Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> پنجابی ماں بولی دے آدر لئی عام لوک اگے آؤن

پنجابی ماں بولی دے آدر لئی عام لوک اگے آؤن

ڈاکٹر امن دیپ سنگھ ٹلے والیا
December 30th, 2009

اج پنجابی ماں بولی لئی سبھ توں وڈا خطرہ ایہہ ہے کہ اس دے آپنے ہی اس نوں وسار کے ہور بولیاں دا علم حاصل کرن نوں ترجیح دے رہے ہین۔ اس دا مطلب ایہہ نہیں کہ ہور بولیاں دا علم حاصل نہ کیتا جاوے پر آپنی ماں بولی دا آدر مان وی بحال رکھیا جاوے۔ جتھوں تک سرکار دی ڈیوٹی بن دی ہے، اوہ تاں آپنی کاغذی کاروائی پوری کرکے آپنے ولوں سارے دفتراں وچ پنجابی لاگو ہون دے دمگجے مار رہی ہے پر اصلیت کیہ ہے، ایہہ سانوں ساریاں نوں ہی پتہ ہے۔ سرکاراں آؤندیاں جاندیاں رہندیاں ہین۔ کسے بولی جاں وسیب دا ہیج کسے سرکار نوں نہیں ہوندا۔ ایہناں لوکاں کول تاں صرف آپنی کرسی نوں بچاؤن دے داء پیچ ہی ہوندے ہین۔ ماں بولی تاں دور ایہناں خودغرض لوکاں نوں تاں آپنی ماں وی بھل جاندی ہے۔ ایہہ آپنی بن دی ذمہ واری نبھاؤندے ہین جاں نہیں، ایہہ وکھری گل ہے پر عام لوکاں دی وی پنجابی ماں بولی نوں سنبھالن لئی کوئی ذمہ واری بن دی ہے۔ ایہہ دھیان جوگ اتے وڈا مسئلہ ہے۔

ساڈے پینڈو لوک وی گل کردے کردے بہت سارے انگریزی دے لفظ غلط ملط بول جاندے ہین اتے بہت سارے انگریزی دے لفظ اجیہے ہین جو پنجابی وچ گھل مل گئے ہین۔ ایہہ وکھرا موضوع ہے پر سبھ توں ودھ حیرانی اودوں ہوندی ہے جد عام ٹبر وی ویاہ دے کارڈ انگریزی وچ چھپاؤن نوں ترجیح دیندے ہین۔ بھاویں کہ کارڈ وچ چھپیاں لائناں دا مطلب ٹبر دے اک وی جی نوں نہ پتہ ہووے پر کارڈ انگریزی وچ ہی چھپواؤنا ہوندا ہے۔ ایتھوں تک کہ ہن تاں کارڈ چھاپن والے گربانی دیاں تُکاں نوں وی (انگریزی دی) رومن لپی وچ چھاپ دیندے ہین۔ خاص کرکے اوہ ٹبر جیہناں دا دھی پت باہرلے ملک چوں آ کے ادھر ویاہ رچاؤندا ہے۔ ایتھے ہی بس نہیں، گھراں دے باہر لگیاں تختیاں وغیرہ تے وی انگریزی لکھی ہوندی ہے۔ درشن سنگھ نوں ڈی ایس لکھ کے جاں انگریزی دا کوئی لفظ ورت کے پچھے کاٹیج وغیرہ لکھ کے گھراں دے ناں رکھے جاندے ہین۔ ایہہ ورتارا اجکل شہراں وچ عام ہی ویکھن نوں مل رہیا ہے۔

ماں پیو آپنے بچیاں نال انگریزی جاں ہندی وچ گل کرن نوں ترجیح دیندے ہین، پتہ نہیں پنجابی بولی وچ اوہ گلاں کیوں نہیں ہوندیاں۔ ماں پیو، بچیاں نوں اے بی سی سکھاؤن لئی بہتے کاہلے رہندے ہین کیوں جے بہتے ماپیاں نوں آپ نوں وی اُوڑا ایڑا نہیں آؤندا۔ سکولاں وچ وی انگریزی پڑھاؤن تے بہتا زور دتا جاندا ہے جدوں کہ پنجابی توں کنی کھسکا لئی جاندی ہے۔

پنڈاں وچ تاں نہیں، شہراں وچ دوکاناں دے بورڈ بہتا انگریزی وچ نظری پیندے ہین جاں بہتے تھائیں انگریزی اتے پنجابی دوویں بولیاں وچ دوکاناں دے بورڈ لکھے نظریں آؤندے ہین۔ جیکر عام لوکاں نوں پنجابی بولی بارے ہیج ہووے تاں اوہناں نوں سرکاراں توں کوئی جھاک نہیں کرنی چاہیدی پر کیہ کریئے ساڈے عام لوک ہی پنجابی بولی نوں ردی جا رہے ہین۔ اوہ پنجابی جس وچ بابے نانک، بابے فرید، وارث شاہ اتے ہور کئی پیراں فقیراں نے آپنی الٰہی بانی دی رچنا کیتی اتے ساڈے موہری بنے، اوسے پنجابی توں اسیں دور ہوندے جا رہے ہاں۔

پنجابی وچ وکھ وکھ رشتیاں دی آپنی اچیچتا ہے۔ ماما، چاچا، تایا، پھپھڑ وغیرہ لفظ پنجابی وچ موجود ہین جد کہ ایہناں دی تھاں تے انگریزی وچ صرف انکل کہہ کے سار لیا جاندا ہے۔ اجکل دے دادا دادی وی آپنے آپ نوں بابا جاں بے بے اکھواؤن وچ بے عزتی محسوس کردے ہین۔ اوہ کہندے ہین کہ بچے سانوں وڈا پاپا جاں وڈی ممی آکھ کے سدن۔ سو جیہڑا نگھ اتے سواد بے بے جاں بابا کہہ کے جاں کہا کے آؤندا اوہ وڈا پاپا جاں وڈی ممی کہہ کے نہیں آ سکدا۔ بہتے گھراں وچ انگریزی دا اخبار تاں آؤندا ہے پر پنجابی دا اک وی اخبار جاں رسالہ نہیں آؤندا۔ کئیاں لئی تاں انگریزی دا اخبار صرف سٹیٹس سمبل ہے۔ اخبار گھرے آیا، چکیا اتے اکٹھا کرکے فیر رکھ دتا۔ میں ایہہ نہیں کہندا کہ انگریزی پڑھی نہ جاوے پر آپنی ماں بولی نوں وی ڈھکویں تھاں دتی جاوے۔ متریئی ماں، متریئی ہوندی ہے۔ سکی ماں، سکی ماں ہی ہوندی ہے۔

ساڈے پنجابی دے لکھاری وی آپنے آپ نوں پنجابی دے بہت وڈے مدعی سمجھدے ہن پر بہتے لکھاریاں دے منڈے کڑیاں دے ویاہ دے کارڈ جد ملدے ہن تاں انگریزی وچ چھپے ہوئے ہوندے ہین۔ سو، اجیہے مدعیاں توں سانوں کوئی بہتی آس نہیں رکھنی چاہیدی۔ جو اندروں باہروں اک نہیں ہین۔ ایسے کرکے پنجابی بولی، پنجابی بولی دا آدر تاں ہی برقرار رہ سکدا ہے، جدوں ساڈے عام لوک اس نال آپنی پیار بھری سانجھ پاؤن اتے فیر سرکاراں بھاویں انگریزی دی ماں نوں ہی لاگو کیوں نہ کر لین۔

جدوں میں ایہہ لیکھ لکھ رہیا سی تاں لکھدے لکھدے میرا متر آ گیا۔ اوس نے سارا لیکھ پڑھیا تے ساڈے پنجابی دے لکھاریاں نوں مخول کردا ہویا کہندا، توں ایہہ وی لکھ دے کہ ساڈے لکھاری وی آپنا پورا ناں لکھ لیا کرن، ایویں اے بی سی جی لکھ کے پنجابی ہون دا بھرم پالدے ہین۔

اخیر وچ ہرجندر کنگ دے شعر نال سارے پنجابیاں نوں اک ہلونا دین دا جتن کر رہیا ہاں:
ماں بولی بن دنیا اتے قوماں دی پہچان نہیں رہندی،
آپنا وسیب بھلا کے ورثے دے وچ جان نہیں رہندی۔
پھل کِتے وی اُگن بھاویں مہکاں توں پچھانے جاندے،
دنیا اتے لوک قوم دی بولی توں نیں جانے جاندے۔
ورثے دے پھل تاں ہی کھڑدے ماں بولی جے آؤندی ہووے،
روح دے پتن جند مجاجن لوک گیت کوئی گاؤندی ہووے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels