Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> زبان دی سیاست >> پنجاب وچ پنجابی نوں لاگو کرواؤن دی گل

پنجاب وچ پنجابی نوں لاگو کرواؤن دی گل

ستنام سنگھ مانک
November 8th, 2009

بولیاں دے مڈھ تے بنے دیس دے وکھ وکھ صوبیاں ولوں آپو آپنے بنن دیہاڑ بہت ہی جذبے نال منائے جاندے ہین۔ متعلقہ سرکاراں ولوں جتھے آپنی بولی اتے وسیب نوں ودھاوا دین لئی سکیماں الیکیاں جاندیاں ہین، اوتھے آپو آپنے راج دی بہو پکھی ترقی لئی وی چنتن کیتا جاندا ہے اتے نویاں نویاں پالیسیاں بنائیاں جاندیاں ہین۔ اس نال راج دے لوکاں وچ آپنی زبان، آپنے وسیب بارے جذبہ پیدا ہوندا ہے تے آپنے صوبے لئی پیار دا جذبہ پیدا ہوندا ہے۔

پر جدوں ہر سال اک نومبر نوں پنجاب دا بنن دیہاڑا آؤندا ہے تاں پنجاب دیاں ویلے دیاں سرکاراں ولوں راج دا بنن دیہاڑا راج پدھر تے جذبے نال مناؤن لئی اتے ماں بولی پنجابی نوں ہر کھیتر وچ اوس دا بندا مقام دواؤن لئی اونی تتپرتا نہیں دکھائی جاندی، جنی کہ دکھائی جانی چاہیدی ہے۔ اس وار وی اک نومبر نوں راج پدھر تے اکالی بھاجپا سرکار ولوں کوئی وڈا تے بھرواں پروگرام نہیں کیتا گیا اتے نہ ہی وکھ وکھ ضلعیاں دے پدھر تے کوئی ایہو جہے اکٹھ کیتے گئے۔ اس نوں بدقسمتی ہی سمجھیا جا سکدا ہے کہ پنجابی صوبے دے قیام لئی تاں شرومنی اکالی دل نے دہاکیاں تک لماں اتے کٹھن گھول لڑیا اتے شرومنی اکالی دل دی اگوائی وچ ہزاراں لوکاں نے جیلاں کٹیاں تے قرقیاں کروائیاں۔ کجھ لوکاں نوں شہیدیاں وی دینیاں پئیاں۔ پر اس سبھ کجھ دے مگروں شرومنی اکالی دل پنجابی صوبے دا بنن دیہاڑا اونے جذبے نال نہیں مناؤندا، جنے نال منایا جانا چاہیدا ہے۔

پر ایہہ تھوڑی جہی سکھ والی گل ہے کہ اس وار سکھیا منتری ڈاکٹر اپندرجیت کور دی اگوائی وچ بولی شعبے نے پنجاب دے بنن دیہاڑ والے نومبر مہینے نوں پنجابی ماہ دے طور مناؤن دا فیصلہ کیتا ہے اتے اس پچھوکڑ وچ سری گورو نانک دیو جی دی چرن چھوہ دھرتی سلطان پور لودھی وچ اک بھرواں اکٹھ وی کیتا گیا ہے۔ بولی شعبے ولوں اس طرحاں دے ہور وی کئی پروگرام اس مہینے وچ کرن دا پروگرام بنایا گیا ہے۔ پنجاب دیاں کئی ہور غیر سرکاری ستھاں، پنجاب جاگرتی منچ، کیندری پنجابی لیکھک سبھا، کیندری پنجابی لیکھک سبھا (سیکھوں)، پنجابی ساہت اکادمی لدھیانہ اتے فوک لور ریسرچ اکادمی امرتسر ولوں وی وکھ وکھ پروگرام کیتے گئے ہین جاں کیتے جا رہے ہین۔ ہن تک ہوئے بہت سارے پروگراماں وچوں ایہہ گل ابھر کے ساہمنے آئی ہے کہ بھاویں اکالی بھاجپا سرکار ولوں اک سال پہلاں ماں بولی پنجابی نوں سکھیا تے حکومت دے کھیتر وچ اوہدا بندا مقام دواؤن لئی دو قانون بنائے گئے سن پر اجے وی راج دے حکومتی اتے سکھیا دے کھیتر وچ پنجابی نوں ایہدا بندا مقام نہیں مل سکیا۔
بہت سارے سرکاری افسر اجے وی کم کاج انگریزی وچ کرن نوں پہل دے رہے ہین۔ ایسے طرحاں بہت سارے غیر سرکاری سکول اجے وی پہلی توں دسویں تک پنجابی اک لازمی مضمون دے طور پڑھاؤن توں نابر ہوئے بیٹھے ہین۔ ایس لئی پنجاب، پنجابی اتے پنجابیت نوں پیار کرن والے لوکاں ساہمنے اجے ایہہ اک بڑی وڈی چنوتی کھڑی ہے کہ راج وچ سکھیا اتے حکومت دے کھیتر وچ پنجابی نوں ڈھکواں مقام کیویں دوایا جاوے؟ دوجے پاسے مرکزی سرکار دیاں گلوبلائزیشن، کمرشلائزیشن اتے پرائیویٹائزیشن دے مڈھ تے بنیاں پالیسیاں نے پنجابی سنے ہور ساریاں بھارتی بولیاں دی ہوند نوں خطرے وچ پایا ہویا ہے۔ ایہہ پالیسیاں لوکاں نوں آپنی زبان، آپنے وسیب اتے آپنیاں زمیناں نالوں توڑ رہیاں ہین۔ ایہناں پالیسیاں کارن اتے الیکٹرانک اتے پرنٹ میڈیا دے ہوئے وپاری کرن کارن ساڈی نویں پیڑھی وڈی پدھر تے پَچھمی رنگ وچ رنگی گئی ہے۔ اوہ آپنی ماں بولی اتے آپنے وسیب دیاں نروئیاں قدراں قیمتاں توں کوری ہوندی جا رہی ہے۔ اس کارن ہر گھر وچ اتے سارے سماج وچ ٹکراء اتے تناء دا ماحول بندا جا رہیا ہے۔ قدراں قیمتاں لئی اک وڈا مسئلہ پیدا ہو گیا ہے۔ جس طرحاں پردیساں وچ رہندے بھارتی جاں پنجابی ایہہ چنتا کردے ہین کہ بڑی تیزی نال اوہناں دے بچے پَچھمی جیون ڈھنگ وچ ڈھلدے جا رہے ہین اتے اوہناں دا آپنے ماپیاں ولوں رشتہ ٹٹدا جا رہیا ہے، اوسے طرحاں دی حالت ساڈے آپنے دیس وچ وی پیدا ہوندی جا رہی ہے۔

اس طرحاں دیاں مسئلیاں دے پچھوکڑ وچ جیکر اسیں چاہندے ہاں کہ ساڈے بچے نویں سکھیا حاصل کرکے زندگی دے ہر کھیتر وچ اگے ودھن دے قابل بنن دے نال نال آپنی زبان اتے وسیب راہیں آئیاں نروئیاں قدراں قیمتاں نوں اپنا کے سنسکاری وی بنے رہن تاں سانوں پنجاب وچ ماں بولی پنجابی اتے پنجابی وسیب نوں جیوت رکھنا ہووےگا اتے اس وراثت نوں نویں پیڑھی تک پہنچاؤنا ہووےگا۔ ایہناں اہم سروکاراں دی پورتی لئی اسیں سرکاری جتناں نال ہی مطمئن نہیں ہو سکدے۔ ہر پنجابی نوں آپنی زبان اتے وسیب دے پرچار تے پرسار لئی پنجابی سیوک بن کے تاریخی رول ادا کرنا ہووےگا۔ سانوں خود نوں ایہہ سوال کرنا چاہیدا ہے کہ اسیں پنجابی زبان اتے وسیب دے پرچار پرسار لئی کیہ کر سکدے ہاں اتے خود ہی اس سوال دا حل لبھنا چاہیدا ہے۔ تھوڑی جہی سوچ وچار کرن نال ہی سانوں کئی رستے لبھن گے، جیہناں نال اسیں آپنی زبان اتے وسیب دا پرچار پرسار کر سکدے ہاں۔
مثال دے طور تے سانوں آپنے گھراں دے باہر آپنے ناواں دیاں تختیاں پنجابی وچ لاؤنیاں چاہیدیاں ہین اتے جے اسیں لوڑ محسوس کردے ہاں تاں پنجابی دے نال نال ہیٹھاں دوجی کسے ہور زبان وچ وی آپنا ناں لکھوا سکدے ہاں پر سبھ توں اُپر آپنے ناں دی تختی تے پنجابی وچ ہی آپنے ناں لکھوائے جانے چاہیدے ہین۔ ایسے طرحاں جیکر اسیں کاروباری کھیتر نال جڑے ہاں تاں سانوں آپنے اداریاں دے نانواں والے بورڈاں اُپر سبھ توں پہلاں پنجابی وچ ادارے دا ناں لکھواؤنا چاہیدا ہے اتے اوس توں ہیٹھاں ہندی جاں انگریزی وچ ادارے دا ناں لکھوایا جا سکدا ہے۔ جیکر ساڈا سانگا سکھیا دے کھیتر نال ہے تاں اسیں استاد بھاویں کسے وی مضمون دے ہوئیئے، پڑھیاراں وچ آپنی زبان اتے وسیب لئی پیار تے جذبہ بناں کسے اوکھ دے پیدا کر سکدے ہاں۔ ایسے طرحاں ہور وکھ وکھ شعبیاں وچ کم کرن والے کامے جیہناں دا روز عام لوکاں نال واہ پیندا ہے، اوہ لوکاں نوں آپنی زبان اتے وسیب دی اہمیت بارے جانکاری دے سکدے ہین۔ ٹرانسپورٹ کھیتر نال جڑے لوک آپنے واہناں تے پنجابی بولو، پڑھو تے لکھو، پنجابی ہون تے مان کرو دے سٹکر لوا کے جاں پکے طور تے ڈھکویں تھاں تے واہن تے اُتے دسے لفظ لکھوا کے پنجابی بولی دے پرچار پرسار وچ آپنا بندا حصہ پا سکدے ہین۔ ایتھوں تک کہ کسان آپنے ٹریکٹراںٹرالیاں تے دسے ہوئے لفظ لکھوا کے پنجابی بولی دے پرچار تے وادھے وچ آپنا حصہ پا سکدے ہین۔

پنجاب وچ آپنے فرض نبھاء رہے آئی اے ایس اتے آئی پی ایس ادھیکاریاں نوں اس بارے آپنا اچیچا کردار نبھاؤنا چاہیدا ہے۔ اوہناں نوں ایہہ سمجھنا چاہیدا ہے کہ دیس پدھر تے لوکاں نوں حکومت اوہناں دیاں زباناں وچ نہ دتے جان کارن کروڑاں لوک سرکاراں دی پہنچ توں دور ہوندے جا رہے ہین۔ سرکاراں ولوں بنائیاں ترقی دیاں پالیسیاں اوہناں تک نہیں پہنچ رہیاں اتے اوہناں دا سرکاراں نال کوئی رابطہ نہیں ہے۔ اس طرحاں دے لوک ہی نکسل واد اتے ہور مارا ماری دیاں ستھاں دے اثر ہیٹھ آؤندے جا رہے ہین۔ اس ویلے دیس دے ٢٣١ ضلعیاں وچ نکسل وادی بھارو ہو چکے ہین۔ اُتر پورب دے ست راجاں آسام، ناگالینڈ، مزورم، میگھالیا، اروناچل، منی پور اتے ترپرا وغیرہ وچ دہاکیاں توں وکھ وادی پرتشدد تحریکاں چل رہیاں ہین۔ پنجاب اتے جموں کشمیر وچ ویلے کویلے پیدا ہوندے رہے سیاسی پھرولاں دے بھاویں ہور وی کئی کارن رہے ہین پر اک وڈا کارن ایہہ وی رہیا ہے کہ ایہناں سرحدی پرانتاں وچ وی مقامی زباناں نوں بندی اہمیت نہیں دتی گئی۔ اس کارن وی لوکاں وچ بیگانے پن دا جذبہ وار وار پیدا ہوندا ہے۔ ہن جدوں کہ اکالی بھاجپا سرکار نے دو قانون بنا کے سکھیا اتے سرکار دے کھیتر وچ پنجابی نوں بندا مقام دواؤن لئی ٹھوس قدم چکے ہین تاں راج دے آئی اے ایس اتے آئی پی ایس افسراں نوں پوری تن دہی نال ایہناں قانوناں نوں لاگو کرن لئی اگے آؤنا چاہیدا ہے۔ انج وی اوہناں دیاں سیوا شرطاں مطابق ہر آئی پی ایس اتے آئی اے ایس افسر نوں جس راج وچ اوس نے نوکری کرنی ہووے، اوس لئی اوتھوں دی زبان لکھنی، پڑھنی اتے بولنی ضروری ہوندی ہے۔ پنجاب دے بہتے افسراں دا اس بارے پہلا رول بڑا مایوسی والا رہیا ہے۔ ایسے کارن وار وار راج وچ پنجابی زبان نوں اوس دا بندا مقام دواؤن دا مُدا ابھر کے ساہمنے آؤندا ہے۔ پنجاب دے افسراں نوں دکھنی راجاں دے افسراں وانگ پوری طرحاں آپنے راج دے لوکاں دی زبان اتے وسیب نوں اپناؤنا چاہیدا ہے اتے راج دے لوکاں نوں حکومت اوہناں دی زبان وچ مہیا کراؤن نوں آپنا پہلا فرض سمجھنا چاہیدا ہے۔ بھارت دے گذریل وزیر اعظم سری مرارجی ڈیسائی نے اک وار کہیا سی کہ جدوں تک لوکاں نوں حکومت اوہناں دی بولی وچ مہیا نہیں کیتی جاندی، اودوں تک اسیں ایہہ نہیں کہہ سکدے کہ ایہہ لوکاں دا آپنا راج ہے۔

جتھوں تک عام لوکاں دی گل ہے، اوہناں نوں آپو آپنے کھیتراں وچ پنجابی زبان اتے وسیب دے پرچار پرسار لئی اکٹھا ہونا چاہیدا ہے۔ پنجاب دے ہر شہر اتے پنڈ وچ پنجابی سیوا کمیٹیاں بننیاں چاہیدیاں ہین اتے اوہناں نوں آپنے پنڈ اتے شہر وچ سکھیا اتے حکومت دے کھیتر وچ پنجابی نوں لاگو کرواؤن دا کم لوکاں نوں پرامن ڈھنگ نال لام بند کرکے خود آپنے ہتھ لینا چاہیدا ہے۔ جیکر پنجاب دے لوک اکٹھے ہو کے غیر سرکاری سکولاں دیاں پربندھک کمیٹیاں توں منگ کرن گے کہ اوہناں دے بچیاں نوں دوجیاں زباناں دے نال نال پہلی توں دسویں تک پنجابی ضرور پڑھائی جاوے اتے جیکر پنجاب دے لوک اکٹھے ہو کے وکھ وکھ پدھراں دی حکومت توں ایہہ منگ کرن گے کہ سانوں حکومت پنجابی وچ دتی جاوے تاں ہی سکھیا اتے حکومت دے کھیتر وچ پنجابی نوں اوس دا بندا مقام دوایا جا سکے گا۔ جیکر اجیہا نہ ہویا تاں پنجاب وچ پنجابیاں دی ہوند تے پچھان خطرے وچ پے جاوے گی۔ سری گورو نانک دیو جی دا فرمان ہے آپن ہتھی آپنا آپے ہی کاج سواریے۔۔ اس طرحاں دی پہنچ نال اتے سچیت جتناں نال ہی اسیں پنجاب وچ پنجابی زبان اتے وسیب نوں بندا تھاں دواؤن وچ کامیاب ہو سکدے ہاں۔ نومبر دا مہینہ جس نوں کہ بولی شعبے ولوں پنجابی ماہ دے طور منایا جا رہیا ہے، سانوں آپنے ایہو جہے جتن ہور وی ودھیرے شدت نال چھوہنے چاہیدے ہین۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels