Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کھٹیاں مٹھیاں >> پنجاب تے زنانیاں’’موراں‘ دے ناں دا سکہ جاری

پنجاب تے زنانیاں’’موراں‘ دے ناں دا سکہ جاری

وچار ڈیسک
January 4th, 2017

مہاراجہ رنجیت سنگھ دے دور وچ ’’موراں رانی‘‘ اک سوہنی تے من موہنی رقاصہ سی جیہڑی لہور تے امرتسر دے درمیان اک پنڈ مکھن پورے وچ جمی سی۔ اوہ تعلیم یافتہ عورت سی جس نوں فنون لطیفہ دے نال نال لوک سیوا ے کماں وچ ڈونگی دلچسپیاں سن۔ آکھدے نے پئی اوہ اک مور وانگوں رقص کردی سی، اس لئی اوس نوں موارں آکھیا جاندا سی۔ اک وار بسنت دے موقع تے شالا مار باغ وچ جشن دا انتظام ہویا جس وچ مہاراجا رنجیت سنگھ وی آپدے مصاحباں دے نال موجود سن۔وکھو وکھ طوائفاں رقص وچ مصروف سی۔ رنجیت سنگھ رقص ویکھدے ہوئے موراں دے عشق وچ اجہیا گرفتار ہویا کہ 1802 وچ اس نال شادی کرلتی۔موراں مسلمان سی اتے مہاراجہ اوس نوں کدی دھرم وٹاون دا نہین آکھیا جس پاروں دھرمی سکھ مہاراجہ دے خلاف سن۔ اس نے موراں نوں ’’مہارانی صاحبہ‘‘ دا خطاب دتا۔ 22 سالہ مہاراجہ رنجیت سنگھ تے موراں سرکار دا بہوں اثرو رُسوخ سی۔ اوہ موراں دی ذہانت تے خوبصورتی دا معترف سی۔اوہ اس دا ایڈا دیوانہ ہویا کہ لہور ٹکسا ل وچ موراں دے ناں داسکہ ڈھلوایا جس تے مور دا پنکھ بنیا ہویا سی۔ تواریخ موجب ہند سندھ وچ موراں پہلی رقاصہ سی جس دے ناں دا سکہ جاری ہویا۔ اس سکے نوں ’’موراں شاہی‘‘ سکہ آکھیا گیا سی۔
موراں رنجیت سنگھ دی بیگماں وچوں سب توں زیادہ سوہنی تے ذہین سی۔ دوسری بیگماں دی طرح موراں پردہ نہیں کردی سی۔ پہلے مہاراجہ اس نوں موراں رانی فیر بعد چوں موراں سرکار آکھن لگا۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ اس دی اس قدر تعریفاں کردا سی کہ اس دی اک ہور بیوی نے حسد دے مارے دلبرداشتہ ہوکے خود کُشی کر لتی سی۔
موراں، مہاراجہ نال ہاتھی تے بیٹھ کے شاہی جلوساں وچ جاندی سی۔ موراں دے پردہ نہ کرن تے مسلمان ہون تے دھرمی سکھ سخت ناراض سن۔ انہاں نے اکال تخت نوں درخواست کیتی کہ رنجیت سنگھ نوں سزا دے طور دے بید لائے جاون۔ مہاراجہ نے اس سزا نوں خشی نال قبولیا تے 1811 وچ خود نوں اکال تخت دے جتھے دار اکالی پھولا سنگھ دے سامنے پیش کردے ہوئے بید کھاون لئی اپنی پیٹھ پیش کردتی۔ جتھے دار نوں رنجیت سنگھ دی انکساری تے منکسرالمز اجی ایس قدر پسند آئی کہ اس نے رنجیت سنگھ دی جسمانی سزا نوں جرمانے وچ بدل دتا۔ مہاراجہ نوں اک لکھ 25 ہزار نانک شاہی روپئیے دا جرمانہ کیتا گیا جیہڑا اوس نے اوسے ویلے ادا کیتا۔
رنجیت سنگھ نے موراں دی برادری دی بہتری لئی کئی کم کیتے۔ اس نے امرتسر دے نیڑے ’’شریف پورہ‘‘ دے ناں تے بستی بسائی تے انہاں لوکاں نوں آکھیا کہ اوہ گانا وجانا چھڈ کے دوجے پیشاں ول جاون دی کوشش کرن۔ امرتسر وچ مہاراجہ نے موراں دے ناں دا اک پنڈ وی آباد کیتا۔ موراں لوکائی دے مسلئے حل کرن وچ دلچسپیاں لیندی سی۔ اس دا روحانیت نال وی ڈونگا رشتہ سی تے امرتسر دے میاں جان محمد دی مریدنی سی جہناں نے اس نوں تعلیم لئی ادارے کھولنول لایا۔ موراں چاہندی سی کہ عربی تے فارسی دے ایسے معیاراں والے تعلیمی ادارے بنن کہ پنجابیاں نوں تعلیم لئی ایران یا دوجے مُلکاں وچ نہ جانا پوے۔ موراں دے آکھن تے مہاراجہ نے اندرون شہر، شاہ عالمی وچ اک مسیت وی بنوائی جیہڑی اج وی ایہدے ناں توں’’مائی موراں دی مسیت‘‘ آکھواندی ہے اتے چوک متی وچ ہے۔ مائی موراں نے لہور وچ وفات پائی تے قبرستان میانی صاحب حضرت طاہر بندگی دے احاطے وچ دفن جے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels