Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> 21 فروری، ماں بولی دا عالمی دن

21 فروری، ماں بولی دا عالمی دن

ڈاکٹر صغرا صدف
February 22nd, 2013
5 / 5 (1 Votes)

ماں دنیا دا سبھ توں سچا تے پکا تے رشتہ اے جیہڑا ساڈے وجود دی سبھ توں وڈی گواہی اے۔ جیہدی زبان توں نکلن والے لفظ معجزاتی اثر رکھدے نیں تے جیہدا وجود دھرتی وانگ پوتر، جیہدی گود اِک قلعہ، جیہدا احساس گوڑھیاں چھاواں والے رُکھ وانگ۔ جیہدے جذبے دریاواں وانگ ہر ویلے وگدےہین۔ ایس دھرتی دے سارے کرم ماں دی ممتا وانگ نیں۔ شاید ایس لئی دھرتی نوں وی ماں دا درجہ دتا جاندا اے تے دھرتی دی بولی نوں ماں بولی کہیا جاندا اے۔ زبان تے دھرتی دے رشتے دی اہمیت نوں سمجھن تے ورتن والے ہمیش ماںبولی دا پرچار کردے رہے نیں۔ کیونجے مادری زبان توں مراد صرف ماں دی بولی ای نہیں سگوں دھرتی دی زبان ہوندی اے۔ ہر علاقے دی دھرتی کجھ مخصوص خصوصیتاں دی مالک ہوندی اے جیہناں دی جھلک ایس دھرتی تے وسن والیاں دی شخصیت تے مزاج وچ کھلھ کےنظر آؤندی اے۔ میداناں، پہاڑاں دریاواں تے تھلاںدے واسیاں دا مزاج اپنی دھرتی دی مٹی دے مزاج تے تاثیر نال جُڑے ہوندے نیں۔ ایہی وجہ اے کہ دانشوراں، صوفیاں، عالماں تے ولیاں نے جیس دھرتی تے ڈیرہ لایا اوتھوں دی اپنی زبان لاگو کراؤن دی بجائے اوتھوں دی لوکائی دی زبان نوں اہمیت دتی تے ایہنوں ای اظہار دا ذریعہ بنایا تاں جے عام لوک ایہناں دیاں گلاں سمجھ سکن تے اوہ وی دھرتی نال جڑی دانش تے ورثے توں پہچانے جا سکن۔
کوئی وی زبان گھٹیا ودھیا نہیں ہوندی پر مادری زبان دھرتی دی آب و ہوا تے ثقافت نال جڑی ہون کارن تہذیب و تمدن، اخلاقی قدراں، لوک دانش تے رلویں ورثے دی حامل ہوندی اے ایسے لئی جدوں کسے کولوں ایہدی مادری زبان کھو لئی جاندی اے تے اوہنوں صرف گونگا نہیں بنایا جاندا سگوں اوہنوں ہزاراں سال دے ورثے تے ثقافت توں وڈھ دتا جاندا اے کیونجے ہر زبان اپنے اندر اکھراں، محاوریاں تے حکمت دا انمُلا ذخیرہ محفوظ کردی اے جیہدے معنی تے مفہوم اوسے ماحول تے سیاق و سباق تے تعبیر اُتے کیتے جا سکدے نیں۔ اصل وچ مادری زبان محبت دی اک ایہو جیہی ٹکسال ہوندی اے جیہدے لئی شعور تے ذہن نوں اکھر گھڑن دی محنت نہیں کرنی پیندی۔ ایس وچ اکھراں دی آبشار وانگ دلوں نکل کے روح تے اثر کردے نیں۔ کوئی شک نہیں ہر مادری زبان دے خزانے وچ بے شمار اکھر تے محاورے ایہو جیہے ہوندے نیں جیہناں و چ اپنائیت تے خلوص دی شہد وانگ وسے ہوندے نیں تے بولن، سنن تے پڑھن والیاں دی سوچ، فکر تے جذبیاں وچ گھل مل جاندے نیں۔
اقوام متحدہ دے چارٹر موجب ہر بچے دا اپنی مادری زبان وچ اپنی مڈھلی تعلیم حاصل کرنا پہلا حق اے۔ بچہ اپنی مادری زبان وچ علم حاصل کردے ہوئے رٹے تے مصنوعی پن توں بچ جاندا اے کیوں جے اوہ شیواں دی تصویراں تے شکلاں نال واقف ہوندا اے۔ اوہ جاندا اے کہ ''بوہا'' کیہ اے، ب ''بوہا'' پڑھدے ہوئے اوہنوں اکھاں ساہمنے اک تصویر اُکردی اے جیہدے توں اوہ جانو ہوندا اے جد کہ ''بوہے'' نوں ''دروازہ'' ثابت کرن لئی اوہنوں کافی ٹِلھ لانا پیندا اے۔ ذہن دی تختی تے اک نویں اکھر دا وادھا کرنا پیندا اے۔ جیہدی آواز نال اوہدے حافظے تے خیال وچ کسے شے دی تصویر نہیں بندی۔ ایس طرحاں ویکھیے تے اوہ علم حاصل کرن توں نہیں بھجدا سگوں ناجانو اکھراں توں بھجدا اے۔ مادری زبان نوں ذریعہ تعلیم بناون دا مڈھلا فائدہ ایہہ ہوئے گا کہ اپنے ماحول تے اپنی روایتاں نال بہت سارا علم بال اپنے گھروں لے کے ای سکول وچ جاوے گا تے استاداں نوں صرف ایہنوں لکھن تے پڑھن دی تربیت دینی پووے گی۔ جسراں کہ کہیا جاندا اے کہ ہر بال تِن زباناں سکھن دی طاقت رکھدا اے۔ ایس طرحاں مادری زبان نال اوہنوں قومی تے عالمی زبان یعنی انگریزی وی پڑھائی جا سکدی اے۔ پر مادری زبان نوں سکھن نال اسانی ہوندی اے۔
اسیں اوس مندے نصیباں والی نسل دے نمائندے نیں جیہناں وچوں مصحفی، میر، آتش، سعدی، رومی، ورڈز ورتھ تے کیٹس نوں تے پڑھایا گیا پر بابا فرید، خواجہ فرید، شاہ حسین، بلھے شاہ، مست توکلی، رحمن بابا تے عبدالطیف بھٹائی نوں جان بجھ کے دور رکھیا گیا۔ جیہناں دی جڑت ساڈی دھرتی نال اے تے جیہناں دے اشلوک تے بیت ساڈیاں ماواں نوں زبانی یاد وی سن پر اسیں اوہناں نوں Own کرن توں روک دتا گیا کیوں جے ایہناں دا کم تے کلام جیہناں زباناں وچ ہے ایہناں تک ساڈی رسائی ای نہیں ہوون دتی گئی۔ اسیں ''ککلی کلیر'' دی بجائے ''ٹوئنکل ٹوئنکل لٹل سٹار'' تے ہور ''بابابا بلیک شیپٖٖ'' جیہناں نظماں اپنے حافظ وچ محفوظ کیتیاں جیہناں وچ برفبات تے خزاں دے منظراں دی عکاسی سی پر ساڈے ساون تے بہار دے موسماں دی اوہناں وچ کوئی جھلک نہیں۔ جدوں میری زبان کھو کے میری دھرتی نال میرا تعلق توڑ دتا گیا تے میرے کھیت، میرے موسم، میرے دریا، میری زمین تے میرے بدل وی میرے لئی انجانو ہو گئے تے اوہناں نے میرے نال مکاملہ کرنا چھڈ دتا۔ میرے نصاب وچ راوی، چنھاں، ستلج تے سندھ دی بجائے گنگا، جمنا، ٹیمز تے نیل دے تذکرے سن۔ ایس لئی جدوں روی، چنھاں، ستلج تے سندھ توں وکھ کتیا گیا تے میرا دل بالکل وی افسردوہ نہ ہویا کیونجے مینوں اپنی تہذیب تے اپنے ورثے، اپنے لوک دانش دے کھوئے جاون دا احساس وی نہیں سی۔ مینوں بدیسی زباناں وچ علم سکھا کے عالم بناون والیاں نے مینوں میرے بزرگاں دے ایس سرمائے توں دور کر دتا جیہناں وچ ہزار سالہ لوک ورثہ تے لوک دانش دیاں ڈکشنریاں محفوظ سن تے ایہناں نوں ناخواندگی دا طعنہ دے کے مینوں ڈاڈھے احساسِ کمتری دے کرب وچ پھسا دتا گیا تے ایسراں میتھوں میرا فخر کھو لیا گیا جیہڑا میرے ورثے دی اک وکھری پچھان سی۔ سوچن دی گل ایہہ ہے کہ پاکستان دے بنن توں لے کے ہُن تک اردو جیہنوں قومی زبان ہوون دا شرف ملیا اے اوہ وکھرے وکھرے صوبیاں دے بندیاں نوں اکو تسبیح وچ پروون وچ کیوں ناکام رہی۔ شاید ایسے لئی کہ اوہدیاں جڑاں ایس دھرتی وچ موجود نہیں سن۔ جے اج اسیں اک ہونا اے تے نویوں سریوں ساریاں پاکستانی زباناں دی اہمیت نوں مندے ہوئے ایہناں نوں دل توں اپنانا تے ودھن پھلن دا موقع دینا ہوئے گا تے اقوام متحدہ دی قرار داد تے عمل کردے ہوئے مادری زبان نوں مڈھلی تعلیم دا ذریعہ بنانا ہوئے گا۔ مادری زبان وچ تعلیم دا حق تسلیم کر کے گھٹ ویلے وچ خواندگی دا سو فیصد معیار قائم کیتا جا سکدا اے تے آون والی نسلاں نوں اپنی زمین تے تہذیب نال جوڑ کے ایہناں نوں اَنکھی قوم بنایا جا سکدا اے۔ ایس عرضداشت دا مڈھ قومی تے عالمی زبان نال کسے طرحاں دی خاصیت دی بجائے محض ماں بولی نوں اوہدا حق دینا اے جیہڑا عین فطر ی انصاف اے تے جیہدے بغیر حقیقی شعور تے ترقی دی منزل حاصل نہیں کیتی جا سکدی سگوں لوڑ ایس گل دی اے کہ سندھ وانگ پنجاب وچ پنجابی نوں پرائمری سطح تے لازمی لاگو کیتا جاوے تاں جے ایتھوں دی موجودہ تے آون والی نسل ایس عظم الشان ثقافتی ورثے دی روشنی وچ اپنیاں زندگیاں نوں ڈھال سکن جیہڑے پنجابی زبان تے ثقافت دی اصل پہچان اے تے جیہنوں اک سوچے سمجھے منصوبے ہیٹھ اک چِر توں بیگانگی دے تالے وچ بند کر دتا گیا اے۔ شاید ایسے طرحاں ایس تواریخی مجرمانہ غفلت دا ازالہ ہو سکے جیہڑا پنجابی اشرافیہ تے حکمران طبقیاں دی ملی بھگت نال پنجاب دا مقدر بنا دتی گئی اے۔




Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels