Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> بولی پالیسی

بولی پالیسی

ڈاکٹر شاہد صدیقی
July 28th, 2010
5 / 5 (2 Votes)

انگریزی توں اُلتھا:زبیر احمد

بولی سکھلائی تے تعلیمی لوڑاں نُوں پورا کرن وچ مُڈھلا عمل کردی اے۔ گل اپڑاون دے وسیلے تے تعلیم نوں حاصل کرن توں اڈ، ایہہ ذاتی تے وسیبی پدھر اُتے سیہان دا نشان اے۔

بولی دا ایہہ کم پاکستان بنن دی لہر وچ بڑا اُگھڑواں سی جد وکھریاں بولیاں نوں وکھریاں پچھاناں دا نشانہ بنا کے اک مک ہندوستان وچ ورتیا جاندا پیا سی۔ اُردو نوں مسلماناں نال جوڑ دتا گیا سی جد کہ پنجابی سکھاں تے ہندی ہندواں نال جُڑ گئی۔ ونڈ مگروں پاکستان کول دو راہ سن یاں تاں ایہہ پئی اوہ کالونی گیر پچھوکڑ نوں لے کے آپنے پچھلے مالکاں دی بولی انگریزی نوں ریاست دی بولی پکھوں اپنا لووے تے یاں فیر بہتی خلقت دی بولی نُوں مُڈھ رکھدے ہوئے بنگالی نوں اپنا لووے۔ پر جیہڑی چون کیتی گئی اوہ اُردو دی سی کیوں پئی ایس نال اک جذباتی تعلق سی تے ہور دوجے کارن وی سن۔

اُردو نُوں ریاست دی بولی بناؤن دے ہوکے نیں ملک دی بہت گنتری رکھن آلے بنگالیاں دی آس نوں بڑا بھنیا۔ اوہناں زوری ایس دی منگ کیتی پئی اُردو دے نال بنگالی نُوں وی ریاست دی بولی منیا جاوے۔ بنگالی بولی دی لہر نال مگروں خُونی وکھالے وی ہوئے تے اخیر بنگالی نُوں وی ریاست دی دوجی بولی من لیا گیا۔ بولی دی ایہہ لہر بولی نوں سیہان دی رمز بنا کھلاردی اے۔

صوبیاں وچ بولیاں جاون والیاں دوجیاں بولیاں پنجابی، سندھی، پشتو تے بلوچی نُوں یاں بدقسمتی نال اکھوں پروکھے کردتا گیا یاں بہوں ہین درجہ دے دتا گیا۔ ایس ورتارے نوں ایہناں بولیاں نوں اداریاں دی ناہون جوگ حمایت وچ ویکھیا جا سکدا اے۔ جیویں پنجابی دی مثال لے لؤ ایہہ 50% پاکستان دی لوکائی دی بولی اے پر ایہہ سکول وچ بالاں نُوں نہیں پڑھائی جاندی۔ ایس لئی پنجابی ٹبراں دے بال آپنی بولی نہیں پڑھ لکھ سکدے تے ایس لئی اوہ آپنی بولی دے امیر ادبی اسلحے توں وانجھے ہوئے نیں۔ ایہو گل گھٹو گھٹ دوجیاں بولیاں بارے وی آکھی جا سکدی اے۔

ایہہ گل دیکھن جوگ اے پئی اُردو نوں ریاست دی بولی بناؤن دا انگریزی نوں کوئی نقصان نہیں ہویا جو ایس ویلے دفتراں، عدالتاں تے راج دے لالنگھیاں دی سبھ تُوں تگڑی بولی اے، جس وچ لاکڑی میل، فوج تے عدالت وی نیں۔ راج دی بولی ہوون کارن انگریزی نیں تعلیم اُتے کئی طرحاں دے اثر پائے نیں۔ ملک دی کئی آگو ایوب خان، یحیی خان تے ضیاء الحق نیں اُردو دے حق وچ سیاسی بیان دتے پر اوہ ایس نُوں راج دے تگڑے محلاں وچ نانہہ واڑ سکے۔

اُردو دی ایس بے مطلب ہیتی پاروں سانوں اجیہے سوجھکاراں نال واہ پیا اے جیہڑے بہوں زور نال انگریزی دے بر خلاف نیں تے پاکستان وچ انگریزی دے سکولاں دے وی۔ بھاویں اوہناں دے ایس ورودھ دا مُڈھ چنگی نیت اُتے ہووے پر ایہہ ورودھ ایس عمل نوں اکھوں پروکھے کر دیندا اے جو انگریزی جگت گیر پدھر اُتے نوکریاں، اُچی تعلیم تے وپار وغیرہ لئی سانوں اگانہہ ودھن دا راہ دیندی اے۔ 1947 توں لا اساں اوہناں طاقتاں وچکار کھچ ویکھی اے جو قومی بولی ورثہ نوں سانبھی بیٹھے نیں تے جیہناں وچ اگے جا اپڑن دے ڈاڈھی تاہنگ اے۔

ایہہ دویں دِھر جو اک دوجے ساہویں بھڑدے کھڑے ہن ہور دوجیاں نوں اُکا رد کیتی بیٹھے نیں۔ اوہ سوچ دھڑا جو اُردو یاں مقامی بولیاں دا ہیتی اے انگلش نوں کوئی تھاں دین لئی راضی نہیں۔ دوجا سوچ دھڑا جو انگلش دا ماما بنیا ہویا اے مقامی بولیاں ہیچ جاندا اے۔ کیوں جے انگریزی حاکم اے مقامی بولیاں نوں یاں اک پاسے کر دتا جاندا اے یاں فیر اوہناں دی ہوون شکتی نوں گھٹ کرکے ویکھیا جاندا اے۔ اوہناں نوں اداریاں دی کوئی مدد حاصل نہیں اے تے اوہ ہولی ہولی آپنی موت مر رہیاں نیں۔ سبھ توں دُکھ دین آلی ایہہ گل اے پئی انگریزی سکولاں دے بہتے بال آپنی بولی دا اک اکھر نہیں پڑھ سکدے۔ ایس دا کارن صاف اے، اوہناں دا پوند وچ ای اجیہاں مُڈھیاں کتاباں نال واہ پیندا اے جو اوہناں آپنی بولی دا اک اکھر وی نہیں پڑھیا ہوندا۔ اوہ کوئی وی ہور کجھ سکھن تُوں پہلاں انگریزی دی اے بی سی سکھدے نیں۔

جیویں پہلاں آکھیا گیا اے پئی انگلش اجوکی اُچیچی بولی اے تے ایس دا ورودھ کرنا لوکاں نوں اوہناں دی اگانہہ ودھن دے موقعیاں دے پاسپورٹ توں وانجھنا ہووے گا۔ پاکستانیاں نُوں انگریزی سکھنی چاہیدی اے پر آپنیاں بولیاں دی بَلی دے کے نہیں۔ اصلوں سانوں آپنیاں بولیاں تے انگلش وچکار اک ساہواں تول کرنا چاہیدا اے۔ اجیہا ساہویں پدھر تاں ہی پروان ہو سکدی اے جد ساڈیاں بولیاں نُوں آدر دتا جاوے تے اداریاں راہیں اوہناں دا حق پروانیا جاوے۔ ایس دا مطلب ہووے گا پئی ایہناں نُوں مُڈھلی پڑھائی وچ لا دتا جاوے۔

پڑھیاراں نوں اوہناں دی ماں بولی پڑھان دا ایہہ مطلب نہیں پئی اوہناں نوں سکھلائی تے گل کرن دے کجھ وادھو بولی دے رچھ دے دتے جاون سگوں اوہناں دا ہتھ وانڈایا جاوے پئی اوہ آپنیاں رہتلی جڑاں نال جُڑن جس دا بولی اک بھرپُور وسیلہ اے۔

اسیں وکھو وکھ سرکاراں ولوں وکھریاں تعلیمی پالسیاں لاگو ہوندیاں تکیاں نیں پر بولی اُتے کدی کوئی پالسی نہیں تکی۔ کئی واری کئی پالسیاں وچ کجھ دعوے لبھ جاندے نیں پر اوہناں دعویاں دا کدی اداریاں ہتھ نہیں پھڑیا۔ ایس ویلے ایس گل دی حقی لوڑ اے پئی کوئی حقیقت بھری پالسی بنائی جاوے جو ساڈی بولی نُوں سانبھے تے ساڈی رہتل دی بھال کرے۔

(روزوار ڈان19 جولائی 2010 دے شکرئیے نال)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels