Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> 21 فروری : پنجابی رہتل بارے تواریخی بھلیکھے

21 فروری : پنجابی رہتل بارے تواریخی بھلیکھے

اقبال قیصر
February 14th, 2015

21 فروری، ڈھاکہ، مشرقی پاکستان فیر 21 فروری یونائیٹڈ نیشن، ماں بولی دیہاڑ، چارٹر اُتے دستخط، حکومتِ پاکستان، بدنامی دنیا بھر وچ پَر، پرنالہ اوتھے دا اوتھے۔ اردو، اردو تے بس اردو پاکستان اِک ملک ہندوستان دے مسلماناں دا دو قومی نظریہ دے تحت بنیا اسلامی جمہوریہ پاکستان کہوایا۔ مسلماناں دا مذہب اسلام، کتاب قرآنِ پاک، قومی زبان عربی نہیں اُردو جو فورٹ ولیم کالج وچ پڑھائی گئی جیہڑی کدے وی حضورﷺ یا صحابہ کرامؓ نے نہیں سنیا کہ بولی ہووے، مگر اسلام دے قلعے دی زبان اُردو اُردو تے بس اُردو۔
اج فیر 21 فروری 2014ء پنجاب انسٹی ٹیوٹ ولوں کیتے گئے پروگرام دا پہلا دیہاڑ تے تیسرا اکٹھ پنجاب دی رہتل دے بھلیکھے، کیہڑا بھلیکھا تے کیہڑی رہتل۔ زبان، کلچر تے heritage دی گل اوہ کرن جواہدے تے ماّن کردے نے جو اپنی زبان تے کلچر نوں اپنا دین، ایمان تے سیاّن مندے ہون۔
جیہناں سب کجھ تج دِتا اوہناں نوں کیہ لگے؟
ساڈیاں جڑاں نہ مکے نہ مدینے نہ ہند نہ سندھ نہ پورب نہ پچھم
تے نہ ہی اپنی دھرتی اُتے
بس اینی گل سی، جِتھے ویکھاں تَوا پرات
اوتھے گاواں دِن تے رات
میرا کھیتر ہے پنجابی رہتل بارے تاریخی بھلیکھے ہوسکدا اے کہ اے بھلیکھا فخر زماں صاحب نوں ہوے یا ڈاکٹر مبارک ہوراں نوں یا پنجاب دی سرکار نوں ہوسکدا اے مینوں تے کوئی بھلیکھا نہیں۔ مینوں پتہ اے کہ دنیا اندر ملن والے انسانی وجود دے نشاناں وچوں مڈھلے نشان اٹک توں ملے۔
مینوں ایہہ وی بھلیکھا نہیں کہ ساڈی رہتل کروڑاں ورہیاں پرانی اے یا اے 1947ء توں بڈھی اے۔ پتھر دا زمانہ، مڈھلا ہڑپہ دور، ٹیکسلا، بدھ مت، جین تے ہندو شاہیہ تے الیگزینڈر یونانی اوہناں توں چل کے اسلامی حملے ایس توں اگے پاکی تے پلیتی دی کھیڈ۔
فیر دو دھڑے اِک دا واسطہ ہڑپہ اپنی رہتل تے رہتل دا مڈھلا چن دوجے دھڑے واسطے عبرت دا نشان۔ زندہ قوماں اپنے ورثے اُتے مانّ کردیاں نے ساڈے حکمراناں نے ساڈی ایہو جیہی شکل بنائی اے کہ اسی اپنی کروڑاں وَہریاں دی رہتل نوں اپنے واسطے سوائے عبرت دے نشان دے کجھ نہیں سمجھدے۔
پاکستان آرکیالوجی والیاں 1994 - 1996 تیکر پنجاب دیاں تھیواں تے پُرانیاں اساڑیاں نوں اِک تھاں جمع کرن دا بیڑا کیتا اوہناں دی کھوج بھاویں ادھوری رہ گئی۔ پورے پنج ضلعے اُکا چھڈ دتے فیر وی جو ضلعے سامنے آئے اوہناں دا کجھ مکھ مہاندرا انج اے۔ پتھر دے زمانے دیاں کوئی 19 تھاواں جو ضلع اٹک، راولپنڈی، جہلم تے ہری پور دے علاقے وچ نے۔ ہاکڑا، پتھر تے مڈھلے علاقے دیاں پنجاب وچ کوئی 55 تھاواں نے جو لیّہ، مظفر گڑھ، بہاولپور، شیخوپورہ، دینا پور، لودھراں، فیصل آباد، ڈی جی خان، خانیوال، وہاڑی تے ساہیوال ضلعیاں وچ موجود نے۔
گندھارا ویلے دیاں پنج تھاواں صرف ضلع بہاولنگر اندر نے تے بہاولپور وچ نے ہندو شاہیہ زمانے دیاں 225 تھاواں نے جو سیالکوٹ، ملتان، نارووال، جھنگ، شیخوپورہ، حافظ آباد، گوجرانوالہ، خانیوال، سرگودھا تے بہاولپور دے ضلعیاں وچ موجود نے۔
شروع دے مسلم ویلیاں دے علاقاں دی گنتی 144 اے جیہڑی پورے پنجاب دے ہر ضلع وچ ملدیاں نے مسلم تے مغل ویلے دا لیکھا جوکھا کریے تے ایناں دی گنتی 95 بندی اے۔ British ویلے دیاں تھاواں 175 متھیاں نے تے انج پورے پنجاب اندر عمارتاں، ٹبے تے کھولیاں دی گنتی 1039 اے۔ ایہہ اوہ گنتی اے جیہدے وچ پوٹھوہار دے پنج ضلعے وی شامل نے تے نہ ہی پنجاب دیاں مشہور تھاواں دا ذکر آچکیا اے اوہ وی ایہدے وچ شامل نیں۔
آؤ ویکھدے آں کہ اسی اپنے ورثے نال کیناں کہہ پیار کر سکدے آں تے سانوں کیہڑے کیہڑے رہتلی بھلیکھے نے۔ ایہہ اوہ ٹلہ جوگیاں جتھے رانجھا کن پڑوائے جتھے پورن بھگت نے پگنی لئی تے جتھے ابوریحان البیرونی نے زمین دا قطر ماپیا اے ساڈی رہتل تے تہذیب دا وڈا نشان اے لیکن ایہدی اہمیت بس اینی اے کہ ایہدیاں اِٹاّں ہن بازار وچ وِکن لگ گئیاں نے اور ہو سکدا اے کہ کل نو ایہہ وی کجھ نہ بچے تے اُجڑ جاوے۔
ایس توں اگے ایہہ تصویر اے جتھے بابا نانک نے بیٹھ کے شاعری کیتی تے پنجابی دا دوسرا وڈا شاعر اے تے اوہدی حالت تہاڈے سامنے اے 8 ہزار سال تو اے آباد ٹِلّا۔
مینوں خبراں کِس پہنچائیاں
جادوگراں دا ڈیرا، ہند اندر جوتاں صدیاں توں جگائیاں نے
ننگے بدن تے تیڑ لنگوٹیاں نے
کھڑاواں لکڑی دیاں پیریں پائیاں نے
سکھاں واسطے پُت فقیر ہوئے
ماواں خبراں لین نہ آئیاں نے
ایس توں اگے اِے کٹاس راج۔ دنیا اندر ہندواں دے دو وڈے تیرتھ تے اِک تیرتھ میرے ایس پاکستان دی دھرتی اُتے موجود اے تے اوہنوں کٹاس راج کہیا جاندا اے۔ ایہہ اوہ تھاں اے جیہدے بارے وچ ہندواں دا خیال اے کہ ایتھے پاروتی دا اتھرو ڈگیا تے اِک ایس تھاں تے ڈگیا تے اِک انڈیا وچ ڈگیا۔ ایس جگہ تے اک چشمہ اے جیہڑا سُک رہیا اے تے ہندو عقیدے دے مطابق جس دن ایہہ سُک گیا اوس دن قیامت آئے گی۔
ایس توں اگے اے قصّور دا جین مندر جو کوٹ رقم دین دے اندر ہے۔ ایس دے دو حصے نے اک 1942ء بنیا تے اک 16 صدی دا ہے۔ ایدھیاں وی اٹّاں مٹی دا ڈھیر ہوگیاں نے۔
ایس توں اگے مظفر گڑھ دا 13 ویں صدی وچ بنن والا مسلم مقبرہ چھڑ دے کنارے ہے۔ ایہہ اِک صوفی دا مقبرہ اے جیہنوں لَتّھو دا مقبرہ کیہندے نے تے ایہہ ہن اپنی زندگی دے آخری ساہ لے رہیا اے۔
ایس توں اگے اِک مسجد دا ذکر اے جدھے متعلق لوک کیہندے نے کہ ایہہ منحوس مسجد اے۔ اوتھے نماز وی نہیں پڑھی جاندی۔ ایہہ پِنڈ کِھیوے دی مسجد اے جیہڑا ضلع چنیوٹ دے اندر تے ایس مسیت دے بارے حافظ برخور دار کیہندے نے۔
صاحبا پڑھدی پٹیاں تے مرزا پڑھے قرآن
وچ مسیت تے لگیاں جانے کل جہان
ایہہ ٹیلے، ٹبے، کھولے سارے ساڈی ثقافت دا حصہ نے۔ سانوں ایہناں نو انج مردیاں نہیں چھڈنا چاہیدا۔ پیلو آکھیا
پیلو چڑھیا ڈھیر تے تھی کھڑا حیران
سچ سچ بول نی ٹھیکریے کتِ ول گیا جہان


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels