Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> امرت ویلے پھُرنا: ایمرجنسی اتے اعلان بغیر ایمرجنسی

امرت ویلے پھُرنا: ایمرجنسی اتے اعلان بغیر ایمرجنسی

جسپال سنگھ
June 26th, 2013

26جون 2013ء

38 سال پہلاں 25 جون1975ء دی رات نوں اندرہ گاندھی نے ایمرجنسی دا اعلان کرکے ہزاراں ہی بندیاں نوں جیل وچ اندر کر دتا۔ اخباراں اتے ریڈیو تے پابندی لا دتی اتے تاناشاہی دا بازار گرم کر دتا۔
میں اوناں دناں وچ گرمیاں دیاں چھٹیاں وچ کم کرن لئی ورمونٹ دے اک چھوٹے جیہے پنڈ وچ رہ رہیا سی ۔ ایہہ پنڈ بہت ہی خوبصورت اتے سُندر سی۔ ہر پاسے پہاڑیاں پھُلاں نال بھریاں ہوئیاں سی۔ میرا چھوٹا جیہا فلیٹ اک چھوٹی جیہی ندی دے کنڈے تے سی۔ انج محسوس ہوندا سی جیویں کہ بہشت ایہو جیہا ہی ہوے گا۔
اوناں دناں وچ ہندوستان دیاں خبراں دا زیادہ پتہ نہیں چلدا سی۔ میرے کول ٹی وی وی نہیں سی۔ صرف اک چھوٹا جیہا اے ایم ریڈیو ہی سی۔ 26 جون نوں سویرے ہی میرا ٹیلی فون وجیا تے اُوس پنڈ دی اک بزُرگ عورت آئیرین ایلن فون تے کہہ رہی سی کہ ہیلو میں تہانوں اُٹھا تاں نہیں دتا، تہاڈے ملک وچ ایمرجنسی لا دتی گئی ہے۔ آئیرین ایلن پورے پنڈ وچ سبھ دی خبر رکھن بارے مشہورسی۔ اوس نے مینوں کہیا کہ میں اوس دے گھر آ کے ٹی وی تے خبراں دیکھ سکدا ہاں۔میں آئیرین دا شکریہ کیتا اتے فون رکھ کے اک دم ریڈیو لا دتا اتے خبراں وچ پتہ چلیا کہ اندرہ گاندھی نے راتوں رات ہزاراں ہی بندیاں نوں حوالات وچ پا دتا ہے۔ اوناں دناں وچ ہندوستان فون کرنا سوکھا نہیں سی۔ کئی کئی دن لگ جاندے سی۔ خبراں وچ ایہہ وی دسیا گیا ہے کہ سرکار نے فوناں تے وی پابندی لا دتی ہے۔
میرا پورا دن یونیورسٹی وچ آپنے دوسرے دوستاں نال گل بات وچ نکل گیا۔ سارے ہی کسے ناں کسے پاسے گرمیاں دیاں چُھٹیاں وچ وکھ وکھ تھانواں تے کم کرن لئی گئے ہوئے سی۔ صرف کُجھ دوست ہی یونیورسٹی وچ سی اوہ آس پاس دیاں یونیورسٹیاں وچ ہور دوستاں نال وی تال میل کر رہے سی۔ ہر اک اس خبر توں بہت روہ وچ سی اتے کُجھ نہ کُجھ کرنا چاہوندا سی۔
دو تن دناں بعد فیصلہ ہویا کہ باسٹن وچ اک عام ریلی کیتی جاوے اتے ایمرجنسی دے خلاف گل بات کیتی جاوے، طے ہویا کہ سنیچر دے دن ریلی کڈھی جاوے گی۔ میں وی باسٹن جان دا فیصلہ کیتا اتے ریلی توں دو دن پہلاں اوتھے پہُنچ گیا۔
ریلی وچ تقریباً 6-700بندے باسٹن دے آلے دُوآلے دے علاقے وچوں آئے سی۔ زیادہ تربلارے میرے ورگے ودیارتھی ہی سن۔ اوہناں سبھ نے ایمرجنسی نوں بھنڈیاکُجھ بندے ایمرجنسی دے حق وچ وی سن جو کہندے سن کہ جی ہندوستان وچ ڈنڈا بہت ضروری ہے اتے دیکھے کُجھ دناں وچ گڈیاں سمیں تے چلن لگ پئیاں ہن اتے دفتراں وچ کارکُن وی کم تے سمیں نال پہُنچن لگے سی۔ بہت گرما گرم بحثاں ہوئیاں۔آخیر ایمرجنسی خلاف متا پاس کیتا گیا اتے اگلا پروگرام متھن لئی اک کمیٹی بنا دتی گئی جس وچ کُجھ مُنڈے اتے کُجھ کُڑیاں سی۔
ایہہ کمیٹی ہر ویک اینڈ تے کوئی نا کوئی جلسا کسے یونیورسٹی جاں کسے شہر وچ ایمرجنسی دے خلاف جتھے بند کردی اتے ہوراں تھانواں تے ہورناں لوکاں نال تال میل کردی ۔ عام لوکاں وچ ایمرجنسی خلاف بہُت روہ سی۔ ایہناں سرگرمیاں وچ گرمیاں دیاں چُھٹیاں ختم ہوگیاں۔ اسیں واپس یونیورسٹی آ گئے اتے ایہہ سرگرمیاں ہور تیز ہو گئیاں یونیورسٹی وچ ایس گل تے بہت بحثاں ہوندیاں سی کہ کیہ جو محاذکانگرس (مُرارجی) جن سنگھ،سی پی آئی( ایم) اتے اکالی وغیرہ ہور پارٹیاں نے بنایا ہے کیہ ایہہ لوکاں دے حقاں دی راکھی کرے گا جاں ایہہ وی اوہی کُجھ کرے گا جو اندرہ گاندھی دی سرکار کردی آئی ہے؟ اک دلیل ایہہ سی کہ بئی ہُن ایمرجنسی دے خلاف ساریاں نوں اکٹھے ہون دی لوڑ ہے ۔ دوجی دلیل ایہہ سی کہ بئی اکٹھے تاں ہون دی لوڑ ہے پر ایہناں دھراں توں سانوں کوئی آس نہیں رکھنی چاہیدی کیونکہ ایہہ ساریاں پارٹیاں بے گناہاں دے قتلاں وچ شامل رہیاں ہین۔ بنگال اتے پنجاب دے فرضی مقابلیاں وچ ہزاراں نوجواناں دے قتل ایہناں نے کیتے ہن۔ ہورناں تھانواں تے وی ایہناں نے ایہو بھنگ بھُجی ہے۔
ایہناں دناں وچ پنجابی دے دو گیت لوکاں وچ بہت مقبول سن:

سُن ڈینے اندرا، نی سُن ڈینے اندرا
پیو توں وی ودھ توں تاں کھیہی اُڑاویں نی
لؤ گا حساب تیتھوں شیر اوہ پنجاب دا
اُدھم سنگھ ہند دا اُدھم سنگھ ہند دا

موگے وچ کیتا توں نہتھیاں تے قہر نی
روٹیاں دے بھُکھیاں تے گولیاں چلانویں نی
ایہہ قصہ تیری جند دا
ایہہ قصہ تیری جند دا

دوسرا گیت کُجھ انج سی:

اندرا دے بھائی توں مُرارجی ڈکسائی
سانوں سماں نہیں اُڈیکن دی لوڑ
سانوں سماں نہیں اُڈیکن دی لوڑ
پرکھیا ہویا کُتا توں سامراج دا
ہور ناں بھُلیکھیاں دی لوڑ
امریکہ وچ تھاں تھاں تے لوگ ایمرجنسی خلاف مظاہرے اتے ریلیاں کر رہے سی۔ کینیڈا، یوروپ اتے ہورناں تھانواں دے وی ایہو ہال سی۔ہندوستانی سرکار نے کئی لوکاں دے پاسپورٹ وی رد کر دتے سن۔
خیر لوکاں دے رو کرکے اندرہ گاندھی نوں ایمرجنسی ختم کرنی پئی۔ مارچ 1977ء وچ چوناں ہوئیاں تے جنتا پارٹی دے محاز دی سرکار بنی۔ مُرارجی ڈیسائی پردھان منتری بنیا۔ ہندوستان وچ اتے باہرلے ملکاں وچ وسدے ہندوستانیاں نوں ایس سرکار توں بہت آساں سی۔ ایس سرکار نے نومبر 1977وچ نہتھے مزدوراں تے گولی چلا کے اپنا خاصہ صاف کر دتا۔
حاکم ٹولا اتے اوہناں دیاں سرکاراں ایہناں 38 ورھیاں وچ ایمرجنسی نالوں وی بھیڑے کم اتے قتل عام کراؤندا رہا ۔پر ایمرجنسی دے دناں توں ایہہ گل سکھ گیا ہے کہ ایمرجنسی دا اعلان نہ کرو پر کم ایمرجنسی نالوں وی بھیڑے کردے رہو۔ پنجاب،کشمیر، ناگالینڈ، گجرات،چھتیس گڑھ، دلی وغیرہ وچ لکھاں ہی لوکاں دے قتل بناں ایمرجنسی دے اعلان دے ہی ہُندے رہے ہن۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels