Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> قسط 22: انگریزاں پنجاب تے قبضہ کیوں کیتا؟

قسط 22: انگریزاں پنجاب تے قبضہ کیوں کیتا؟

September 18th, 2012
5 / 5 (1 Votes)

مہاراجہ بارے بہوں ساریاں گلاں ہو سکدیاں نیں۔ سیاستاں اتے سفارتکاریاں وچ مہاراجے دی ذہانتاں بارے وی گل ہو چکی ہے اتے انسانی حوالے نال وی۔ فوجاں دی تربیتاں اتے پنجاب وچ پہلی تنخواہی فوج رکھن بارے وی بھرویں بات ہو گئی ہے۔ مہاراجے ہوراں دا دیہانت 27 جون 1839 وچ ہو گیا سی۔ ہن ذرا ایہہ جھات پاندے ہیں۔ پئی مہاراجے بارے کیہہ لکھیا گیا۔

''کسی وی دیسی نیں میرے تے اجہیا تاثر نہیں چھڈیا جہیڑا رنجیت سنگھ نے چھڈیا۔ نہ اس کول باقاعدہ تعلیم سی نہ کوئی حکمرانی دے طریقے دسن والا، پر اوہ اپنی پادشاہت دے سارے مسئلیاں نوں حیران کرن والی سمجھ تے سیانت نال حل کریندا سی۔ اوہ اپنی طاقتاں نوں جس طرح استعمال کریندا سی اس دی مثال ہند سندھ وچ نہیں لبھدی۔ الیکذینڈر برنیر۔ بخارا وچ سفر 1834

رنجیت سنگھ نے نجاب نوں ایک وفاق بنا دتا، مختلف دھراں لئی رل ملن دی تھاں بنا دتا، جس نوں افغان تے مرہٹے دبانا چاہندے سن اتے جہیڑا انگریز دے تھلے لگن نوں تیار سی۔ اس نے مختلف چھوٹیاں چھوٹیاں ریاستاں نوں اک پادشاہی بنا دتا، اس نیں کابل دی حاکمیت توں اپنی تھاواں نوں بچایا اتے طاقتور انگریزاں نوں پنجاب وچ مداخلتاں توں ڈکیا۔ کیپٹن جے۔ ڈی۔ کنگھم ہسٹری آف سکھ 1849

درحقیقت مہاراجہ دا شمار اجہے ذہین ترین افراد وچ ہوندا ہے کہ جنہاں نوں مواقع لبھن تے اوہ دنیا دا نقشہ ہی بدل سکدے نیں۔
ایلکس گاڈنر۔ یاداشتاں ایلکس گاڈنر 1898

رنجیت سنگھ نے دوجیاں توں وادھو سمجھداری نال حکمرانی کیتی۔ نری یاداشت، بصیرت دے مشاہدے نال اوس نے گھنجل دار حکومتی مسلیاں نوں حل کیتا۔ اس دے دربار دی شاناں مشرقی طرز دے درباراں وچ مثالی سن، پر اوہ آپوں شواں شاں نہیں سی مار دا۔ اس دا لباس بڑا سادہ ہوندا اتے زرق برق سرداراں دے جمگھٹے وچ اوہ وکھرا ا دسدا۔ جنرل جان گورڈن۔ دی سکھ: 1904
اس نال کیتا مکالمہ اک خوفناک خواب وانگ سی۔ اوہ اپنی مثال وچ اک وکھرا دیسی سےسی جس نال میرا اپنی حیاتی وچ ٹاکرا ہویا ۔۔۔۔۔۔ ساڈے تجربہ کار سفارتکار وی اس دے مقابلہ وچ سادہ سن۔ وکڑ جیکویمونٹ انڈیا توں خطوط 1824

اوہ ہر ویلے سکھن لئی وی تیار سی اتے ذہین لوکاں دی عزتاں وی ڈھیر کردا سی۔ اوس نوں مدد دین والے افسر ہر ویلے چوکنے ہو کے اس ول متوجہ رہندے سن۔ دربار وچ اس دے ساہمنے پنجابی، ہندی تے فارسی وچ فرمان سنائے جاندے سن۔ اوہ جاننا چاہندا سی کہ جہیڑے حکم اوس نیں دتے نیں اوہناں نوں صحیح لکھیا گیا ہے یا نہیں۔ ۔۔۔۔۔۔ اس دا ظاہری حلیہ دلکش ہوندا، اس دا گل بات دا طریقہ اتے لباس توجہ کھچ لیندا اتے اس دا چہرہ مہرہ اس دے اندر دے حال دا لشکارہ سی۔ اوس دی بچ گئی اک اکھ وڈی، تیز تے تجسس دے شعلیاں نال چمکدی سی۔ جداں اس نے فیصلے کرنے ہوندے تاں فیر ایہہ شعلے اس دے دماغ نوں روشن کر دیندے سن۔ سید محمد لطیف۔ تاریخ پنجاب 1891

ایہہ گل پکی ہے پئی اوہ کوئی معمولی کردار نہیں سی۔ اوس دے کول اجہی ذہنی طاقتاں سن جنہاں پاروں اوہ مشرق و مغرب وچ سب توں وکھرا سی۔ڈبلیو ایل ایم گریگور ہسٹری آف سکھ 1846

رنجیت سنگھ دا مقابلہ مہمت علی تے نپولین نال کیتا جا سکدا ہے ۔۔۔۔۔۔ کچھ معاملیاں وچ اوہ دوناں ورگا ہے پر جے تسی مقامی حالات نوں سامنے رکھدے ہوئے رنجیت سنگھ بارے گل کرو تاں لگ پتہ جاندا ہے پئی اوہ دوناں توں ودھ سی ۔۔۔۔۔۔ اوہ بادشاہ تے سی پر اجہیا کہ اس نیں اپنے دور وچ کسے وی مجرم نوں موت دی سزا نہیں دتی۔ مہاراجہ وچ انسانیت سی یا فیر اس نوں زندگی دی اہمیتاں دا پتہ سی۔ اجہیا کوئی اک واقعہ وی نہیں جس وچ مہاراجہ اپنے ہتھی کسے نوں قتل کیتا ہوئے۔
کیپٹن مورے۔ ہسٹری آف پنجاب 1846

جنگاں وچ اوہ ہمش اپنی فوجاں دے اگے اگے ہوندا ۔۔۔۔۔۔ ہمت تے دلیری وچ اس دا کوئی مقابلہ نہ سی۔ اپنے فہم دی وجہ توں اوہ بہوں پڑھیا لکھیا سی اتے ایہہ سب قدرت دے تحفے سن۔ کیپٹن لی پولڈ وان آریچ۔ انڈیا وچ سفر 1845

اس نے دھڑلے نال حکومت چلائی۔ ایہہ درست ہے، پر جنگاں توں وکھ اس نیں کدی کسے دی زندگی نوں مکایا نہیں۔ اس دے دور وچ ظلم نہیں سی ہوندا۔ ایس حوالے نال اوہ بہوں سارے مہذہبی پادشاہوں توں زیادہ چنگا سی۔ ڈبلیو جی او سبورن۔ کورٹ اینڈ کیمپپ آف رنجیت سنگھ 1870

لہور دربار کول جیڈے ہیرے تے لعل سن، مینوں شک ہے کہ کسی وی یورپی دربار کول ایڈھا مال دولت سی۔ لیفٹیننٹ کرنل سٹین بیچ۔ دی پنجاب 1846


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels