Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> وار بارے:13:طارق علی تے اولیور سٹون گل بات

وار بارے:13:طارق علی تے اولیور سٹون گل بات

پنجابی رُوپ:زبیر احمد
September 30th, 2012

(ایس لکھت وچ وار دا مطلب تواریخ ، ہسٹری اے)
(لڑی جوڑن لئی پچھلیاں لڑیاں ویکھو)
دوجا انگ : دوجی جگت لام مگروں دا اَوڈر

سٹون: لام مگروں امریکا وچ فرانس تے دوجے یورپی ملکاں دے اُلٹ کیمونزم ورودھ گل دے پیر بوہتے پکے سن؟

طارق:میرا خیال اے فرانس وچ دوجی لام ویلے مزاحمتی لہرسی۔ اتے ایس لہر دے دو حصے سن۔ جرنل ڈیگال دے ہیٹھ قوم پُوجا لہر سی۔ اوس دی بہوں سلاہنا سی کیوں جے اوہ پکے پیریں رہیا سی جد فرانس ڈھیا اتے اوس آکھیا اسیں اخیر تیک لڑساں۔ اتے پھیر جد سویٹ یونین اُتے دھاڑا ہویا تد ای فرانس دی کیمونسٹ پارٹی دل تے روح نال مزاحمت وچ آئی تے اوہناں بےشمار بندے کُھنجائے۔ ایس لئی فرانس اندر 1980تیک مزاحمت دی ریت بہوں تگڑی سی۔ اتے کیمونسٹاں دی ایس مزاحمت وچ جنی تھاں سی ایس دا مطلب سی پئی اوہناں نوں بھنڈنا تے بھوت پھیری دینی سوکھی نہیں سی۔ اتے فرانس دے سُوجھوان جو ایس اُچیچے ویلے وچ اُسرے، پُنگرے، بھاویں اوہ کیمونسٹ پارٹی دے ممبر سن یاں نہ ، اوہناں دی مارکسی وچاراں نال عمومی ہمدردی سی۔ میں خاص کر یاں پال سارتر، سمون دی بوار ، تے گبھرواں دے اوس ساری ٹھانی دی گل کرساں جو لا ٹمپس موڈرنس(Les temps Modernes ) دوالے اکٹھے سن، رسالہ جو اوہناں جوڑیا۔ ایس توں اڈ، تہاڈے کول ڈیگال ورگا اجیہا صدر سی، جیہڑا ٹھنڈی لام دے بعد دے ویلے وچ، جگ نوں نپن لئی امریکی پربندھاں دا ہتھ نہیں ونڈانا چاہندا سی۔ اوہ فرانس نوں نیٹو توں کڈھ لے گیا تے اوس ویتنام دی جنگ دا ورودھ کیتا۔ اوہ مونٹیریال آیا جیہڑا امریکا توں بوہتا دور نہیں سی تے آکھیوس ــ' جیوے جیوے کیوبک دی آزادی' ، تہانوں سار اے ایس توں ودھ اوہ کیہ کر سکدا سی؟ ایس دا مطلب اے فرانس اُنج ٹھنڈی لام دی وچار دھارا دا حصہ نہیں سی جنج امریکا سی۔
میکارتھی مت اصلوں آپنی شکل وچ جیویں امریکا وچ جمیا اِنج یورپ دے دوجے کئی ملکاں وچ ایہ شکل نہیں دھار سکدا سی، سیکنڈے نیویا نوں چھڈ کے۔ اٹلی دی وڈی کیمونسٹ پارٹی سی، مزاحمتی لہر وچ آپنے وڈے تے چوکھے کم پاروں۔

سٹون: پھیر وی دوجی وڈی لام وچ امریکاوچ بشمار ہڑتالاں ہوئیاں، اتے سوال اے اسیں 1944 توں 1947 تیک کیویں اینا بدل گئے جد ٹرومین نے اینٹی ٹافٹ ہاڑٹلے قنون اُتے دسخط کیتے۔ پچھے مُڑ کے ویکھئے یوجین ڈبز صدر لئی چون لڑی تے اوس دا اخیر جیل وچ ہویا۔ بگ بل ہےوڈ نوں اخیر امریکا توں نسنا پیا کیوں جے اوس نوں قید بول گئی سی۔اِنج جاپدا اے پئی اساں کامیاں دی لہر دا لک توڑ دتا سی جد اساں ایما گوڈمین نوں امریکا توں دیس نکالا دتا تے پالمر چھاپے مارے۔

طارق: امریکی لیبر لہر دے ورودھ اُکا جنگ سی، خاص کر 1920 توں لا اگے تیک۔ اتے جے تُسیں ہڑتالی کامیاں اُتے دھاڑیاں دے انکڑے ویکھو، بھاویں پُلس دے بھاویں نجی کمپنیاں دے تے کارپوریشناں جیویں غُنڈے کرائے اُتے لیندیاں سن، ایہ ویکھ حریانی ہوندی اے۔ دبیڑ ریاست دے تھاپڑے نال یاں ریاست دی منظوری نال، ایس نوں ملک وچ کامیاں دی لہر نوں مدھولن لئی ورتیا گیا۔ ایس ویلے 'بولشویک بھو' نے وی کم پایا۔ اتے ایہی ویلا اے جد امریکا دے آگواں نے مذہبی خیالی اُڈاری ورتنی چھوہی۔ آدرش منتر ' رب وچ سانوں وساہ اے' 1950 دے دہاکے وچ ڈالراں اُتے چھپنا چھوہیا۔تے چھیتی ای ترکھے پیریں اوہ صدر جو ڈوہنگیائی وچ مذہبی نہیں سن اوہ مذہب لئی جیبھ ورتن لگ پئے۔ کیوں؟ ایس لئی پئی مذہب کیمونزم لئی وڈھا رچھ سی۔ اتے ریاست نے وی مذہبی نشان ورتنے چھوہ دتے۔ ایس ٹھنڈی لام دی بڑی کھچ پاندی بھلک اے جیہڑی سانوں اک پکھ نال اوتھے اپڑاندی اے جتھے ہن اسیں آئے کھڑے آں۔ امریکا ہن اوس توں بہوں ودھ مذہبی ملک بن گیا اے جناں ایہ کدی ہوندا سی تے ہن مذہب نوں بڑی گھبیرتا نال لیا جاندا اے۔ ٹھنڈی لام توں پہلاں مذہب نجی معاملہ سی اتے ایہ ریاست دے کم وچ دخل نہیں دیندا سی۔

سٹون: پر والکس دی تھاں اساڈا صدر ٹرومین ہویا۔

طارق: ہنری والکس نوں کڈن تے ہیری ٹرومین دی چون دا مطلب سی امریکا نے ہن خاص راہ اُتے جان دا متھ لیا اے۔ ایہ راہ سی لڑاکا خارجی پالسی تے روسیاں نوں ٹکرن دا۔ جاپانیاں دی ہار نال، کوریا قوم پرستاں، کیمونسٹاں تے دوجیاں تتیاں لہراں دا بہوں سوکھا نشانہ سی۔ جے امریکا پنگا نہ لیندا تے ایس وچ کوئی شک نہیں پئی ایہ پورا ٹاپو کیمونسٹ لئی بیٹھے سن جیہناں دی اچرج گل اے پئی ہن دے دکھنی کوریا وچ بوہتی دُھم سی سگوں اوس دے جیہڑا ہن اُتر کوریا اے۔ ونگی وجہوں سیول وچ کیمونسٹاں دی بوہتی دُھم سی۔ کم ایل سنگ ll سیول دے بوہتے کیمونسٹاں نوں پسند نہیں کردا سی کیوں جے اوہ اوس نوں اوس ویلے دا چیتا کراندے سن جد کیمونسٹاں دی اصلوں دُھم سی تے اوس نوں ایہ چتاونی پسند نہیں سی۔ ایس لئی دکھن دے بوہتے کیمونسٹاں نوں کم ایل سنگ ll نے دبیڑ دتاجد اوس
آپنی مخولی سٹالننسٹ آمریت اُتر کوریا وچ اُساری، ڈیموکریٹ پپلز رپبلک آف کوریا۔ دکھن دے کئی کیمونسٹاں نوں کوئی رُتبے نہ دتے گئے۔ کئیاں نوں مار دتا گیا، کجھ نوں قید بول دتی گئی۔
ایس لئی امریکا نے متھیا پئی ایہ کوریا نوں کیمونسٹاں دے ہتھ وچ نہیں جان دےگا۔ امریکا نے کوریا وچ فوجاں گھل دتیاں سن تے اتے 1949 وچ اک سرحد اُتر تے دکھنی کوریا وچ اُسار لئی گئی سی۔ اُتر کوریا نے دھاوے دا متھیا تے سرحد پار کرلئی جس توںامریکانوں لڑائی دا بھج مل گیا۔ ایہ لڑائی تن ورھے لگی رہی۔ ٹھنڈی لام دی ایہ پوند تتی لڑائیاں وچوں سی۔ اتے جے چینی فوجاں نہ آوندیاں، اُتر کوریا نوں میکارتھر لئی بیٹھا سی۔ میکارتھر ایہ آکھن لگ پیا سی اسیں اُتر کوریا دے کیمونسٹاں ورودھ جت جاواں گے اتے جے لوڑ ہوئی تاں اسیں یالو دریا اُلنگھ کے چین جاواں گے۔ ایس طراں دیاں گلاں بہوت ڈرا دین والیاں سن۔ چین دا اُتھل اکتوبر 1949 وچ سپھل ہویا سی۔ اسیں پہلاں یورپ وچ روسی اُتھل لئی جوش دی گل کری بیٹھے آں۔ اِنج داا ی جوش تے اُماہ دیاں لہراں چینی اُتھل لئی ایشیاء وچ سن، چینی راہ، چینی رستہ۔ماؤزئے ڈنگ دیاں دُھماں سن۔ اوہناں جگ دا سبھ توں وڈا ملک لے لیا سی جیہڑی اک ایویں جیہی گل نہیں سی۔ ایس لئی جد کوریا دی لڑائی چھڑی، چینیاں ایہ متھیا اسیں اُتر کوریا نوں ڈھین نہیں دینا تے چینی گھل دتے۔ چینی فوج امریکیاں نال جم کے لڑی تے اخیر 1953وچ لڑائی مُکی۔ پر ایس لڑائی پاروں چوکھیاں موتاں ہوئیاں۔ ماؤزئے ڈنگ دا پُترکورین لڑائی وچ لڑدا ماریا گیا۔ ایس لئی ایہ پوند لڑائیاں وچوں سی۔ ٹھنڈی لام دی پوند ویلے وچ پرانیاں شاہیاں ٹُٹ گیاں تے امریکا نے اصلوں پرانیاں دی تھاں لے کے نویں شاہی دا کم سانبھ لیا۔ کوریا دی لڑائی پاروں جاپان دی شاہی ٹُٹی تے ویت نال دی لڑائی پاروں فرانس دی شاہی مُکی۔
(چلدا)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels