Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> پنجابی دی مندی حالت لئی پنجابی آپ وی ذمہ وار نیں

پنجابی دی مندی حالت لئی پنجابی آپ وی ذمہ وار نیں

دربارا سنگھ کاہلوں
November 27th, 2009

پنجاب دی سرکاری بولی تاں پنجابی ہے پر اس دا سرکارے دربارے چلن انگولیا رہیا ہے۔ پہلی نومبر، سنہ ١٩٦٦ نوں بولی دے مڈھ تے پنجابی صوبہ ہوند وچ آؤن مگروں سنہ ١٩٦٧ وچ وزیر اعلیٰ سردار لچھمن سنگھ گل دے جتناں نال پنجابی نوں سرکاری بولی بناؤن والا آئینی قانون پاس کیتا گیا۔ کجھ اک سرکاری قانوناں دے انگریزی توں پنجابی بولی وچ التھے ہون لگے۔ بولی شعبے اتے قانونی ماہراں نے سرکاری انگریزی لفظاں دے پنجابی بولی وچ اوہناں دے میل اتے اثر والے لفظ الیکے۔ پر سرکاری تے نیم سرکاری کار ویہار وچ انگریزی پردھان رہی۔ پنجابی پریمیاں، ساہتکاراں، شاعراں وغیرہ نے وار وار وکھ وکھ سرکاراں تے پنجابیاں دی ماں بولی پنجابی سر حقیقی سرکاری بولی دے طور تاج پہناؤن تے زور دتا۔ پر حشر ایہی ہوندا رہیا پنچاں دا کہیا سر متھے، پر پرنالہ اوتھے دا اوتھے۔

سردار پرکاش سنگھ بادل دی اگوائی والی سرکار نے اکتوبر، ٢٠٠٨ وچ پنجابی نوں حقیقی سرکاری بولی بناؤن لئی سنہ ١٩٦٧ دے قانون موجب نواں قانون پاس کیتا، جس وچ سرکاری اہلکاراں اتے افسراں ولوں پنجابی وچ کم کاج نہ کرن تے سزا دین دی دفعہ ٨ ڈی (١) جوڑی گئی۔ سزا دین دا اختیار بولی شعبے نوں سونپیا گیا۔ پنجابی نوں لاگو کراؤن لئی راج اتے ضلع پدھر تے کمیٹیاں وی بنیاں پر فیر وی عمل نہ ہو سکیا۔ نتیجے وچ کمیٹیاں دے ممبر اختیار نہ ہون کرکے استعفے دین ول تر پئے جو چنگا ورتارا نہیں کہیا جا سکدا۔

لہندے پنجاب دے لکھاری اتے پنجابی پریمی اج کہندے ہین کہ اوہناں نوں چڑھدے پنجاب دی پنجابی بولی دے ادھے لفظ سمجھ وچ نہیں آؤندے۔ پَچھمی پنجاب دی پنجابی بولی وچ عربی فارسی دے لفظاں نے وڈی تھاں مل لئی ہے۔ اوہ پنجابی لپی نوں نہیں اپنا رہے، شاہ مکھی لپی اپنا رہے ہین۔ ایہہ پنجابی بولی اتے لپی نال وڈا دھرو ہے۔ اج پنجابی وکھ وکھ دیساں وچ کھلرے ہوئے ہین۔ کینیڈا دی اک ریاست وچ پنجابی بولی نوں مانتا مل چکی ہے۔ امریکہ، کینیڈا، انگلینڈ وغیرہ دیساں وچ پنجابی پریمی پنجابی بولی دی پڑھائی دے پربندھاں لئی جدوجہد کر رہے ہین۔ ایہہ اک چنگا سنیہا ہے۔ بھارت وچ اسیں ہماچل (جو لگ بھگ سارا پنجابی بولن والا علا قہ ہے) نال ہریانہ، دلی، جموں کشمیر وچ پنجابی نوں دوجی بولی دے طور مان نہیں دوا سکے۔ اس لئی سرکاراں دے نال نال اسیں پنجابی وی ذمہ وار ہاں۔

ایسے طرحاں ہی پنجاب وچ جے پنجابی سر حقیقی سرکاری بولی دا تاج نہیں سج رہیا تاں اس لئی وی اسیں ہی آپنیاں سرکاراں دے نال نال ذمہ وار ہاں۔ پنجابی لاگو کرواؤن والیاں کمیٹیاں وچوں باہر نکلن دی تھاں لوکائی لام بندی راہیں اوہناں نوں بھرواں اتے اثر والا بناؤن دی لوڑ ہے۔ اس مسئلے تے پنجابی لکھاری ستھاں نوں ودھیرے سچیت ہون دی لوڑ ہے۔

پنجاب صوبے دے اطلاعات کمشنر بنن تے لکھاری نے ایہہ ویکھیا ہے کہ اس کمیشن وچ سارا کم کار انگریزی وچ ہو رہیا ہے جدوں کہ گجرات، بہار، پَچھمی بنگال، اڑیسہ، مدھ پردیش، تامل ناڈو، کیرل، مہاراشٹر وغیرہ صوبیاں دے اطلاعات کمیشناں دیاں ویب سائیٹاں کھول کے ویکھیاں تاں اوہناں صوبیاں دے اطلاعات کمشنراں دے فیصلے اتے کم کاج اوہناں دیاں بولیاں وچ ہوندا ہے۔ بھاویں کجھ نے انگریزی وی اپنائی ہوئی ہے۔ اس تے لکھاری نے پکا عہد کیتا کہ اوہ آپنا سارا کم پنجابی وچ کرے گا۔

صوبائی اطلاعات کمشنر سردار رمیش اندر سنگھ دی اگوائی وچ اطلاعات دے قانون نوں پنجابی وچ التھاؤن دا فیصلہ لیا گیا جس وچ لکھاری دی وی ڈیوٹی لائی گئی۔ انگریزی توں صحیح پنجابی قانونی لفظاں دے التھے وچ بہت اوکڑاں آئیاں۔ پنجابی بولی نوں ویلے دا ہانی بنن لئی اجے وڈے مرحلیاں وچوں لنگھنا پینا ہے۔ وکھ وکھ کھیتراں وچ ورتے جاندے تکنیکی لفظاں دی ہر پدھر تے صحیح کھوج کرنی پینی ہے۔ اجوکے نظام نال اجے وڈا گھول درکار ہے۔ وزیر اعلیٰ سردار پرکاش سنگھ بادل پنجابی لوکائی ابھار نوں سمجھدے ہوئے، آپ انگریزی وچ لکھیاں دستاویز اتے فائیلاں واپس کرن لگ پئے ہین۔ لوڑ ہے اوہناں اتے امدادی وزیراں ولوں پنجابی بولی وچ کم نہ کرن والیاں دے خلاف سزا جگت پیر پٹن دی۔ اس توں اڈ پنجابی نوں اوس دا سرکاری بولی دے طور عمل یقینی بناؤن لئی سارے پنجابیاں نوں لوک شاہی ڈھنگاں نال لوکائی لام بندی کرن دی لوڑ ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels