Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> سائنسی دُنیا >> ساڈا ساینسی ماضی: لہور وچ اکبری دور والا وکھری ٹائپ تلا (pool)

ساڈا ساینسی ماضی: لہور وچ اکبری دور والا وکھری ٹائپ تلا (pool)

January 27th, 2017

حکیم علی گیلانی لہور دے اک گیا نی تے عالم بندے سن۔ انہاں دے بھرا حکیم ہمام وی اکبری دربار دے وڈے بندے وچ رلتی سی۔ حکیم گیلانی نے 1595ء وچ اک اجیہا وکھری ٹائپ دا تلا (حوض) تیار کیتا جس نوں وڈے وڈے انجینئر وی ویکھ کے حیران رہ جاندے سن۔ ویسے تے آکھیا جاندا ہے ساڈے ایتھے سائنس نہیں سی پر اجہے وقوعے کڈہیاں سائنساں بارے ساڈے علم نوں کوڑ دسدیاں نیں تسی آپ پڑھ لو۔ تریخ دا ناں دسیا پئی اس انوکھے حوض دی تہہ وچ 36 مربع گز دا اک کمرہ سی۔ اک زینہ اس کمرے وچ اتردا سی۔ چھت اُتے اک اُچا لمیرا مینار تے کمرے دے چاراں پاسے پُل سن۔ پانی ہیٹھاں ہوا تے روشنی دا پورابندوبست سی۔ حیرانگی دی گل ایہہ سی کہ اوس کمرے دے دروازے کُھلے رہندے سن پر پانی دا اک قطرہ وی اس دے اندر وڑ نہیں سکدا سی۔ اوہ کہیڑی ٹیکنالوجی سی جس پاروں اوس نے پانی نوں روکیا ہوئے گا ایس بارے جھات پاون دی لوڑ ہے۔ایہہ اوہ ویلہ سی جدوں اکبر 585 اتوں لہور نوں مغلاں دا دارلحکومت بنایا ہویا سی۔ ایتھے بیٹھ کے اکبر ٹھٹہ کول لہوری بندردی مہماں وی چلائیاں، اٹک تے وی قدم جمائے اتے کابل تے وی آپدی بہن بخت نساء نوں گورنر لایا اتے کشمیر دی مہماں وی کیتیاں۔ 1595 وچ اکبر لہور وچ ہی سی جداں نے اوس حوض دا ذکر اذکار سُنیا تے اس نوں ویکھن لئی اپڑ گیا۔ اکبرشاہیلباس لاہیا تے کچھہ پا کے حوض وچ اتریا تے کمرے تک اپڑ گیا۔ باہر کھلوتے پادشاہ دے مصاحباں نوں بھرتو ہئے ہوئے سن۔اخیر پادشاہ جدوں صیح سلامت باہر آیا تے سب دے ساہ سدھے ہوئے۔ اکبر ایہہ کمرہ ویکھ کے بہوں خُش ہویا تے حکیم علی گیلانی نوں پنج ہزاری منصب دتا۔ جہانگیر نے اپنی ہڈ بیتی ’’تزک جہانگیری‘‘ وچ اس حوض دا تذکرہ کردے ہوئے لکھیا ہے کہ ایہہ حجرہ بڑا روشن جے، جس دا رستہ اُسے حوض وچوں جاندا ہے، پر پانی دا اک قطرہ وی اندر نہیں وڑسکدا۔ دس توں بارہ بندے اس حجرہ وچ آسانیاں نال بیہہ سکدے نیں۔ جہانگیر نے وی حکیم علی گیلانی نوں منصب دوہزاری تے اس دے پُتر حکیم عبدالوہاب نوں 500 سواراں دا منصب دتا۔ حکیم علی گیلانی نے 1610ء وچ لہور ورگا اک ہور حوض فتح پور سیکری وچ بناون دی کوشش کیتی پر کامیاب نہ ہوسکیا سی۔ ایہہ لہور دی مٹی دا کمال سی یا فیر کوئی ہور گل، ایس بارے راوی خموش ہے۔ ایہہ گلاں ’’واقعات لاہور‘‘ دے لکھاری نقوش دے لہور نمبر توں لے کے اپنی کتاب وچ شامل کیتیاں پر اساں ہور گلاں وی وچ واڑدتیاں نیں۔ وکھری ٹائپ دا پانی دا تلا ہوئے یا فیر شالا مارباغ وچ پانی لاون دا سسٹم، بند بناون دا کم ہوئے یا فیر اجہی ہور بہوں ساری گلاں، ایہہ سانوں دس دیاں نیں پئی سائنس دے بہوں سارے کم ایتھے ہوندے سن پر جنج انگریزاں ساڈی دریائی تجارتاں تے دریاواں وچ وڈے، نکے جہاز چلاون والی تریخ نوں لکایا اینج ہی سائنس دی مختلف شاخاں وچ ہون والے کم نوں اگے نہ کیتا۔ بھلا ہوئے براؤن تے کالے انگریزاں دا پئی انہاں وی آپدے مالکاں دی گلاں نوں ہی اج تیک گل لایا ہویا ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels