Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> ماں بولی تے دنیا دے انقلاب

ماں بولی تے دنیا دے انقلاب

February 16th, 2017

جدوں دنیا تے تاریخ وچ وڈھیاں تے مڈھلیاں ادلا بدلیاں دا ذکر ہوندا ہے تے عام طور تے گل سیاست تے معیشت دے آلے دوالے گھمدی ہے۔ انقلاباں وچ زبان تے رہتلی پکھ تے گھٹ ہی گل بات ہوندی ہے۔ حقیقت ایہہ ہے دنیا دے بہتے انقلاباں وچ زبان دا وڈھا ہتھ ہوندا ہے۔ یورپ دا صنعتی انقلاب ہووے یا چین تے روس دے سوشلسٹ انقلاب ہوون ماں بولیاں دا بڑا وڈھا کردار سی ۔ ویت نام دے انقلاب وچ تے زبان اتے بہت زور دتا گیا سی۔ اہناں سارے انقلاباں وچ ماں بولی دی ورتوں پاروں ہی عام بندے تائیں پجیا گیا تے اوس نوں نال رلایا گیا۔ جے پاکستان طرحاں تبدیلی لیاون والے انقلابیاں دی زبان ہی لوکائی نالوں وکھ ہووے تے لوکاں نال کیس طرحاں سانگا جوڑیا جا سکدا ہے۔

یورپ جدوں ہنیریاں وچ ڈبیا ہویا سی، ہر پاسے جاگیرداری تے مذہب نے سماج نوں اپنی جکڑ وچ لیا ہویا سی تے اودوں مارٹن لوتھر( ۱۴۸۳توں ۱۵۴۶) نے جیہڑا مذہبی انقلاب لیاندا اوس نے یورپ وچ اک نویں چانن دا وارا شروع کیتا۔ اوس ویلے پورے یورپ تے کیتھولک پاپائے روم دی پکی جکڑ سی تے پادری طبقہ لوکاں کولوں نت نویں ٹیکس وصولدا رہندا سی۔ اوس ویلے سارے یورپ وچ مذہب لاطینی زبان وچ ہی پرچاریا جاندا سی تے کسے ہور زبان وچ بائیبل دا ترجمہ کرنا اجیہا گناہ سی جیس تے وڈی سزا دتی جاندی سی۔ مارٹن لوتھر نے پہلی واری بائیبل دا ترجمہ جرمن زبان وچ کیتا تے لوکاں نوں کہیا جو آپ رب دے کلام نوں بنا پادریاں دے واسطے دے پڑھن۔ مارٹن لوتھر نے ایہہ وی پرچار کیتا جو رب انساناں نال پیار کردا ہے تے ایس لئی اوس کولوں بچن لئی پادریاں نوں بھتہ دین دی لوڑ نہیں۔ کہیا جاندا ہے جو یورپ دے اگے ودھن تے صنعتی انقلاب لیاون وچ پروٹیسٹنٹ قدراں تے اخلاق دا وڈا اثر ہے جیہدا پرچار مارٹن لوتھر نے بائیبل نوں جرمن زبان وچ ترجما کے کیتا سی۔

یورپ وچ نویں فلسفے دا موڈھی رینے ڈیکارٹ نوں منیا جاندا ہے۔ اوس نے بڑی دنیا گھمی تے کئی زباناں سکھیاں ۔ پر اوہنے وی پہلی واری فلسفے نوں اپنی ماں بولی فرانسیسی زبان وچ لکھیا۔ ایس توں پہلاں ایس طرحاں دیاں لکھتاں لاطینی زبان وچ ہی لکھیاں جاندیاں سن۔ ایہہ انج ہی ہے جیویں ہندوستان وچ تے خاص طور تے پنجاب وچ سارا کار ویہار فارسی زبان وچ ہی ہوندا سی۔ سوجھوان ہوون دا مطلب ہی ایہہ سی جو فارسی وچ لکھنا۔ ایہو جیہے سمے صوفیاں نے نویں وچاردھارا دی نیہنہ پنجابی زبان (دوجے علاقیاں وچ اوتھے دیاں ماں بولیاں وچ جیویں سندھ وچ سندھی) وچ رکھی۔ ایسے لئی بابا فرید توں لے کے خواجہ فرید تائیں سارے سوجھواناں ماں بولی وچ لکھیا جیہڑا اج وی اوویں ہی جیوندا ہے۔ کیہہ اج کوئی اوس ویلے دا فارسی سوجھوان ہے جیس دا اج ناں لیا جا رہیا ہووے؟

نویں زمانے دے انقلاب وی ویکھو تے ایہہ اوہناں تھاواں تے ہی آئے جتھے پڑھائی لکھائی ماں بولی وچ ہوندای سی۔ روس، چین، ویت نام تے کیوبا وچ وڈھے انقلاب ایس لئی آونے سوکھے ہوئے جو ایلیٹ تے عام لوکائی دی زبان اک سی۔ اج وی صنعتی انقلاب وچ اوہ ملک اگے لنگھ گئے ہین جنہاں وچ ماں بولیاں وچ پڑھائی لکھائی ہوندی ہے۔ جاپان، چین تے جنوبی کوریا اوس دیاں وڈیاں مثالاں ہین۔ پاکستان وی اوس ویلے تیکر ہنیریاں وچوں نکل کے چانن وچ نہیں آسکدا جد تائیں ایتھے ماں بولیاں وچ پڑھائی لکھائی شروع نہیں ہوندی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels