Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> مڈھلی تعلیم تے ماں بولی

مڈھلی تعلیم تے ماں بولی

ڈاکٹر نبیلہ رحمن
February 19th, 2015

سب توں پہلاں 21 فروری دے حوالے نال سلام پیش کرنا اے صلاح الدین نوں جیہنے اپنی ماں بولی لئی اپنے سینے تے گولی کھادی سی تے اوہدے ساتھیاں نوں جیہناں نے 21 فروری نوں اپنی ماں بولی دے حق واسطے اپنا خون دان کیتا سی۔ اوس توں بعد شاباش دینی اے اوہناں بچیاں نوں جیہناں نے کدی پرائمری توں لے کے اعلیٰ تعلیم تیکر پنجابی کدی کسے سکول، کالج، یونیورسٹی وچ نہیں پڑھی پر جدوں اوہ اپنی ہون والی پوڑھی تے پیر دھردے نے اوہ بابا بلھے شاہؒ دا ’کیہ جاناں میں کون‘ گاندے نیں، ’تیرے عشق نچایا کر کے تھیا تھیا‘ گاندے نیں، شاہ حسینؒ دا ’مائے نی میں کِنّوں آکھاں درد وچھوڑے دا حال نی‘ گاندے نیں تے جھُردے نیں کہ سانوں ایس زبان دا پتہ کیوں نہیں؟ سانوں ایس بولی دے بہت سارے لفظ جیہڑے ساڈے توں پروکھے نیں، سمجھ نہیں آؤندے تے فیر اوہدی بھال وچ ایدھر اودھر نسدے نیں، اوہناں لوکاں تیکر جیہناں نوں تھوڑا بہت ایس زبان دا پتہ اے۔ گل ایہہ وے پئی شاید ای ایس دور دے وچ پنجابی ایس نوجوان نسل تیکر اپڑی ہووے۔ ایہہ میرا ذاتی مشاہدہ اے کہ جیہناں دے گھر کدی وی پنجابی نہیں بولی گئی پر اوہناں میوزک دے ذریعے پنجابی سکھی اے، ایس گل توں نتیجہ کیہ نکلدا اے؟ نتیجہ ایہہ نکلدا اے کہ جیہڑی شے فطرت دے نال جڑی ہوئی اے، جیہڑی چیز اپنے اصل دے نال جڑی ہوئی اے، وسیب دے نال جڑی ہوئی اے، اوہدے وچ اینی طاقت اے کہ اوہنوں جِنّا دبایا جائے اوہ اونے ای بھرویں انداز دے نال پرت کے واپس آؤندی اے۔ ایس زبان نوں سرکارے دربارے وچ پذیرائی نہیں ملی پر ایہدے اپنے وچ اینا ساہ ست ہے وے کہ ایہہ اپنی ہوند دا احساس دِواندی اے۔ اج وی جدوں اسیں گل کرنے آں کہ پنجاب دے باقی صوبیاں دے وچ ماں بولی پرائمری سطح توں لاگو اے تے پنجابی کیوں نہیں تے اوہدے لئی بے شمار ہوڑاں، ہٹکاں سامنے آندیاں نیں جتھے اینے سوال وی اپنی تھاں تے ہے کہ صرف پنجابیاں نوں ای ایہہ احساس کیوں اے کہ جے اسیں پنجابی دی گل کراں گے تے خورے اسیں پاکستانی نہیں رہواں گے۔ گل ایہہ وے کہ سب توں وڈی ہجرت کرن والی قوم کس طرح پاکستانی نہیں رہ سکدی۔ قوماں رَل کے پاکستان دا حصہ نیں۔ ایہہ سارا ساڈا حسن اے کہ اسیں سندھی، بلوچی، پنجابی تے پٹھان آں۔
ایہدے وچ ایہہ گل کرنا کہ جے پنجابی لاگو ہو گئی تے خدانخواستہ کسے آئیڈیالوجی نوں خطرہ لاحق ہووے گا، نوجوان نسل نوں ایس جھولے وچ نہ رکھیا جاوے تے بہتر ہووے گا۔
دن بدن پنجابی زبان دا طالب علم گھٹدا جا رہیا اے تے جیہڑے طالب علم آ رہے نیں اوہناں دی حالت ایس قدر پتلی اے کہ دل خون دے اتھرو روندا اے۔ اوہدی وجہ ایہہ وے کہ کجھ سالاں پہلے تیکر کجھ اساتذہ اجیہے ہوندے سن جے اوہ ایم اے پنجابی کردے سن تے اوہناں نوں ترقی دِتی جاندی سی تے ساڈی بہت پیاری بیوروکریسی نے اوہناں دی اوہ ترقی بند کیتی تے ایم اے پنجابی کرن والیاں دی تعداد گھٹ گئی تے ہن جیہڑے Internee رکھے نیں اوہدے وچ پنجابی لئی کوئی سیٹ نہیں۔
میرا سوال ایہہ وے کہ اسیں کیہ صرف لینگوئج پڑھاندے آں یاں اسیں لٹریچر پڑھاندے آں۔ انگریزی جے عالمی زبان اے تے سِر مَتھے تے پر میری ماں بولی نوں بھیڑا تے نہ آکھو۔ دوجیاں زباناں دے لٹریچر وانگوں پنجابی لٹریچر وی پڑھایا جاندا اے تے دنیا دی کسے وی زبان دے نال ایہنوں عالمی سطح تے مقابلے تے رکھیا جا سکدا اے تے فیر پنجابی نوں ہینا سمجھ کے ایہدے نال ایہو جیہا سلوک کیوں کیتا جاندا اے؟
اک ہور رویہ وی موجود اے کہ تسیں کیہڑی پنجابی دی گل کردے او۔ پنجابی وچ تے پوٹھوہاری اے، سرائیکی اے، ہندکو اے، لہجے جیہڑے نے اوہ زباناں دی خوبصورتی ہوندے نیں۔ فارسی والے رومی نوں پہلوی، حافظ نوں درّی تے عمر خیام نوں خراسانی نہیں آکھدے فارسی ای آکھدے نیں تے فیر اسیں بابا فریدؒ نوں، وارث شاہؒ نوں، شاہ حسینؒ نوں، بلھے شاہؒ نوں، میاں محمد بخشؒ نوں، خواجہ غلام فریدؒ نوں کیوں خانیاں وچ رکھنا شروع کر دِتا اے۔
بلھے شاہ فرید ہوراں جہے جس دھرتی تے وسے
نانک ورگیاں سنتاں جتھے راہ ملاپے دسے
اوتھے لُوتی لاون والیاں انج اج لُوتی لائی
تانے پیٹے والیاں کندھاں توں توں نویں سنائی
(شریف کنجاہی)
زباناں دا گُن خوبصورتی اے۔ اپنی زبان لئی اِک مُٹھ ہو کے کم کرنا چاہیدا اے تاں جے ایہہ بیڑا پار لگ جاوے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels