Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> تاریخ دے پنے >> وار بارے 5: طارق علی تے اولیور سٹون گل بات

وار بارے 5: طارق علی تے اولیور سٹون گل بات

پنجابی رُوپ:زبیر احمد
May 11th, 2012

(ایس لکھت وچ وار دا مطلب تواریخ ، ہسٹری اے)

سٹون: برطانیہ باکو اُتے دھاڑا کیتا، جتھے روسی تیل دے کھواں دی راکھی کردے پئے سن، کیہ اوہ بڑی خونی فوج سی؟ روسی اُتھل کاراں دے اینے چوکھے قتلام دا کون ذمے وار سی؟
طارق: میرا وچار اے ایہ رلیا ملیا سی، پر برطانوی چوکھے قتلام وچ رلے ہوئے سن، اُچیچے پکھوں گھروکی جنگ وچ، اُتھل دے پوند وچ۔ برطانیہ نے پہلی وڈی لام وچ گبھرو مُنڈیاں دی اک پوری پیڑھی ونجا دتی سی، پر ایس نے اوہناں نوں اُکا نہ ڈکیا، کیوں جے اوہناں نوں پتہ سی معاملے بہوں اُچیرے نیں، کیوں جے اک اُتھل ریاست نے پیر پکے کر لئے پھیر ایہ برطانیہ دی شاہی ڈھا ڈھیری کر دیوے گئی۔ اتے برطانیہ شاہی دی ہر حال وچ راکھی دی لوڑ سی۔ پر جو اوہ ویکھ نہ سکے اوہ سی پہلی وڈی لام وچ امریکا دا آون، اصلوں جے تُسیں اج سوچو ایہ برطانیہ دی شاہی نوں اک مارو سٹ سی۔ کیوں جے ایہ دس پاندی سی پئی برطانوی ہن آپنے ڈنڈ پیر اں اُتے جگ وچ آپنی مرضی نہیں کر سکدے۔ اوہناں نوں امریکا دی لوڑ اے۔ اوہ سوچدے ہونے نیں: اسیں امریکا نوں آپنے موجب ورت لیساں۔ ایہ اک جوان طاقت اے، ساڈی بنائی، ساڈی بولی بولدے نیں اوہ۔ اسیں بھارے گورے لوک آں۔ اسیں اوہناں نوں آپنی سوچ دے نیڑے لے آساں۔ بھاویں امریکی اندر خانے ایس اُتے ہسدے ہوسن۔ اوہناں نوں سار سی اِنج کدی نہیں ہونا۔
سٹون: کیہ تُسیں وڈرو ولسن دی روس وچ فوجاں گھلن بارے رلت دی دس پاسکدے اوہ؟
طارق: امریکا تے کارپوریشناں نوں 1917 مگروں سویٹ یونین دی ہوند توں دھڑکا سی۔ ایہ نہیں پئی امریکا نوں ایس اثر دا ڈر سی، پر ایس دا اثر تاں سی۔ چیتے رہوے ایہہ ولسن دی ایف بی آئی دا ڈاریکٹر اتے اٹارنی جرنل سن جیہناں بہوں گنتری دے اٹلین نوں امریکا چوں کڈھیا جس دا کارن انارکسٹ یاں بولشویک دھڑکو سی۔ یورپین مزدور گھراں دے بوہے کھڑکائے جاندے سن، جیہڑے امریکا دے شہراں وچ ٹریڈ یونین وچ اُدھم نال کم کردے سن۔ رات نوں اوہناں نوں دھرو کے باہر کڈھیا جاندا سی تے اوہناں نوں دیس نکالادے دتا جاندا سی۔ ایہ نرا لوکاں دا تراہ کڈھن سی کیوں جو اصلوں ایس دا کوئی ڈر نہیں سی پئی کوئی لوکائی دی وڈی بالشویک پارٹی امریکا وچ پیر جماندی پئی اے۔ پر اوہ کوئی بھپتا نہیں سہیڑنا چاہندے سن۔ ہلا ، پر جد تُسیں آپ ای تراہے ہوو ، جد ریاست تراہندی اے، ایہدے آگو تراہندے نیں، ایہدا کارپوریٹ میل تراہندا اے۔ اوہ سوچیندے ہن، اساں کیہہ کرسکدے آں؟ کیوں نہ اسیں ایس سپ دا سر ای کپ دئےے جس دی ٹوہنی ہر پاسے شُوکردی پھردی اے۔ جاؤ تے ایس دیاں اکھاں وچ کجھ پاؤ تے ایہ روس سی۔ ایس لئی ولسن روسی اُتھل نوں پوندلے ای مُکاون دا متھی بیٹھا سی پر ایہ کر نہیں سکدا سی۔ ہلا ایہ وی اے پئی روسی اُتھل نے آپوں ای بہوں دُکانت نال آپنے آپ نوں ہار دے دتی۔ پر ایہ لوکاں نوں 1950, 1960 تیک نظریں نہ آئیا۔ ایس لئی ایہ خیال پئی ایس اُتھل دا لہندے نوں اصلوں دھڑکا اے ، چلدا رہیا تے ایہ خیال ای ٹھنڈی لام ویلے لہندے دا مُڈھلا متھاس سی، پئی روسیاں دے یورپ بارے اُتھلن دے وچار نیں، ایسے لئی نیٹو اُساریا گیا،اتے ایسے لئی ای امریکا لما چوڑا فوجی صعنتی بنا اُساریا تاں جو روس دے ورودھ امریکا دی سانبھ تے رکھ ہو سکے۔ ہلا ہن اسیں جاننے آں پئی ایہ سارا کجھ فضول جیہا سی تے ایس دی گواہی اوہ سارے گاگت دنیدے نیں جو ایس ویلے موجود نیں۔
سٹون:کیہ امریکی روس وچ کسی بربادی دا کارن وی بنے؟
طارق:بہوں گھٹ۔ جیہڑیاں فوجاں روس گیاں اوہناں ہلہ شیری دتی۔ اوہناں گھروکی جنگ وچ اُتھل ورودھ فوجاں دی مدد کیتی۔ پر جتھوں تیک اصل بربادی دی گل اے ایہہ اوس ساویں بہوں گھٹ سی جو مُڑ دوجی وڈی لام وچ ہوئی۔ میرا آکھن دا مطلب اے ایہہ اوس تول کجھ وی نہیں جو ویت نام وچ ہویا یاں کوریا وچ یاں دوجی وڈی لام دے اخیر وچ جاپان وچ۔ پر ایہ اُچیچا چیتے رکھن آلی گل اے پئی جنگ جو 1920s'دے پوند وچ سی اوہ اج ورگی نہیں سی۔ مُڈھوں مشین گن، گیٹلنگ گن، ایہ بندوقاں ورتیاں جاندیاں سن، جو بڑیاں ڈراونیاں سن پر ہتھیار اوہنے اگونہوئے نہیں سن جنے ہن نیں۔ ایس لئی ایہناں جنگاں وچ، بھاویں بندے وی مرئے، اتے کئی بندے ہسپتالاں دے بستراں اُتے مر گئے کیوں جے کافی دوائی دارو نہیں سی تے ایس لئی موتاں بہوں ہویاں۔ ہوائی طاقت اوس ویلے بہوں گھٹ ورتی جاندی سی۔
سٹون: بغداد وچ میرا وچار اے 1924 بمبار 'ہیرسـ'
طارق: 'بمبر' ہیرس دا بغداد وچ حقی گل اے تجربہ کیتا گیا جس کُرد قبلیاں اُتے اگ سُٹی۔
سٹون: کیہ اسیں سمُچےّ تور تے دوجی جگت لام بارے گل کر سکنے آں تے امریکا ودا ایس لام وچ وڑنا؟ تُساں کجھ بڑیاں کھچویاں گلاں کیتاں نیں پرل ہاربر بارے۔
طارق: میں سمجھنا آں پئی جو کجھ ہویا دوجی جگت لام وچ، پہلی گل ایہ سی پئی جرمنی اک پسارویں طاقت بن چڑھی تے ایس متھیا ہویا سی پئی پہلی جگت لام دی ہار دا بدلہ لینا اے۔ اتے جد ہٹلر نے فرانس اُتے مل ماریا تے اوس ایس نوں صاف دسیا۔ مشہور آرکایؤ فلم جس وچ جرمن ایہ زور دنیدے دسدے نیں پئی فرانسی جرنل اوسے ریلوے کوچ اُتے ہتھیار سُٹے جتھے جرمناں نے پہلی لام وچ سُٹے سن اوہناں ایہ کیتا سی ایہ دسن لئی 'اسیں آ گئے' ہاں۔ اوہناں ساڈے نال پہلی لام وچ ایہ کیتا سی۔ ہن اساں اوہناں نال کر دتا اے۔ پر ایہناں ساریاں لیڈریاں پچھے، جرمناں نوں سدھی ساویں جگت شاہی بارے چنتا وی سی۔ گھوہ نال تیجی رائخ وارے دے آگواں دیاں تقریراں پڑھو، ہٹلر آپوں وی، پر نرا ہٹلر نہیں، جا کے گوئبلز دیاں پڑھو اُچیچا پکھوں، اتے ایہناں تقریراں نوں گھبیرتا نال پڑھو ایہناں دی نندیا کیتے بناں۔ اک پل لئی نربھر(غیرجانبدارانہ) ہو کے۔ اوہ ایہ کہندیاں پئیاں نیں: برطانیہ جرمنی نالوں نکّا مُلک اے پر اوہناں جگت اُتے کناں ملّ ماریا ہویا اے جیویں ہٹلر آپنی اک تقریر وچ آکھدا اے۔ فرانسی، کون نیں فرانسی؟ اوہ ساتھوں کئی گناں، کئی کئی گناں گھٹ نیں۔ اتے ویکھو اوہناں کنے ملکاں اُتے مل ماریا ہویا اے۔ ویکھو بیلجیم نے کناں مل ماری کیتی ہوئی اے۔ ایس لئی اوہناں نوں سانجھا کرنا چاہیدا اے۔ اسیں اوہناں نوں پیار نال کہندے رہے آں پئی جگ نوں ساڈے نال وی سانجھا کرو، آپنیاں کالونیاں وچ سانوں وی حصہ دیو، پر ایہناں نے انکار کیتا اے ایس لئی اسیں ہن آندے پئے آں ایہناں نوں سبق سکھان لئی، تے جرمنی اک جگت طاقت بنسی۔ ایس لئی دوجی جگت لام دا ایہ پکھ بہوں رتیل سی جھوجھدیاں شاہیاں وچکار۔ جرمنی جو اک شاہی(ایمپائر) بننا چاہندا سی،اتے جرمن تے برطانوی، اتے بیلجین، جو شاہیاں سن۔ ایس لئی ایہ پکھ بہوں تگڑا سی۔ سبھ توں وڈا سوال ایہ سی پئی جرمناں نے اوہ کجھ کیوں نہ کیتا جو امریکیاں نوں لاموں باہر رکھدا۔
(چلدا)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels