Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> مردیاں زباناں اتے گواچدے لہجے:ہندکو پنجابیاں دی کون سن سی؟

مردیاں زباناں اتے گواچدے لہجے:ہندکو پنجابیاں دی کون سن سی؟

January 7th, 2017
4 / 5 (1 Votes)

اج دے ڈان وچ پاکستانی زباناں بارے اک نیوز آٹم چھپی جس وچ ہندکو پنجابیاں بارے گل بات چھوئی گئی ہے اتے ایس حوالے نال فاٹا وچ بولی جان والی زبان ’’اُرمری‘‘ گلگت بلتستاں وچ بولی جان والی ’’ڈوماکی‘‘ بارے وی جھات پائی ہے۔ ایہہ خبر ایجنسی فرانس پریس نامی میڈیا تے جاری کیتی جے اتے ایس وچ بہوں گھاٹے نیں۔ خیبر پی کے وچ پنجابی زبان دے لہجیاں یعنی ہندکو، سرائیکی، گوجری، پہاڑی وغیرہ نوں وکھری وکھری زباناں بناون مگر کیہڑی سیاستاں سن ایہہ تاں اسی جاندے ہاں پراے ایف پی ایہو گل کیتی اتے ڈان ایس نوں اگے چلایا، ایہہ سب دلچسپ ہے۔ رپورٹ نماآرٹیکل وچ قومی اسمبلی دی اک رپورٹ دا ذکروی ہے اتے آکھیا گیا ہے پئی پاکستان وچ 72 زباناں بولیاں جاندیاں نیں۔ ایس رپورٹ نوں 2014 دا پارلیمانی پیپر آکھیا گیا ہے۔ ایہہ کس نے بنایا؟ کتھے ایس بارے بحثاں ہوئیاں ایس بارے کسی نوں کجھ نہیں پتہ۔ہورے کوئی پراجیکٹ ہی ہوئے۔ایس بارے یا اک اشتہار بناون والے نوں پتہ ہے جیہڑا اج کل ٹی وی وچ چلدا ہے یا فیرایجنسی فرانس نوں۔ پارلیمانی پیپر وچ لکھیا ہے پئی انہاں 72 زباناں وچوں 10 بھیڑی حالتاں وچ نیں۔کتھے اانہاں نیں اْردو تیانگریزی نوں اچا چکن لئی ساریاں پاکستانی مادری زباناں نوں ٹوٹیاں وچ ونڈ دتا ہے؟ لکھاری ہوراں ہندکو دی بھیڑی حالتاں بارے لکھدے ہوئے ایس دی وجہ وی 1947 دی ونڈ نوں آکھ دتا ہے۔ ہر گل ونڈ تے پانا سانوں آوندا ہے۔ پئی افغان مہاجراں دے آون نوں پہلاں تے اوہ ہر تھاں تے تگڑے وی سن تے بولدے وی سن۔ پہلے افغان مہاجر آئے اتے پھیر غیر پشتو زباناں دے ٹوٹے لہجیاں پاروں کیتے گئے۔انہاں لہجیاں نوں ونڈ بعدوں انہاں دا تناسب گھٹ ہویا ہے۔ ایہہ کم پہلی اے این پی سرکار ہشیاریاں نال پایا سی تے پنجابی دے ویر وچ بہوں سارے دانشوراں اتے سیاسی پارٹیاں سنے پی پی پی وی ایس نوں منیا سی۔ ڈان دی ایس رپورٹ وچ ہندکو دا اک حملہ لکھیا ہے تسی وی پڑھواتے آپوں فیصلہ کرو کیہ پنجابی نوں ہندکو توں وکھ کیتا جاسکدا ہے؟ جملہ ایہہ لکھیا ہے ’’کہنی ہاں دھی نوں، نونہہ کن دھر‘‘ ایس دے باوجود لکھاری ہندکو نوں وکھری زباناں بناون تے راضی جے۔ ’’ہندکو‘‘ لفظ دا ترجمہ کردے ہوئے لکھاری ایس نوں ’’ہند دی زبان‘‘ آکھدا ہے حلانکہ ایہہ ہند دے پہاڑاں (کوہ) دی ایس تھاں تے پنجابی دا لہجہ ہے اتے ایس دے رنگ دھنی، پہاڑی، گوجری، ہینکی سب وچ نظر آؤندے نیں۔ پشور تے انہاں دا پرانا شہر ہے۔ لکھاری دی پنجابی بارے معلومات کڈیاں نیں ایس دا ندازہ ایس گل توں لالو پئی اوہ لکھدا ہے پنجابی وچ نہ تے کوئی اخبار نکلدا ہے نہ رسالہ۔ ایس دعوٰی دے ثبوتاں وچ اس نے کسے عباس زیدی دے مضمون دا حوالہ دتا ہے۔ انہاں نوں ڈیلی لوکائی،لہراں، پنچم سنے پنجابی پرچے گھلنے چاہیدے نیں۔ پنجابی جیہڑی پاکستان وچ 65 فیصد لوکاں دی ماں بولی ہے اس نوں لکھاری نے 14 کڑوڑ توں گھٹا کے نرا چھ کڑوڑ کردتا ہے۔
لکھاری جنوبی وزیرستان اتے اس دے آل دوال بولی جان والی 50 ہزار توں وادھو لوکاں دی زبان ’’ارمری‘‘ بارے وی لکھیا ہے اتے ایس زبان دے پرچارک روزی خان براکی دا بیان چھاپیا ہے۔زباناں تے لہجیاں مگر سیاستاں نوں ویکھنا لوڑی دا ہے۔ آسٹریلیا وچ رہن والے اصل لوک چھ زباناں بولدے سن۔ پر باہروں ااون والے انگریزاں انہاں دی لہجیاں نوں ونڈ ونڈ کے 250 زباناں بنا دتیاں۔ سیاستاں کیہ سن سب نوں سمجھ آگیاں۔کسے اک زبان نوں پہلاں توڑیا جاندا ہے پھیر ان زخم خوردواں دی مدد نال باقیاں نوں توڑیا جاندا ہے۔ ایہہ کوئی کولونی گیر کرے تاں ٹھیک پر جے آپدا میڈیا، آپدے دانشور اتے آپدے سیاستداناں اوہو کرنا ہے تاں فیر گل ہور وگڑ جاندی ہے۔حیران نہ ہونا ایہہ ساڈے انگریزی جرنلزم دا حال جے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels