Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> قسط 20: انگریزاں پنجاب تے قبضہ کیوں کیتا؟

قسط 20: انگریزاں پنجاب تے قبضہ کیوں کیتا؟

August 30th, 2012
5 / 5 (1 Votes)

اک ہور بدیسی افسر ہینری کورٹ سی جہیڑا فرانسیسی سی۔ اوہ پیرس دے ایکول پولی ٹیکنیک توں پڑھیا ہویا سی۔ اوہ گور گھیاں دی دو بٹا لیناں نوں سنبھالدا سی۔ اوہ وڈا دانشور وی سی۔ ہک ہور بدیسی افسر پاولو ڈی ایویٹا بائل وی سی جہیڑا پیدا اٹلی وچ ہویا سی تے ایران وچ وی رہیا سی۔ اوہ اپنی حرکتاں توں جٹ بوٹ ہی لگدا سی تے بڑا اچا لما وی سی۔ جتھے کوئی مسئلہ اوکھا ہوندا سی اتھے اس نوں گھلیا جاندا سی۔

پہلے اس نوں وزیر آباد لایا گیا اتے فیر پشور، ہن ایس توں تسی آپوں اندازے لا سکدے ہو پئی وزیر آباد تے پشور وچ سختیاں دی لوڑ کیوں ہو سی۔ ویسے اک تھاں توں کشمیر تے امر تسر ول رستے جاندے سن تے دوجی توں کابل۔ ایہہ اپنی تھاواں سڑٹیجک اہمیتاں وی رکھدے سن۔ ویسے بھر ویاں لڑائیاں ہوندیاں وی انہاں تھاواں تے نیں جہناں دی اہمیتاں ہوندیاں نیں۔ انگریز، امریکی، جرمن ایویں تے نہیں 200 ورہیاں توں پنجاب ول منہ کر کے بیٹھے، شوہدے۔ ہن ایس گنتری وچ چین وی رلتی ہے پچھلے50 سالاں توں۔ ویسے ایویٹا بائل ہوری آپوں وی فرانس گئے سن تے انہاں دا پیرس وچ استقبال خود فرانس دے پادشاہ کیتا سی۔

ایہہ وقوعہ مہاراجے دی سیانت دا ثبوت ہے پئی اوس بڑی ہشیاری نال چمکیلے نگینے پنجاب سرکار وچ جڑے سن۔ سانوں تے ایس بارے پتہ نہیں پر برٹش ہرکاریاں نوں ایس دی پوری خبر سی۔ ایویٹا بائل نوں فرانسیسی پادشاہ نیں فرانسیسی فوج دے اعزازی جرنیل دا رینک دتا سی اتے ایس گل نال لندن نوں مڑوڑ لگ گئے سن۔ اونہاں نوں لگ پتہ گیا پئی نپولین تے مر گیا ہے پر فرانس شوہدا ہلے زندہ ہے۔ مہاراجہ نوں ایس گل دا گیان سی پئی بدیسی افسراں نوں چوکھی تنخواہاں دے کے اوہناں کولوں اپنے بندیاں نوں جدید فوجی تربیتاں دوا لواں۔

ایس دا مطلب اعتماداں دا گھاٹا نہیں سی سگوں مہاراجہ جاندا سی پئی اس دی فوج دی کمانڈ دیسی افسر ہی کرن تاں تھلے دے فوجیاں وچ اعتماد وی رہ سی تے اوہ زیادہ بھر ویں جنگ لڑ سن۔ پر جتھے مہاراجے نوں لوڑ پیندی اوہ بدیسی افسراں نوں کمانڈ وی دیندا اتے انتظامی عہدیاں تے وی رکھ لیندا۔ اصل وچ مہاراجہ نہ تے اینٹی امپر یلسٹ سی نہ ہی قوم پرست، تاں مارے اپنی رواجی عقل نال اوہ چنگے فیصلے کر لیندا سی۔

اک گل ہوروی سی جہیڑی مہاراجہ نوں معلوم سی۔ مقامی جھگڑیاں وچ آپسی اعتماداں دے گھاٹے ودھ جاندے نیں اتے دو نویں دھر اک دوجے نوں برداشت نہیں کریندے سگوں ''باہرلے'' دی منصفی تے راضی تھی جاندے نیں۔ ایس نوں وی مہاراجہ بڑیاں تھاواں تے ورتیا اتے بدیسی افسراں نوں عہدے دے کے مقامی جھگڑے نبیڑے۔ ایہہ کم 1849 مگروں انگریز وی کیتا پر ایس دا موڈھی مہاراجہ ہی سی۔ ایہہ مہاراجہ ہی سی جس دی خواہش سی پئی بدیسی افسر پنجاب وچ مستقل ٹھکانے بنا لین اتے ایتھے دے ہی ہو جاون۔

اک دفعہ میک ناٹنہوری لہور آئے تے مہاراجہ انہاں نوں بدیسی فوجیاں نال ملان لے گیا۔ اتھے ترے انگلش افسراں نال اس نے گل بات کیتی۔ اس گفتگو کردے ہوئے آکھیا کہ تمام یورپی افسراں مینوں لکھ دتا سی کہ اوہ دشمناں دے خلاف ساڈا ساتھ دین گے۔ انگلش افسراں جواب دتا اجہی لکھتاں دی اہمیتاں اس ویلے سوالیہ نشان بن جاندیاں نیں جدوں اک فوجی نوں اپنے ہی ملک دے خلاف لڑنا پئے جائے۔ ایہہ گل مہاراجہ دے دل نوں لگ گئی۔ واپسی تے مہاراجے ہوری دھیان سنگھ اتے فقیر عزیز الدین نوں بٹھا کے پچھیا پئی میں انہاں بدیسی فوجیاں نوں ایڈی رقماں دے رہیا ہاں، انہاں دی دی ٹہل سیوا وی کر رہیاں واں ہن میں کہیہ کراں پئی ایہہ نرے پنجاب دے ہو جاون۔ ایس تو ایہہ گل جا پدی ہے پئی ایہہ بادشاہتاں دے ٹٹن اتے قوم پرستیاں دے ظہور دا زمانہ سی۔ مہاراجے نوں ایس بارے گیان وی سی تاں مارے اوہ وچلا راہ کڈھنا چاہندا سی۔

مہاراجہ آکھیا ایہہ ایویٹا بائل نوں تے میں ڈھائی ہزار ماہانہ توں نوکری دتی سی آج ایہہ اک لکھ روپیہ ماہانہ لے رہیا ہے۔ بقول فقیر وحید الدین، دھیان سنگھ آکھیا ایہہ بدیسی افسر متعصب تے لالچی نیں۔ دھیان سنگھ ہوری انگریزاں دے بہوں خلاف سن تے مہاراجہ نوں وی دھیان سنگھ دے خیالاں بارے معلوم سی۔ سیدعزیز الدین ہوراں آکھیا، ایہہ ٹھیک ہے پئی بدیسیاں پنجاب نوں اپنا گھر نہیں بنایا پر اوہناں پنجاب لئی چوکھے کم تے کیتے نیں۔ ایہہ وچلے راہ والی گل سی اتے مہاراجے نوں پسند وی آئی۔ ایہہ سب بحثاں راج دربار وچ چلدیاں رہیاں پر ایہہ گل پکی ہے پئی مہاراجہ وی بدیسی افسراں دا قائل سی۔

The writer can be reached at 

newline2100@yahoo.co.uk


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels