپ وچ وی ایہہ اوہناں لوکاں دی ذہنی تے علمی نمائندگی کردا اے۔
پنجاب وچ تصوف دی روایت داآغاز یارھویں صدی عیسوی دے ابتدائی دور وچ ہویا ۔پنجاب وچ تصوف داآغاز مسلماناں دے ثقافتی تے اوہناں دے فلسفیا نہ اظہارراہیں ہویا ۔
جدوں علی ہجویریؒ غزنی تو ں لاہور آئے تے اوہناں نے ایتھے بہہ کے کشف المحجوب کتاب لکھی جیہڑی تصوف دے ذہنی مسائل دی نمائندگی کردی اے۔داتاصاحبؒ نے ایتھے آکے اپنی شاعری راہیں تصوف دے مسائل نوںFormalطریقے وچ بیان کیتا۔
980ء اوہ سال اے جیہدے وچ مسلم تصوف سامنے آیا ؟ایسے دور وچ منصور حلاج دی شہادت ہوئی جیہڑے تصوف دی نما ئند گی کردے سن۔
ایسے دوران ہی علماء تے صوفیا ء وچ تصادم ہویا تے ایسے تصادم وچ منصور حلاج دی موت ہوئی۔انج کوشش ایہہ کیتی گئی۔ کہ ایسی صورت پیش کیتی جائے کہ تصوف سوسائٹی نوں قبول ہووے۔
دو وڈے ناں دووڈے صوفی جہناں داناں میں لینا چاہواں گا۔ جیہناں تصوف دی بنیادرکھی تے ایہدا پرچار کیتا۔ایہہ دواِک اُستاد دے شاگرد سن۔
ایہہ امام غزالی ؒ تے سید علی ہجویری ؒ سن۔ایہناں نے اعتدال پسند تصوف نوں متعارف کرایا ۔اوہناں ایہدے اُتے شریعت وچ رہ کے عمل کرن دا کہیا۔ایہو گل امام غزالی ہوراں نے وی آکھی داتاصاحب ؒ توں مگروں تصوف چشتیہ سلسلہ وچ آجانداے ۔
یعنی بابا فرید گنج شکرؒ ، حضر ت بختیار کاکی ؒ توں بعد ایس سلسلے دے جانشین بنے۔بابا فرید گنج شکرؒ ، اجودھن (پاکپتن)آئے۔ جتھے ایس سلسلے نوں بڑی تقویت ملی۔ایہدے نال ای پنجاب وچ تصوف دی تحریک نوں ہور تقویت ملی۔بابافرید ؒ ذاتی طور اتے وی طاقت ورسن۔ایس سلسلے نوں باقی صوفیا نے وی اگے ٹوریا ۔ایہناں دانقطۂ نظر ایہہ سی کہ لوکاں نوں اکٹھا کیتا جائے تے اوہناں وچ برداشت ،پیار محبت،ہمدردی تے نرمی پیداکیتی جائے۔ایہہ کم اِک صوفی ہی کر سکدا اے۔
ایتھے وقتی تحریک داذکر وی کرناضروری اے۔ یعنی ایہہ تحریک یورپ وچ چلی فیر پنجاب وچ آئی۔ایس دوران وی وڈے بندے ہوئے ۔جیویں بابا کبیر نیں۔ایہہ تحریک پنجاب وچ وی سی ۔ایس تحریک دے اِک ہور پرچارک بابا نانک وی پنجاب وچ ہوئے سن ۔ایہناں دانظریہ وی اوہناں صوفیا والا سی ۔ایس توں علاوہ شاہ حسین ؒ جیہڑے 16 ویں صدی عیسوی وچ ہوئے ۔ایہناں وی تصوف نوں بڑھوتی دتی ۔جیویں اک صوفی آکھدااے کہ تمام راہواں سچیاں ہوندیاں نیں ۔جیویں مولوی انور علی قصوری نے آکھیا ۔
’’کافیاں حضرت بابا بلھے شاہ قصوری جو معرفت کے لئے ہیں وہ غذائے روح ہیں ۔اور عام لوگوں کے لئے زہرقاتل ہیں‘‘
انج ایسے تصوف دی کڑی بلھے شاہ تک اپڑی ۔مولوی صاحب کہندے نیں بلھے شاہ نوں پڑھن لگیاں کجھ احتیاط دی لوڑہوندی اے۔ایس سارے فلسفے پچھے مابعدا لطبیعیات کیہ اے اوہ"Thought"سسٹم کیہڑا اے ۔جدے وچوں ایہہ خیالات پیدا ہوئے نیں ۔کیوں جے اوس ویلے وحدت الوجوددا فلسفہ جیہڑا دہلی وچ Rejectہورہیا سی ۔اوہدے مقابلے وچ وحدت الشہوددا نظریہ مشہور ہورہیاسی ۔پرپنجاب دے صوفیا نے اپنے نظریات نال Commitmentقائم رکھی ہوئی سی ۔جیہدی وجہ توں کئی شاعراں نے وحدت الوجود نوں اگے لیاندا؟پنجاب وچ ایس فلسفے نوں پھیلان تے اپنے شعوردی Commitmentدی وجہ توں بہت اہم رہیا جیہداثبوت ایتھوں دے صوفی تے صوفی شاعرنیں ۔خاص طورتے بلھے شاہ۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels