Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> قسط: 3 : پاش دیاں یاداں

قسط: 3 : پاش دیاں یاداں

سُکھدیو سدّھو
March 1st, 2013


پاش دسدا سی کہ میرے پنڈ دا مہیندر تے میرا باپ میجر سوہن سنگھ ہم جماعتی رہے سی۔ دوویں سرکاری سکول نکودروں پڑھے سی۔ مہیندر سنگھ سہکاری سوسائٹیاں دا سیکٹری لگ گیا سی۔ جویں اکر ہوندا، کتے ملے تاں ایہنے میجر صاحب نوں بال بچے دی راضی بازی تے کم کار دا حال چال پُچھا۔ سوہن سنگھ نے پاش دا دسیا کہ ایہہ لکھاری ہے کویتا لکھدا۔ مہیندر موہریوں کہندا: میں اپنے گُوآنڈھی پنڈ دے بہت وڈے لیکھک نوں جانداں۔ اخباراں چ لکھدا۔ ریڈیو تے وی آؤندا۔ کسے دن توں آودے مُنڈے نوں میرے کول گھلیں۔ میں ایہنوں اُوس لکھاری نال ملاوں گا۔ اوہ ایہنوں لکھنا وی سکھا دے گا۔ پاش دسدا سی گل نکلدی نکلدی نکل گئی سی۔ پھر کنا چر لیکھک صاحب نے پاش نال اکھ نہیں سی ملائی۔ کتھے پاش تے کتھے ایہہ لیکھک صاحب۔ ایہہ دوہاں نوں پتہ سی۔
پاش دے پاپولر ہون دے تن چار کارن سی: پہلی پیڑھی دیاں پرگتی دیاں کیتیاں گلاں خیالی سی۔ حقیقت توں اوہ آپ بڑے دُور سی۔ اوہناں نوں کھوہاں تے رب وسدا تاں دیہدا سی پر گھور غریبی نہیں نظریں نہیں سی پیندی۔ پاش اس غربت تے پینڈو بمب محاورے نوں کویتا وچ لے آیا سی، جو پہلی پیڑھی چوں کسے نے سوچی کیتی ہی نہیں سی۔ شاید اوہناں نوں پتہ ہی نہ ہووے۔ ایہہ آپ جوان پیڑھی دا شاعر تے نال سی نکسلباڑی لہر دے تاء والا نشہ سی۔ ایسے سُمیل چوں بلندیاں چھوہن دے موقعے ودھنے ہی سی۔ ایہہ کسے وسپھوٹک دی طرحاں ہویا۔ ات حیرانی جنک طریقے نال۔

تینوں پتہ نہیں
میں شاعری و چ
کویں گنیا جاندا ہاں
جویںکسے بھخے ہوئے مجرے وچ
کوئی ہڈاروڑی دا
کُتا آ وڑے۔۔۔۔۔

میشے نال پاش دا سہتک شریکا وی سی تے اوہ وی تے قصبی مقابلہ وی۔ میشے بارے گل پاش ایداں شروع کریا کردا سی: یار، میشا میرا بھرا آ۔ ایہہ گل اوہنے مینوں دو تن وار دسی سی۔ پہلی واری، ایہہ گل سُنن والے نے رتا کو حیران ہونا ایہہ کیہ راج ہویا۔ اینی کو سانجھ دا تاں سبھ نوں پتہ سی کہ دوویں کوی سی وڈے کوی۔ پاش تلونڈی سلیم دا سی تے میشا بھیٹاں دا۔ اک کپورتھلے دا دُوجا جالندھر دا۔ اک دونے دا، دُوجا وی دونے دا ہی۔ پاش دی اودوں پوری چڑھ مچی ہوئی سی۔ گھٹ تاں میشا وی نہیں سی، ریڈیو دا شاہ اسوار وی سی۔ اک دُوجے توں ودھ کے۔ ہاں میشے دے نانکے، جہانگیر سی۔ ملیاں دے نال کرکے۔ پاش دے پنڈوں تن چار میل دے فرق تے۔ ہور کسے طرح دا نیڑ نہیں سی۔ پاش جٹ سی تے میشا درزی۔ پھر پاش نے مُسکڑیایں ہسدے نے ہولی ہولی گل دی تہہ کھول دینی۔ رتا کو اٹک کے، بلھیں خچرا ہاسا ہسنا تے دسنا: یار میشا تے میں مامی وٹ بھرا آن۔ پھر وچلا سارا بھیت کھوہلنا۔ میشے دی مامی پاش دے کسے رشتے دار نے کڈھ لیاندی سی جاں اوہ آپے آ گئی سی۔ پہلاں عورت میشے دی مامی سی ہُن پاش دی کُچھ لگدی سی۔
کتے نہ کتے پاش اندر جٹ تاں بیٹھا ہی سی۔ ایہہ تاں پتہ نہیں کہ پاش ایہنوں کنا کو قابو وچ رکھدا سی کہ نہیں پر ایہہ کئی واری باہر آ جاندا سی۔ اپنی ڈائری وچ وی ایہہ، چوہڑے چوہڑے، تکھان تکھان کردا ہے۔ تے کویتا وچ وی خوشیئے چوہڑے دا ذکر کردا ہے۔ سُرجیت پاتر دی کویتا چ بہتا وُڈ ورق ہون دی گل وی کر دیندا سی۔ پروفیسر موہن سنگھ نوں وی گنگا باہمنی والے ذکر توں کھتری کھتری کرن لگ پیا سی۔ ایسے کرکے پروفیسر صاحب نال توں توں میں میں وی ہو گئی سی۔ تے پروفیسر موہن سنگھ دی ناراضگی وی جھلی سی۔ پر جدوں ایہہ ولیت آیا تاں ایہہ کمیاں نوں شُدھ مزدور جماعت کہندا سی۔ پولٹیکلی صحیح زبان وچ گلاں کرن لگ پیا سی۔
پہلی وشو پنجابی کانفرنس وچ آؤن نوں میں پاش نوں کیہا سی کہ جے ایہدا من کردا تاں آ جاوے۔ ایہدا کوئی جواب نہیں آیا۔ نہ ہوں نہ ہینا؛ بس، چُپ گڑُپ رہا۔ بھیت ایہنے بعد وچ کھولیا سی: کیہا تاں بھاویں ایہنوں ہوراں وی کئیاں نے سی۔ پر اُودوں ایہہ آؤن والا ہی نہیں سی۔ ایہہ کئی مُشکلاں نے دبلیا ہویا سی، سریرک وی۔ اوہناں نوں حل کرن لگا ہویا سی۔ گھردے حالت وی ٹھیک نہیں سی۔
١٩٨٤ چ میں گیا تاں پاش نوں ملن اُگی گیا۔ ایویں چلویاں جیہی گلاں ہی ہوئیاں۔ مینوں لگیا، ایہدا من کِتے ہور سی۔ اسیں رات لکھوندر دے کُھوہ تے کٹ کے سویرے آ گئے سی۔ ایہہ آپ سوقتے ہی ٹیوشن پڑھاؤن چلے گیا سی۔ ایتھے ایہنے روٹی روزی لئی سکول کھولیا ہویا سی۔ جانوں ایہہ ایہدیاں سرگمیاں دا اڈا وی سی۔ بٹھنڈے والے گروپ دی دوآبے وچ پٹی بناؤن دی ٹھاہر بنائی ہوئی سی ایہہ۔ نال بہوتے آڑی اُگی دے ہی سی جاں لاگے بنے دے۔ لکھوندر، دھرمپال، بلدیو، وغیرہ۔ ہور سنگی ساتھی وی تے شردھاوان وی نال سی۔ جان قربان کرن والے وی۔ ڈھانی دا آپسی نیڑ بڑا سی، جے لوڑ پئے تاں ڈٹ وی جاندے سی۔ لوکاں وچ ناں وی سی۔ واہوا ٹھاٹھ بنی ہوئی سی۔ ایہہ سائیکلو سٹائیل پرچہ ہاک کڈھدے تے ونڈدے سی۔ جہدے وچ ترکشیل گلاں ہوندیاں سی۔ لوک بھلے دیاں وی، اندھ وشواشاں دے ورودھ، جمہوری حقاں بارے وی، علا قے چ غنڈا گردی کرن والیاں دے خلاف وی۔ ہور وی کئی طرحاں دے وشیاں تے لیکھ ہوندے سی۔ اوشو بارے وی۔ ظاہر ہے علا قے چ تھوڑا بہت اکھ ول وی ہونا ہی سی تے ودھ وی جانا سی تے ورودھتا وی۔ پنجابیاں دا من مٹاؤ سنگاؤ نہیں ہے۔ ایہہ بڑبولا ہوندا ہے؛ سگوں بھونکڑ ہی ہوندا ہے۔ ساڈے پنڈاں والے پنجابی نکی نکی گل توں جھٹ کہہ دیندے نے: دیکھ لُوں میں تینوں، وڈے ناڈو خاں نوں؛ جاں جے مُڑ کے ایدھر جھاکیا تاں اکھاں کڈھ دؤں۔ جاں جے اُنگلی ایدھر کیتی تاں لاہ کے ہتھ چ پھڑا دؤں؛ وغیرہ وغیرہ عام سُنیندا سی۔
پاش نے کسے حملہ کرن آئے خالصتانی دا قصہ ایوں دسیا سی: کوئی ماجھے ول دا نواں بندہ کئی دن علا قے وچ تُریا پھردا رہا۔ ایہہ بھاؤ آکھی جایا کرے: میں پٹواری نوں ملنا، کسے پٹواری نوں ملنا۔ اوناں دناں چ کسے انجان دا علا قے وچ تُرے پھرنا شکی ہی ہو سکنا سی۔ پاش نوں شک پے گئی، بئی علا قے چ ایہہ نواں بندہ کئیاں دناں دا پٹواری پٹواری کیوں کردا پھردا۔ کتے کوئی کارا ہی نہ کرن آیا ہووے۔ پھردا پھراؤندا، اوہ بندہ اُگی اڈے تے سائیکل کھڑا کرکے چاہ پین لگ پیا۔ ایہناں دی آپس وچ پہلاں ہی جُز رلائی ہوئی سی۔ ایہہ سارے لاگے بنے دوکاناں چ اک اک دو دو کرکے پہلاں ہی پردے نال کھڑے سی۔ جدوں پتہ لگ گیا کہ ہُن اوہ اویسلا ہویا تاں کلا کلا کرکے اوسے چاہ والی دُوکان چ چلے گئے، دو جنے سائیکل کول کھڑے ہو گئے۔ پھڑ کے قابو کر لیا۔ دو چار جڑ وی دتیاں۔ ایہناں دا شک ٹھیک نہیں سی۔ سائیکل دے پچھے بدھا سمان وی اسلحہ نہ نکلیا۔ بعد وچ پتہ لگا کہ اوہ بندہ تاں سچیوں ہی اپنی زمین دے جھگڑے دے معاملے وچ کسے پٹواری دی رائے بھالدا پھردا سی۔ خالصتانیاں نے علا قے دے کامریڈاں تے حملے کرنے شروع کیتے ہوئے سی۔ کُجھ شہید وی کر دتے۔ پاش دا ناں وی لسٹ وچ سبھ توں اُتے پایا ہویا سی۔ چوکسی دے باو جود وی خطرہ تاں سی ہی۔ اگلیاں کول مارو ہتھیار سی، پیسے سی، لُک نگاہاں دی تھوڑ نہیں سی۔ سرکار بے اثر ہو گئی سی تے پولیس ایہناں توں آپ تراہندی سی تے ٹالا وٹدی سی۔
پاش اپنے سر پئے قتل کیس دا معاملہ ایداں دسدا ہوندا سی: کُجھ لوکاں دی نکودر لاگلے دِلت بھٹھے مالک نال کِڑ سی۔ زیادہ ایس کرکے وی کہ اوہ نیویں ذات دا سی تے اوہدے مُنشی مُنیم اُچی ذات دے۔ ایسے کِڑ چ مالک دے ماتحتاں نے جھوٹھیاں شکایتاں گھڑنیاں شروع کر دتیاں سی۔ کسے نہ کسے طرح کسے گروپ نال رسائی کر لئی سی۔ تُہمتاں لا کے اوہنوں وڈا سرمائے دار دُشمن گردان لیا سی۔ اودھروں پاش تے چندن وی گھرے بیٹھے سی۔ گوریلیاں نے بناں پُچھ پڑتال کیتیاں بھٹھے مالک نوں گولیاں مارکے اوہدی بناں وجہ ہتیا کر دتی سی۔ جدوں پہلی گولی چلی تاں مخبر وی اوتھے ہی سی۔ اوہ آپ ڈردا غش کھا کے ڈگ پیا سی۔ گوریلیاں نے جاندے جاندے ماکھے دی گھڑی تے مندی وی لاہ لئی سی تے بٹوا وی لے گئے سی۔ پولیس نے دوجے تیجے دن پاش نوں گھروں چُک لیا سی۔ چندن نے پاش نوں پُلس دی حراست وچ ٹیمپو وچ بیٹھے نوں نکودر اڈے وچ دیکھ لیا سی تے اُودوں ہی پرے ہو گیا سی۔ ہو سکدا پُلس نوں اصلی واردات کرن والیاں دا پتہ وی ہووے پر پولیس نے ایہہ کیس پاش سر پا دتا سی۔ ایہہ جیل چلے گیا سی۔ جھوٹھ تاں جھوٹھ ہی ہوندا ہے۔ کیس چلیا تے ایہہ بری ہو گیا۔ پر بے لوڑا خرچہ تے پریشانی تاں جھلنی ہی پئی سی۔ ناکے تے بندہ ماریا گیا تے اوہدے کُجھ رشتے دار لہر ولوں موہ موڑ گئے۔ گھردیاں نوں وکھری اوکھ ہوئی۔



Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels