Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> پنجابی زبان دے وادھے لئی تجویزاں

پنجابی زبان دے وادھے لئی تجویزاں

جمیل احمد پال
February 11th, 2014
5 / 5 (2 Votes)

پنجابی زبان دے وادھے دی گل ہووے تاں دو لفظاں وچ وی مُکائی جا سکدی اے تے جے گل نوں کھلارنا ہووے تاں پچھلے پینہٹھ سالاں وانگ اگلے پینہٹھ سال ہور وی ضائع کیتے جا سکدے نیں۔ دو لفظاں وچ گل مُکانی ہووے تاں پنجابی پیاریاں دا اِکو اِک مطالبہ ایہہ اے کہ پنجاب اندر پنجابی زبان نوں پرائمری سطح تیکر ذریعہ تعلیم بنا دتا جاوے تے اودوں اُتے ایہنوں اک اختیاری میڈیم دے طور اُتے اپنا لیا جاوے۔ باقی ساریاں گلاں ایہدے بعد نیں۔ پرائمری وچ ذریعہ تعلیم بنان نال کجھ سالاں بعد ساڈے کول کم از کم اک ایسا طبقہ وجود وچ آ جاوے گا جیہدے واسطے پنجابی اوپری زبان نہیں ہووے گی۔ ایس ویلے تاں ایہہ حال اے کہ پنجابی زبان آپ پنجابیاں واسطے اک اوبڑ تے اجنبی زبان بن چکی اے۔ نویں نسل نہ پنجابی بولدی اے، نہ سمجھدی اے۔ فرض کیتا سمجھ وی لیندی ہووے تاں ایدوں بعد آون والی نسل سمجھن توں معذور ہووے گی۔
پاکستان وچ پنجابی دی ترقی لئی کم کرنا انجے ای اے جیویں موم بتی نوں دوہاں سریاں توں بال دِتا جاوے۔ کسارے دے ایس کم وچ سوائے سر پھرے لوکاں دے، ہور کوئی ہتھ نہیں پاندا۔ پنجابی لئی کم کرنا مہنا سمجھیا جاندا اے۔ کجھ لوکاں دا خیال اے کہ پنجابی ول اوہی آوندے نیں جو دوجے کسے پاسیوں ناکام ہوندے نیں۔ کجھناں دا خیال اے کہ ایہہ ایویں نقصان دا رونا روندے نیں، اندر کھاتے پتا نہیں کنی کمائی کردے نیں۔ (کتھوں کمائی کردے نیں، ایہہ کوئی نہیں دسدا) کسے غیرملک دی ایجنٹی کرن دا مہنا تاں عام اے۔ رہندی کسر اوہ لوک پوری کر دیندے نیں جیہناں دے خیال وچ ’’دنیا چن اُتے پہنچ گئی اے تے ایہہ اجے وی پنجابی نوں لئی بیٹھے نیں‘‘۔
گل پنجابی زبان دی ترقی دی ہووے تاں بہت ساریاں تجویزاں ذہن وچ آ جاندیاں نیں۔ پر فیر خیال آوندا اے کہ ایہہناں تجویزاں دا فائدہ کیہ اے؟ کون ایہناں نوں منّے گا تے کون ایہہناں اُتے عمل کرے گا۔ سرکار نوں پنجابی نال دلچسپی ای کوئی نہیں۔ اوہناں دا کم پنجابی توں بغیر چل رہیا اے، ایس لئی اوہ نواں پواڑا کیوں گل پان؟ منیا کہ پنجابی نوں ذریعہ تعلیم بنا کے ملک وچ تعلیم عام کیتی جا سکدی اے پر تعلیم عام کرن دا فائدہ کیہ اے؟ زیادہ لوک لکھ پڑھ جاون گے تاں کل نوں نوکریاں وی منگن گے، تے نوکریاں ہے کتھے نیں؟ فیر پڑھن نال جاگرتی آوندی اے۔ لوکاں وچ بیداری آ گئی تاں اوہ اپنے حقاں دا شعور کرن گے، حق منگن دا جتن کرن گے جیہد ے نال جمے جمائے معاشرے وچ بدامنی کھلرے گی۔
اُنج وی سرکار دا کم سٹیٹس کو نوں برقرار رکھنا تے کم چلائی جانا ہوندا اے۔جیہڑے لوک وڈی تبدیلی دی گل کردے نیں، جے اوہ ناکام رہ جان تاں اوہناں نوں پھانسی ملدی ہوندی اے۔
پنجابی ورثے دی گل کیتی جاوے تاں اک توں اک ہیرا ساڈے کول موجود اے۔ بابا فرید، سلطان باہو، بلھے شاہ، وارث شاہ، خواجہ غلام فرید، لطف علی بہاولپوری ،میاں محمد بخش تے ہور کنے سارے۔ پنجابیاں نے اوہناں نال کیہڑا چنگا سلوک کیتا اے کہ اوہناں دی زبان نال کرن گے؟ ایسے ناقدری دا نتیجہ اے کہ انسان دوستی تے ربی پیار دا جیہڑا سبق ساڈے صوفی شاعراں دے دتا سی، اوہ سانوں بھل گیا اے تے ساڈا معاشرا جہنم دا نمونا بندا جا رہیا اے۔ پر زندگی دی تیز دوڑ وچ سانوں اُکا پرواہ نہیں رہی کہ اسیں انسانیت دے درجے توں کنے تھلے ڈگ چکے آں تے جنگل دے معاشرے وچ رہ رہے آں۔
میری جاچے جنگل دے معاشرے توں نجات اودوں ای ممکن اے کہ اسیں اپنے صوفی شاعراں دے سبق نوں عام کرئیے تے اوہناں دی زبان نوں زندہ کرئیے۔ پنجابی نوں اپنائے بغیر نہ تے پنجاب دی نجات ہو سکدی اے تے نہ پاکستان وچ وسن والے عوام دی۔ اپنائی کیویں جائے؟ ایہدے واسطے البتہ لمے یدھ دی ضرورت اے۔ سبھ توں پہلاں لوکاں وچ ایہہ سوچ عام کرنی پئے گی کہ چنگے کم دی ابتدا اپنے آپ توں ہوندی اے۔ جے اسیں چنگے پنجابی نہیں تاں چنگے پاکستانی تے چنگے مسلمان وی نہیں ہو سکدے۔ ایہہ کیویں ہو سکدا اے کہ اک بندا اپنے گھر وچ بڑا بدتمیز تے بد اخلاق ہووے تے محلے وچ لوک اوہدے اخلاق دی تعریف کردے ہوون۔
پنجابی زبان دی تعمیر تے ترقی واسطے بہت ساریاں تجویزاں نیں جیہڑیاں پنجابی سیوک بیتی ادھ صدی توں پیش کردے آ رہے نیں۔ پر اوہناں دی منگ ہمیشہ صحرا دی آواز وانگ گواچ جاندی رہی اے۔ جے کسے نے لارا لایا وی اے تاں اپنی کسے ضرورت یاں سیاسی مصلحت مطابق۔ تے کم نکلدیاں ای پنجابی زبان نوں ماڑے دناں وانگ بھلا دتا اے۔ میں ایتھے اوہی تجویزاں دہرا رہیاں، ایہہناں اتے عمل دی آس تے کوئی نہیں پر فیر وی کیہ پتہ۔ آکھدے نیں بارھاں سال بعد روڑی دی وی سنی جاندی اے۔ ایہہ وکھری گل اے کہ پنجابی دی کئی بارھاں سال گزرن مگروں وی اجے تیکر نہیں سنی گئی۔
پنجابی پیارے ایس زبان دی ترقی لئی جو تجویزاں دیندے رہے نیں اوہناں وچوں کجھ ایہہ نیں:
-1 پنجابی زبان نوں پرائمری تیکر ذریعہ تعلیم بنایا جاوے تے اودوں اگے میٹرک تک ذریعہ تعلیم وجہوں پڑھن دی کُھلھ ہووے۔
-2 ہر ڈگری کالج وچ پنجابی دیاں دو تے انٹر کالج وچ پنجابی دی گھٹو گھٹ اک سیٹ ہووے۔
-3 سیکنڈری سکولاں دا جیہڑا بارھویں جماعت تیکر دا سسٹم اے، اوہدے وچ پنجابی زبان دا مضمون متعارف کرایا جاوے تے ہر سکول وچ پنجابی پڑھاون والا کم از کم اک استاد رکھیا جاوے۔
-4 پنجاب سرکار پنجابی رسالیاں تے اخباراں نوں فراخ دلی نال اشتہار دیوے۔ ایس ویلے ادھ درجن مہینہ وار، اک پندرھوار تے دو اخباراں نوں اشتہار دین نال پنجاب سرکار دا کوئی بہتا نقصان نہیں ہون لگا پر تھوڑی جیہی توجہ نال پنجابی پرچہ کاری دا رنگ روپ نکھر جاوے گا۔سندھ سرکار سندھی اخباراں نوں کل بجٹ دا 40 فیصد دیندی اے، پنجاب سرکار نے 5 فیصد منظور کیتا سی، ملدا اوہ وی نہیں پیا۔
-5 پنجاب سرکار پنجابی دے اداریاں نوں فراخ دلی نال گرانٹ دیوے۔ ایس ویلے سندھی ادبی بورڈ نوں سالانہ دو کروڑ دی گرانٹ مل رہی اے جد کہ پنجابی زبان دے ادھی پونی درجن اداریاں نوں مجموعی طور اُتے شاید دس بارھاں لکھ دے لگ بھگ ملدا اے۔
-6 سکولاں تے کالجاں دیاں جیہناں لائبریریاں دا سالانہ بجٹ ویہہ ہزار توں ودھ اے، اوہناں نوں پابند کیتا جاوے کہ اوہ ہر سال گھٹو گھٹ پنجاہ پنجابی کتاباں ضرور خریدن۔جیہڑیاں لائبریریاں وچ تن یاں زیادہ اخبار روز آوندے نیں، اوہ اک پنجابی اخبار وی خریدن۔ ہر لائبریری گھٹو گھٹ اک پنجابی رسالہ وی خریدے۔
-7 ریڈیو، ٹی۔ وی تے گھٹو گھٹ اک تہائی ویلا پنجابی زبان نوں دتا جاوے۔ یاں فیر سرکاری سطح تے اک اک چینل صرف تے صرف پنجابی لئی قائم کیتا جاوے۔
-8 سرکاری سطح اُتے پنجابی دے مختلف لہجیاں نوں وکھری زبان قرار دین دا جیہڑا عمل کئی سال توں شروع اے، اوہنوں ختم کیتا جاوے تے پنجاب نوں اِک لسانی صوبہ متھیا جاوے۔
-9 مقتدرہ پنجابی زبان قائم کیتی جاوے جیہڑی سندھی تے اردو زباناں دی مقتدرہ وانگ مکمل اتھارٹی دی مالک ہووے۔ ایہو مقتدرہ نکے موٹے اختلافی مسائل جیویں کہ املاء وغیرہ دور کر سکے گی۔
-10 پنجابی صوفی شاعراں دے دن پورے پنجاب دی سطح اُتے سرکاری طورتے منائے جاون۔
مکدی گل ایہہ اے کہ تجویزاں پیش کرن نال کجھ نہیں ہوندا۔ جے کم کرناہووے تاں اگلے آپ ای تجویزاں سد لیندے نیں، تجویزاں لئے بغیر وی کم شروع کروا دیندے نیں۔ جے من نہ ہووے تاں تجویزاں دے ڈھیر لگدے رہندے نیں تے ساریاں اخیر ردی دی ٹوکری اپڑ جاندیاں نیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels