Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاواں تے کلاکار >> فِلمی سنگیت دے مہان پِٹھّورتی گائک منّا ڈے

فِلمی سنگیت دے مہان پِٹھّورتی گائک منّا ڈے

ڈاکٹر روِندر کور روی
December 22nd, 2013
5 / 5 (3 Votes)


فِلمی سنگیت دے اتہاس وچ مشہور پِٹھّورتی گائک منّا ڈے اِک اجیہی وِلّکھن شخصیت دے مالک سن، جِنہاں دی سنگیتک دین اُپر سمُوچے بھارت واسیاں نوں بے حد مان ہے۔ پدم شِری، پدم بھوشن اَتے دادا صاحب پھالکے شانامتے پُرسکاراں نال نِواجے جا چُکّے منّا ڈے (بچپن دا ناں پربودھ چندر ڈے) دا جنم کلکتّا مہانگری ’چ ماتا مہامایا دی کُکّھوں پِتا پُورنا چندرا ڈے دے گھر ١ مئی 1919 نوں ہویا۔ آپنی سکول دی پڑائی دوران ہی اُوسدا جھکا سنگیت ول ہویا اَتے آپنے ہی پریوار وِچوں پرسِدھ سگیتا چاریاں کرِشنا چندرا ڈے توں بے حد پربھاوِت ہوئے۔ سکول، کالج دی سٹیجاں تے آپنی کلا دے جوہر وِکھاؤندیاں، وِدیا ساغر کالِج توں گریجوئیشن کرن توں بعد اوناں کرشن چندرا ڈے توں علاوہ اَتے اُستاد دبیر خان ورگے ہور گئی مہان اُستاداں پاسوں ہی سنگیت دِیاں باریکیا دا گیان حاصل کیتا۔ سن1942 وچ ممبئی پہُنچ پِٹھورتّی گائک وجوں منّا ڈے نے اجیہا گؤرو مئی سفر آرنبھ کیتا کہ اوناں پھِر کَدے پِچّھے مُڑ کے نہیں ویکھیا۔ مُول رُوپ وِچ بے شک اوہ اِک بنگالی گائک سن، پر ہندی، گُجراتی، مراٹھی، ملیالم، کنّڑ، آسامی اَتے پنجابی آد سمیت وی کئی بھاشاواں وِچ اوناں لگ بھگ 4000 گیت ریکارڈ کروائے اَتے پرِتھوی راج کپور، بلراج ساہنی، راج کپور، پران، راجیش کھنّہ، امیتاب بچن سمیت بالی بُڈّ دِیاں کئی مہان ہستیاں تے اوناں دے گیت فِلمائے گئے۔ اوہناں دا ویاہ 18 دسمبر 1953 دوران سلوچنا کُمارن نال ہویا جس دی کُکھوں دو بیٹیاں، شُروما ڈے (1956) اَتے شُمیتا ڈے (1968) نے جنم لیا۔
پنجاہ اَتے سٹھّ دے دہاکیاں وچ جیکر ہندی فِلماں چ راگ اُپر آدھارت کوئی گیت تیار کرنا ہُندا تاں سنگیت کاراں دی پہلی پسند گائک وجوں منّا ڈے ہی ہُندے سن۔ ہزاراں گیتاں نوں آپنی مدھر آواز نال سجاؤن والے منّا ڈے دے گیت ‘زندگی کَیسی پہیلی’، ‘ایک چتُر نار’، ‘قسمے وعدے پیار وفا’، ‘توں پیار کا ساغر ہے’، ‘اے میری ظُہرا جںیّ’، ‘اے دوستی ہم نہیں توڑینگے’، ‘تُجھے سورج کہوں یا چندہ’، ‘پیار ہوا اقرار ہوا’، ‘لاگا چُنری میں داغ’ آد کُجھ اجیہے سدا بہار گیت ہَن جہڑیے کئی پیڑیاں ولوں لگاتار پسند کیتے گئے اَتے پسند کیتے جا رہے ہَن۔
سمیں سمیں انوسار فِلمی سنگیت وِچ انیک پریورتن آئے۔ "بَیجو باورا" "بسنت بہار"، "تانسَین" ورگیاں فِلماں نے شروتیاں دے منا وِچ شاستری سنگیت دی رُچی پیدا کیتی۔ منّا ڈے دوارا گائے راگاں تے ادھارِت گیتاں وِچ درباری کانڑا وِچ ‘جھنک جھنک توری باجے پایلیا’ فِلم میرے حضور دا گیت، اِک اجیہا سدا بہار گیت ہے جس دی لوکپرِیتا بھارت دے ہر کونے وِچ ویکھن نوں مِلی۔ اوہناں ولوں گایا فِلم "جانے انجانے" دا گیت ‘چھم چھم باجے رے پایلیا’ فِلم سنگیت دے اتہاس ’چ اِک اجیہا وِلّکھن گیت ہے جس وِچ کئی راگاں، آڈانا، کافی، چندرکونس، جے جے ونتی آد دا کلامئی مِشرن ویکھن نوں مِلدا ہے۔ اِسی طرح فِلم "باورچی" دا مدن موہن ولوں سوربدّھ کیتا گیت ‘تُم بن جیون کَیسا جیون’ وی کئی راگاں بِھنّ شڑج، زونپُری، آڈانا آد اُپر ادھارِت ہے۔ اوناں ولوں ایس.ڈی. برمن دے سنگیت ’چ گایا فِلم "میری صُورت تیری آنکھے" دا بے حد لوکپرِے گیت "پوچھو نہ مَینے کَیسے رَین بِتائی" راگ اہیر-بھَیرو دے پربھاوشالی سوَراں وِچ لِپیبدّھ ہے۔ اِس راگ دے پُروانگ وِچ بھَیرو اَتے اُترانگ وِچ کافی راگ دا مِشرن ہُندا ہے۔ گیت دے پہلے انترے دے مدّھ وِچ مدھُر بول الاپ اَتے نال جھول دے کے وجایا تِن تال دا ٹھیکہ بہُت ہی منموہک تے آنندمئی ہے۔ ایہو کارن ہے کہ شُدّھ شاستری سنگیت تے ادھارِت ہون دے باوجُد وی ایہہ گیت، اَجّ وی جِیوَتّ اَتے لوکاں دا پسندیدہ گیت ہے۔
منّا ڈے نے محمّد رفیع، مُکیش، آشا بھونسلے، لتا منگیشکر اَتے بھیم سَین جوشی نال مِل کے وی شاستری سنگیت اُپر ادھارِت فِلمی گیت گائے۔ پنجابی فِلم "نانک نام جہاز ہے" وِچ ایس.مہیندر دے سنگیت وِچ منّا ڈے ولوں گائے گُربانی دے شبد "گُرا اِک دیہہ بُجھائی" اَتے "ہم مَیلے تُم اُجل کرتے" وی گُرمتِ سنگیت دے اتہاس ’چ اِک میل پتّھر ثابت ہوئے ہَن۔ فِلمی شاستری سنگیت دے مہان گائک منّا ڈے لمبی بیماری توں بعد 24 اکتوبر 2013 دی سویر 94 سال دی عمر وِچ بنگلور ’چ اِس فانی سنسار نوں بیسک سریرک طور تے الوداع کہہ گئے پر آپنیاں گؤرو مئی پراپتیاں صدقہ سنگیت پریمیاں دے دِلاں ’چ اوہ ہمیشہ امر رہنگے۔ اوناں دے مدھُر گیت اوناں دی مِٹھی یاد نوں ہمیشہ تازہ رکّھنگے۔

ڈاکٹر روِندر کور روی
اسیسٹَینٹ پروفیسر سنگیت وِبھاگ،
پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels