Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> دوستا نہ ویکھ، گھِرنا نال پنجابی زبان

دوستا نہ ویکھ، گھِرنا نال پنجابی زبان

جسبیر سنگھ
August 30th, 2010

میں اک دن سکول دے ساہمنیوں لنگھدیاں ویکھیا کہ سکول دے باہر اک بورڈ ٹنگیا ہویا سی جس تے لکھیا سی، پنجابی پڑھو، پنجابی بولو، پنجابی لکھو۔ پنجابی بارے ایہہ لفظ پڑھ کے دل ٹنبیا گیا کہ ایہہ کیہو جہے حالات بن گئے ہین کہ پنجابی نوں آپنے گھر وچ ہی بے گانگی محسوس ہو رہی ہے۔ میرے دل وچ فیر اس خیال دی آمد ہوئی کہ پنجابی دی حالت اوس نمانی ماں ورگی ہے، جو آپنے ہی بچیاں نوں آکھدی ہووے کہ مینوں ماں کہو۔ اج ایہو جہے حالات پیدا ہو گئے ہین کہ پنجابی ماں بولی لئی بورڈ لاؤنے پے رہے ہین۔ دفتراں، سکولاں وچ پنجابی نوں سخت طریقے نال لاگو کرنا پے رہیا ہے۔

پنجابی بولی تے پنجابی وسیب اُپر گلوبلائزیشن اینی حاوی ہو گیا ہے کہ دوویں آپنی نہار کھو بیٹھے ہین۔ اج جیکر کوئی ١٠ سطراں پنجابی دیاں بولے، تے اوس وچ انگریزی دا اک وی لفظ نہ بولے تاں حیرانی ہووے گی۔ پنجابی دی گھٹ ورتوں کارن ہی ساڈے ساکاداری پربندھ وچ وی گراوٹ آ گئی ہے۔ ساڈے رشتیاں لئی ورتے جاندے لفظ جویں ماما، چاچا، تایا وغیرہ اک وکھری قسم دی مٹھاس رکھدے سن، پر اج پَچھمی لفظ انکل نے ایہہ رشتے آپنے کلاوے وچ لے لئے ہین۔ اجکل اُچے سماج دے بہتے لوکاں ولوں پنجابی بولن والے نوں گنوار، پینڈو اتے ان پڑھ کہیا جاندا ہے۔ شاید اس کرکے ہی ڈاکٹر جگتار نے لکھیا ہے،
دوستا نہ ویکھ،
گھرنا نال پنجابی زبان،
اس چ نانک وی ہے،
وار وی ہے، تے باہو وی ہے۔
پنجاب دا دوجا پھکا ہوندا رنگ ہے پنجابی وسیب دا رنگ۔ ساڈے وسیب دے کجھ نقش تاں بالکل گم ہو گئے ہین۔ جاپدا ہے، گلوبلائزیشن دا واورولا سبھ کجھ ہونجھ کے لیجا رہیا ہے اتے اسیں موک درشک بنے ویکھ رہے ہاں۔ پنجابی وسیب وچ اک وکھری قسم دی کھچ سی۔ تیاں، ترنجھناں، کہاڑی، کولھو ختم ہو رہے ہین۔ جیکر پنجابی وسیب کِتے ویکھن نوں ملدا ہے، تاں گدھے اتے بھنگڑے وچ ملدا ہے۔ اک ویلا سی جدوں پنڈ وچ ویاہ بارے اک مہینہ پہلاں پتہ لگ جاندا سی کہ فلانے گھر ویاہ ہے۔ ویاہ وچ نانکامیل پوری ٹھک بنھدا سی۔ پر اج دے ویاہ اکٹھ وچ نانکا میل دی اہمیت پہلاں والی نہیں رہی۔ اج ویاہ پربندھ وچ کجھ انگ بدلویں روپ وچ نظر آؤندے ہین۔ جویں ٹھاکا اج "رِنگ سیریمنی" ہو گیا ہے، میل دا کھانا "ریسیپشن" کہیا جان لگا ہے اتے ساہے چٹھی توں لے کے ہلدی دا ٹکا اتے ڈولی تاں ویاہ دی چٹھی اپر اک تصویر بن کے رہ گئی ہے۔ تکنیک نے پرانی ڈولی دی رسم نوں آپنے کلاوے وچ بند کر لیا ہے۔ وسیب اج اک نکر وچ بیٹھا ہؤکے بھر رہیا ہے۔ کنے بدل گئے ہاں اسیں۔ اج شاید اوہ بڈھے پپل وی اداس ہین جیہناں نے آپنے جوبن ویلے پتہ نہیں کنیاں مٹیاراں نوں آپنیاں باہاں تے پینگھاں جھوٹائیاں۔ پپلاں اتے بوہڑاں تھلے لگدے ستھ وی گم ہو گئے ہین۔ بلداں دی وہائی وی کِتے گواچ گئی ہے، ایہہ کجھ حد تک ماجھے وچ بچی ہے۔ اج پَچھمی وسیب دا بھوت عوامی تھاواں تے خوب تانڈو مچا رہیا ہے۔ گلوبلائزیشن نے تاں جویں نظر ہی لا دتی ہووے پنجاب نوں۔ ایہو جہے حالات ویکھ ہی مہان شاعر سرجیت پاتر دی قلم وی کرلا پئی:-
لگی نظر پنجاب نوں،
ایہدی نظر اتارو۔
لے مرچاں کؤڑیاں،
ایہدے سر توں وارو۔

ایہہ نہیں کہ سانوں ویلے نال اگے نہیں ودھنا چاہیدا، اگے ودھو، پر آپنے وسیب نوں نال لے کے۔ جتھے ہور بولیاں سکھنیاں چنگی گل ہے، اوتھے آپنی ماں بولی نوں بھلنا بڑی ماڑی گل ہے۔ بناں شک دوجے وسیباں دے وی چنگے پکھ سانوں اپناؤنے چاہیدے ہین پر آپنے وسیب نوں بھلنا کوئی سیانپ والی گل نہیں۔ ذرا سوچو کہ پنجابی بولی ساڈی ماں ہے اتے وسیب ساڈی پچھان ہے۔ جیکر ساڈی ماں تے ساڈی پچھان ہی نہ رہی تاں ساڈی کیہ حال ہووے گا؟

کون کہے گا پنجابی
جے پنجابی بولی ساڈی ماں نہیں،
کتھوں بناں گے نوابی
جے پہچان نہیں،
بیٹھ کے لاؤ
کتھے کھڑے ہاں حساب،
ساڈے آپنے ہی
ساڈے کولوں منگدے جواب؟


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels