Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> نچّن دا کیہ فائدہ جے گا وی نہ سکیے ؟

نچّن دا کیہ فائدہ جے گا وی نہ سکیے ؟

ابرار قادر
June 4th, 2012
5 / 5 (2 Votes)

شروع کردیاں میں ذرا اپنے بارے دسّاں۔ میں امریکی ریاست کیلیفارنیا وچ جمیا تے پلیا ساں۔ میری ماں دا بچپن لہور وچ گذریا اتے میرے ابّا جی راولپنڈی دے وسنیک سن۔ نکّے ہوندیاں میں کئی واری پاکستان گیا، تے اجّے وی ہر دو ڈھائی سالاں مگروں میرا چکر لگّدا ہے۔ عام طور تے میں اپنی نانی دے گھر ٹھہردا ہاں، جو لہور وچ ہے۔ اس توں اڈّ میں اپنی پڑنانی نوں ملن لئی ایبٹ آباد وی جاندا ہاں۔ بزرگاں دا میرے تے بہت اثر ہے تے نالے پاکستان وچ بہتا وقت گذارن دا وی، جس کرکے پنجابی بولن لکھن پڑھن دا شوقین آں۔

پاکستانی پنجابیاں دی محفل وچ جے پنجابی دی تھاں اردو سنی جاوے تے مینوں اکّ دم عجیب تے غیر قدرتی وی جاپدا ہے۔ پر خاص کرکے میرے شہر تے اس دے نیڑلے علاقیاں وچ جہڑے پاکستانی آئے ہوئے نیں، بہتے پڑھے لکھے نیں تے بھانویں ماپیاں دی پنجابی ٹھیٹھ ہووے، بچّیاں نال پنجابی نہیں بولی جاندی۔ حالانکہ میری وی اردو ٹھیک ٹھاک ہے، لکھّ لینا واں، پڑھ لینا واں، پر میں مان نال کہنا واں کہ میں پنجابی آں تے صرف کراچی والیاں نال اردو بولن نوں تیار ہوندا ہاں۔

ساڈے علاقے وچ اکّ نویں لہر اٹھی اے، بھنگڑے دی۔ جیہڑے ماپیاں نے اکّ لفظ پنجابی دا سکھایا نہیں بالاں نوں، بڑے فخر نال اوہناں بالاں دا بھنگڑا ویکھدے نیں۔ کیونکہ لوکی جاندے نیں کہ مینوں لفظاں دی سمجھ آؤندی ہے، میرے کولوں پچھن گے 'یار ابرار، فلانے گانے وچ فلانا گائک کہہ کیہ رہیا اے؟'۔ مطلب دسّکے میں کہنا واں، 'یار توں وی پنجابی سکھ لئیں، کیہ گلّ اے؟' ایہہ میں صرف پنجابیاں نوں کہنا واں۔

میں کہناں کہ ہر قوم اپنی زبان بولے، نہ کہ پنجابی کوئی عام نالوں خاص چیز اے جو ہر اکّ بندے نوں آؤنی چاہیدی ہے۔ پر ضرور پنجابیاں نوں آؤنی چاہیدی ہے۔ نچّن دا فائدہ کیہ جے گانا سمجھ ہی نہ آوے؟ نچّن دا فائدہ کیہ جے ماڑی اواز وچّ گانا گا وی نہ سکیے؟ خیر، جد میں تجویز کراں کہ 'توں وی پنجابی سکھ لئیں' ہمیشہ مینوں فوراً جواب ملدا اے، 'پہلاں میں اردو تے صحیح طرحاں سکھ لاں، اوس توں بعد فیر پنجابی وی ویکھی جاسکدی اے'۔ یا تے ایہہ ہوندا ہے کہ کوئی بچّہ آکھدا ہے 'امّی جی، ابّا جی، تسیں مینوں پنجابی سکھاؤگے؟' اوہناں نوں وی ایہہ جواب ملدا ہے، 'بچّے، پہلے تو تم اردو ٹھیک طرح سیکھ لو'۔ مطلب کہ اہناں لوکاں نے سمجھیا ہے کہ اردو بولنا لازمی، تے پنجابی بسّ ٹھیک ہے، جے وقط ملیا تے۔

اہناں لوکاں نوں میں کجھ کہنا چاہوندا ہاں: جے آپاں پاکستان ہوندے، تے اودوں وی سہمت نہیں ہوندا، پر گھٹوگھٹ مینوں سمجھ ہی آؤندی۔ پاکستان وچ سرکاری طور تے، سیاست وچ، دفتراں وچ ظاہر ہے اردو استعمال ہوندی ہے۔ پر، یارو، امریکہ آکے، پنجابی اپنے بچّیاں بارے ایہہ کیوں نہیں کہندے: "پہلے اوہ پنجابی صحیح طرحاں بولے، بعد وچ اردو وی سکھ لوے گا' ؟

پاکستان وچ جدوں میں کسے نال چنگی پنجابی وچّ گلّ کراں، تے لوکی حیران ہوندے نیں۔ آکھدے نیں "ایس منڈے نے امریکہ وچ پنجابی کویں سکھ لئی اے؟" پر جدوں کسے نال اردو وچّ گلّ کراں تے اودوں کوئی حیران نہیں ہوندا، اودوں کوئی نہیں پچھدا 'ایس منڈے نے امریکہ وچّ اردو وی سکھ لئی اے؟' سب توں عجیب چیز جو کدی کدی ہوندی اے، کہ کوئی میری پنجابی سن کے کہے 'واہ، اہنوں اردو وی آؤندی اے'۔

کیہ، لوکاں دا خیال اے کہ امریکہ وچّ سانوں سکولاں وچّ اردو سکھائی جاندی اے؟ ایہہ ہی نہ، تک نہیں بندی۔ تے نہ ہی تک بندی اے کہ امریکہ وچّ پنجابی گھراں وچّ اردو نوں ترجیح دتّی جاوے۔ نہ سکولاں وچّ نہ دفتراں وچّ نہ کسے وہار لئی اردو دی لوڑ ہوندی اے۔ تے فیر کیہ وجہ ہے جس نال پنجابی گھراں وچ اردو نوں ترجیح دتّی جا رہی ہے۔ اسیں کیہڑی بیماری دے شکار آں؟ لگّدا سانوں اپنی شناخت تے پچھان توں شرم آؤندی اے۔ لگّدا سانوں ڈر لگّدا اے لوکی سانوں 'پینڈو جٹّ' سمجھن گے۔ لگّدا اسی سوچدے آں ساڈے بچّیاں نوں پنجابی بولن دی بےعزّتی جرنی نہيں چاہیدی۔

پر ہن میں اپنا فرض سمجھیا اے میں اکّ بھیت کھولاں۔ نکّے ہوندیاں بچّے اینا سوچدے وی نہیں نیں اپنی شناخت تے پچھان بارے۔ ہولی ہولی سمجھ آ جاندی ہے کہ اپنے آپ نوں تے خاندانی کلچر جاننا بڑی اہم چیز ہوندی ہے۔ کالج وچّ خاص کرکے میں کئی واری ویکھیا ہے ساڈے دیسی پچھتاؤن لگّ پیندے نیں کہ اوہ پنجابی بول نہیں سکّدے۔ شرماکے آکھدے نیں، 'ہاں میرے ماپے اکّ دوجے نال پنجابی بولدے نیں پر میرے نال اردو بولدے رہے۔ پتہ نہیں کیوں۔' دسّو، کیوں؟ ہر ویلے اسی اپنے بالاں نوں سکھاؤنے آں کہ کدی نہ اپنے آپ نوں کسے نالوں گھٹ سمجھیں۔ اسی سکھاؤنے آں کہ لوکاں دی کلچر دا مزاق نہیں کریدا۔ تے فیر اسی ایہہ کیوں سکھاؤنے آں کہ پڑھے لکھے بندے پنجابی نہیں بولدے؟

شا‏‏ید سانوں اودوں پتہ چلے جدو بھنگڑا پا نہیں سکاںگے کیونکہ کوئی پنجابی گانے لکھ نہيں سکے گا۔ پر میری دعا وے اوس حادثے توں پہلاں اسی باز آئیے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels