Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> پنجابی بولی بچ سکدی اے

پنجابی بولی بچ سکدی اے

نزہت عباس
February 20th, 2014
5 / 5 (2 Votes)

ایویں دل نوں پرچاون والی گل اےبھلا پنجابی بولی کنج بچ سکدی اے جے ایہنوں کوئی بولے گاای  نہیں  ؟ میں ہر دن کئی پنجابی ماواں نوں مل دی آں جیہڑ یاں ودھ چڑھ کے آکھدیاں نیں ساڈے وڈے پنجابی بولدے سن پر ایسی آپس وچ اردو بولدے آں تے ساڈے بچے ماشااللہ انگریزی۔ سچ اے کہ ہن تے اپنےگھراں دے سبھے بال تے اوناں دیاں ماواں وی اک دوجے نال اپنی بولی وچ گل ای کردے۔ اُتوں میرا پنجابی بولنا وی سبھ نوں کجھ چنگا نہیں لگدا کیوں جے ایہہ بولی ماواں گھر وچ کم کرن والیاں نوکراں نال بول دیاں نیں ۔ہن پنجابی نوکراں دی بولی بن کے رہ گئی اے ماواں دی نہیں ۔ ماواں دےہتھوں اوناں دا اپنی بولی نال متریاں والا سلوک ویکھ کے میرا دل بڑاکُڑھدا اے۔
ایس سماجی اونچ نیچ تے سیاستاں نے سبھے پنجابیاں نوں ایہہ ای سبق پڑھیا اےکہ پڑھیا لکھیابندا اردو انگریزی بولدا اے پنجابی نہیں ۔ ایہو تے وجہ اے کہ جدوں دا پاکستان بنیا اے ایسی سارے پڑھے لکھے بنن دی کوشش کر رہے آں۔ سکول کالج، اخبار رسالے کتاباں،ٹی وی ریڈیو، بازار، مارکیٹس،آنڈھ گوانڈھ ، رشتے دار تے پکے دوستاں دے نال نال گھراں وچ وی اجنبی بولیاں بول دے آں ۔ اُنج تے جگ دیاں سبھے بولیا ں چنگیاں ای ہوندیاں نیں تے اوناں نوں سکھنا وی چاہی دا اے پر اپنی ماں دی بولی نوں بُھل کے کوئی وی ہور بولی کیویں سیکھی جا سکدی اے؟ ایہہ میری سمجھ توں بار اے۔
ایہہ وی کوڑا سچ اےکہ ساڈے سکولاں وچ پنجابی بولن والے بالاں نوں جرمانہ کیتا جاندا اے تے کُھٹ وی پیندی اے ۔ جتھے تعلیمی اداریاں وچ بولی نال ایہہ سلوک ہوے گا اوتھے ماواں تے بچے کی کرن گے؟ ایہہ وکھری گل اے کہ ساڈے اُستاد تے لیڈر اے جاننا ای نہیں چاہندےکہ دینا بھر وچ کھوج راہیں ایہہ گل سامنے آ چکی اے کہ بالاں دے چنگے بھلک لئی ماں دی بولی سبھ توں قیمتی تے ضروریاے۔جے ماں پیئو اپنے بالاں دا بھلک چانن بھریا بنانا چاہندئے نیں تے اوناں نوں ایہہ گل چنگی طرحاں سمجھ لینی چاہدی اے کہ ماں دی بولی نکے بال دی بنیاد نوں پکا کر دی اے تے حیاتی دے علم نال رشتہ جوڑدی اے۔
ساڈے گھر وچ ہن اک ای بابا جی رہ گئے نیں ، جیہڑے ہمیش اپنی ہڈبیتی سبھ نوں پنجابی وچ سناونتے ماں بولی دی قدر ودھاون وچ جی جان نال لگے رہندے نیں ۔ پورا ٹبر اوناں دی ایس عادت نوں پسند کر دا اے پر فیر وی پنجابی بولن وچماواں تے بال شرماندے نیں۔مینوں تے اے پریشانی اے کہ اےبزرگ وی اج کل بمار نیں جے ایناں کجھ ہو گیا تے ساڈے ٹبر داکی بنے گا؟
پچھیے جئے میں پردیسوں بزرگاں دی خبر لین گئی تے بوہتا ویلا اوناں کول ہسپتا ل ای رئی ۔ اوتھےمینوں بت کجھ نواں جانن دا تجربہ ہویا۔ میرے لئی سبھ توں حریانی والی گل ایہہ سی کہ جدوں کوئی بزرگاں نوں حال چال پُچھدا تےبزرگ کہہ دیندے بھئی میرا حال پُچھن آئے کہ کسے انگریز دا؟ایہہ سن کے سبھ ہسدے تے پنجابی وچ اُتر آندے۔ ڈاکٹر کیہ تے نر ساں کی سبھ دے سبھ نوں پنجابی بولنی پے رہی سی ورنہ بزرگ جوب ای نہیں سی دیندے۔ میرے لئی اے ہور وی خوشی دی گل سی کہ گھر دے سبھ نکے وڈھے بال وی بزرگاں نال پنجابی وچ گل کرن دی کوشش کردے سن۔میں بالاں نوں پہلی واری پنجابی بولدیاں سنیا سی۔ اوناں دے مکھ وچوں پنجابی بولی بڑی سوہنی تے مٹھی لگی تے میں خوش ہو کے آکھیا بھئی تسی سبھ میرے نال وی پنجابی وچ گل کریا کرو ناں۔ایہہ سن کے سبھ ہسن لگ پئے جیویں میں کوئی لطیفہ سنایا ہوئے۔ مینوں ایہ پک ہو گیا کہ بزرگاں مگروں کسے پنجابی نہیں بولنی۔ میں اپنے بابے دے کن وچ ہولی جئی آکھیا، بزرگو پنجابی بچاون لئی تہانوں جیوندےرہنا پووے گا۔ اوناں ہنجو پونجھدیاں آکھیا میں سُکا رکھ ہن بوتی دیرچھاں نہیں دے سکنا ں، بولی بچاون لئی میرا کم توں سمبھال تے فیرتیرا کم تیری دھی، انج ای بولی بچ سکدی اے۔
میں ایہہ سن کےسوچیں پئے گئی،مینوں اوسبھ سنگی ساتھی یاد آگئے جھیڑے میرے پنجابی بولن تے لکھن اُتےتنقید کردے تے ہسدے نیں، کئی شبہے دی نظر نال ویکھدے نیں ،کئی غصے رہندے نیں تے آکھدے نیں توں پنجابی وچ لکھ کے محدود ہو گئی ایں ۔
اچمبے دی گل ایہہ وےکہ سبھ پنجابی لوک گیت تے صوفیانہ کلام سن کے اتھرو وہاندے نیں پر بولی نوں بولن وچ شرم مسوس کردےنہیں ۔عجیب دوغلی قوم اے ساڈی ۔ جدوں ویکھو ہر بندہ اک دوجے نوں انگریزی اردو دی تکڑی وچ تولدا رہندا اے۔
میں ہلے ایناں سوچاں وچ گواچی اپنے ہتھاں دیاں انگلیاں تروڑمروڑ ای رہی سی کہ بزرگاں ایہہ آکھ کے مینوں اک نویں راہ وکھائی ،دھیئےتوں ہولے ہولے اپنےکمی لگی رے۔خورے نویں پیڑھی نوں ای سُرت آ جائے ۔ توں لوریاں،ٹپے تے بولیاں لکھ تے لوک کہانیاں اج دےرنگ وچ رنگ۔انج وی بولی بچ سکدی اے۔
ایہہ سندیاں ای جیویں سرا میرے ہتھ آیا اور میں ولایت وچ پنجابی بولی نال ہوون والےایس سلوک نوں یاد دی لڑی وچ کجھ انج پرو دِتا۔
اک چڑی اپنے بالاں نال آپنے آہلنے وچ رہندی سی۔ چوغا چگدی ، بالاں نوں کھواندی تے بھلک لئی اڈن دےول سکھاوندی۔ بال ہولی ہولی ماں چڑی توں اڈناں سکھ کے وڈے ہوگئے۔ چھیتی ہی اوہ اِک رُکھ توں دوجے رُکھ اُتے، دوجے توں تیجےرُکھ تے اُڈاری مارکے اُپڑ جاندے۔ اک دن لوڈھے ویلےکھچڑی کھاندیاں بال اپنی ماں چڑی نوں اپنے اُڈن دےنویکلے تجربے دس رئے سن۔ چڑی نوں بالاں کولوں ایہہ سن کےبڑی حریانی ہوئی کہ اودے بالاں نیں اک ایسا باگ تکیا اے جتھے چڑیا ں چڑے اپنی بولی نہیں بولدے۔ پر او گونگے وی نہیں ۔اوتھے او ناں نویاں نویکلیاں بولیاں سکھیاں نیں۔ چڑی ماں نوں بڑی ریج ہوئی کےاوہ وی اوس اچیچے باگ وچ جاوے تے اپنے بالاں وانگوں او وی نویاں نویاں گلاں سِکھے۔
اک دن اوہ آپنے ٹبر نال اوس باگے دی سیر نوں گئی ۔ باگ وچ ہر شے نویکلی سی۔ رنگ برنگے پُھل ، رُکھ ،پکھو تے رستےجگ مگ کر رئے سی۔ پر چڑے تے چڑیاں دارنگ روپ اوہیو سی۔
چڑی ماں نے حوصلہ کر کے اوناں نال گل کرن دا ہلّا کیتاپر اوہ سبھےماں چڑی نوں انج ویکھن لگ پیئے جیویں ایہہ اوناں لئی کوئی عجوبہ ہووئے۔ چڑی نیں اپنےبالاں نوں تکیا تے آکھیا بھئی تسی سچ آہندے سی کہ ایہہ چڑیاں تے چڑےساڈی بولی سمجھدے ای نہیں ۔ خورے اینا ں دا چمبہ کڑ۔ے دیسوں آیا اے؟
چڑی نوں اوس باگے اندر اپنا آپ بہت کلّاتے نکا مسوس ہویا، اوہ اپنے بالاں نال باگ دی اک نکرے چپ کر کے بہہ گئی آسے پاسے دیاں سبھے واجاں نویکلیاں سن۔ اونوں سبھ کجھ اوپرا لگ رہیا سی۔
تھک ہار کے اونے اپنے بالاں نال کھیڈناں تے گاناں شروع کر دیتا۔
الڑ بلڑ باوے دا۔۔۔باوا کنک لیا وئے گا۔۔۔۔باوی بہہ کے چھٹے گی ۔۔۔سو روپیہ وٹے گی
اوس باگے دیاں سبھے چڑیاں چڑے اودے کول آبیٹھے تےگئون سن کے ہسن لگ پئےپر کجھ بولے نہ۔ چڑی تے اودے بال ہور وی حریان ہوئے کے ایہہ کیہو جیہا باگ اے تے کیہو جہیا ں چڑیاں چڑے نیں جتھے گئون سمجھ آوندا اے پر اپنی بولی نہیں ۔
کول ای رُکھاُتے اک کاں بیٹھا سبھ نظارہ تک ریا سی۔
ہس کے آکھن لگا، نویں لگدے او۔ کتھوں آئے او ؟ ایس اُ چیچےباگے دیاں چڑیاں چڑے بوہت آگے نکل چکے نیں اہناں نویاں نویکلیاں بولیاںسکھ لیئاں نیں،اہناں دی بولی اہناں نوں روٹی نہیں دیندی ایس لئی اہناں نوں اپنی بولی دی کوئی لوڑ نہیں ، تسی خود ویکھ سکدے او کہ ایس رنگین باگے اندر ہر شے نویں نکور، لشکدی تے انوکھی اے۔ ہور تے ہور ایتھے آہلنےوی شیشے دے بنا ئے جاندے نیں۔جنہاں وچوں اندر بار ویکھیا تے جا سکدا اے پر سُنیانہیں ۔اک ہور انوکھی گل ایہہ وے کہ ہن چڑے چڑیاں نوں اُڈن دی عادت وی نہیں رئی۔اُڈن دی لوڑ وی کیہ اے جدوں اُڈن دی مشق لئی مشیناں لگیاں نیں۔ ایہہاتھرے چڑیاں چڑے تے ہن کچڑکی وی نہیں پکاوندے کیوں جےکھاون دی ہر شے آن لایئن ای منگوائی جا سکدی اے۔ ایتھے سبھے چڑیاں چڑے اگے ودھن لئی دن رات اوورٹائم کردے نہیں ۔ ایس باگے دے سسٹم وچ اہناں پکھواں نوں اےیقین کرا دیتا گیا اے کہ جے اومشین دی طراں گول گول گھمدے اپنےکمیں لگے رہن گے تے او دن دور نہیں جدوں اناں دے ویہڑےاک دن ایہو جیہا بوٹا اُگ آوئے گا،جیدے اُتے پھلاں دی تھاں نوٹ اُگیا کرن گے ۔ اپنی بولی ورثہ کس نوں یاد آوئے گا؟ اہناں پکھواں نوں تے سوچن لئیسر کھرکن دا ویہل وی نہیں ۔
کاں نے چڑی نوں ٹِچکراں کردیاں آکھیا۔۔۔ویسےچاہو تے تسی وی ایتھے ای ٹک جاوؤ۔ تہاڈا وی شیشے دا آلہناں پا دواں گے۔ بس کجھ عرضیاں لکھنیاں پوون گیئاں تے قرضہ۔۔۔ میں آپے منظور کروا دیاں گا،
اللہ دی مہربانی نال میرےتےاُتے تایئںتعلقات نیں ۔
چڑی نے سر ہلا ہلا کےآ ہو بھا جی ،اچھا بھا جی کہض کےکاں توں بڑی مشکل جان چھڑائی ، پر سمجھ گئی کہ ایہہ باگ رنگین نظریں آوندا اے پر ایتھے وی کاواں دا ای کالا راج اے ۔ایتھے اودی کوئی واہ نہیں چلنی ۔ ایہہ سوچ کے او اُڈی تےبالاں نوںآپنے آہلنے وچ لے گئی جتھےکوئی وی شئے لِشکدی تےسنکھّی نہیں سیپر اودی آپنی سی۔ اونوں اپنے آسے پاسے اپنیاں دا نگھ مسو س ہویا جتھے ہر کوئی اک دوجے دی بولی بولدا تے سمجھدا سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels