Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> گلگت بلتستان ،چنگوزے دے درختاں دی وڈ ٹک ، ساڈی لاپرواہیاں تے اصل بوتھا

گلگت بلتستان ،چنگوزے دے درختاں دی وڈ ٹک ، ساڈی لاپرواہیاں تے اصل بوتھا

وچار ڈیسک
July 1st, 2017

ساڈی اشرافیہ، میڈیا،پاور بروکر، بیوروکریٹس(سول ملٹری) ، عدالتاں،سیاسی جماعتاں تے مالدار گروہ محلاتی سازشاں،حکومتاں دی اتھل پتھل اتے نان ایشوز تے کوڑ جذباتی گلاں وچ رجھیا جے اتے اپنے آل دوال دے خزینیاں دی تباہیاں توں لاپرواہ۔ایہہ سمجھدے نیں کہ سیاستداناں نوں ذلیل کر کے ایہہ بڑا معرکہ ماردے نیں پر عوامی تے عالمی پدر تے ایس نوں اشرافیہ دی آپسی لڑائی ہی سمجھیا جاندا ہے۔عالمی میڈیا وچ چھپیا ایہہ آرٹیکل پاکستان دے اک نویں صوبہ بارے کہ اجہی بحثاں ساڈے ٹاک شواں وچ نہیں ہوندیاں۔ایتھے ماحولیات دے مسئلہ تے بحثاں بنی گلہ دے راہیں ہوندیاں نیں تے تواریخی مقاماں دے تحفظ دی گلاں اورنج ٹرین منصوبے توں چڑ کے شروع کیتیاں جاندیاں نیں یا نہر چوڑی کرن ویلے رکھاں دی ود ٹک لہور بچاؤ نوں یاد آندی ہے۔ایس سب وچ میڈیا، اشرافی گروہ، سیاسی تے غیر سیاسی جتھے بندیاں، این جی اوز بربر رلتی نیں اتے ایہو ساڈا بوتھا ہے۔ہن تساں آرٹیکل پڑھو جیہڑا بی بی سی چھاپیا سی۔

گلگت بلتستان دے ضلع دیامر دے اک دور افتادہ پِنڈ دے رہن والے مجور ہوری اج کل ٹریکٹر چلان دا کم کردے نیں۔ ایس توں پہلے اوہ پِنڈ وچ اک منافع بخش کاروبار چنگوزے دی تجارتاں توں جڑے سن پر رکھاں(درختاں) دی کٹائی پاروں اوہ روزگارہن انہاں کولوں وانجھیا گیا ہے۔ گلگت بلتستان وچ چنگوزے دے رکھ ہمیش توں مقامی واسیاں لئی روزگار دا اک اہم ذریعہ رہے نیں پر کجھ چر توں جنگلاں دی انے واہ کٹائیاں نے ایس مہنگے ڈرائی فروٹ دی پیدوار نوں کافی حد تک متاثر کیتا ہے۔ مجور ہوراں دا کہنا ہے کہ انہاں دے پِنڈ دے پہاڑاں وچ کجھ سال پہلے تک چنگوزے(چلغوزے) دے درخت اک وڈے رقبے تے پھیلے ہوئے سن جس نال علاقے دے سینکڑاں خانداناں دا روزگار لگا یا سی۔ کجھ عرصے توں انہاں درختاں نوں بے دریغ طریقے نال کٹیا جا رہیا ہے جس توں لوکاں دے ہتھوں اک نقد روزگار چھن رہیا ہے۔ انہاں آکھیا کہ چلغوزے دے درختاں دے کٹن تے حکومت ولوں کوئی خاص پابندی نہیں ہے کیونکہ ضلع دیامر وچ بیشتر ایس قسم دے جنگلات لوکاں دی ملکیت نیں۔ انہاں دے بقول حکومت ولوں کجھ پابندیاں ضرور نیں پر لوکاں ولوں انہاں نوں چیتے نہیں رکھیا جاندا جس پاروں علاقے وچ چلغوزے سمیت سارے جنگلات تیزی نال ختم ہوندے جارہے نیں۔ گلگت بلتستان دا ضلع دیامر چلغوزے دے درختاں دا اک وڈا مرکز رہیا ہے۔ ایس دی لکڑی نوں اج کل فرنیچر بنان وچ وڈے پیمانے تے استعمال کیتاجاندا ہے تے جس توں ڈیکوریشن دی چیزاں وی بنائی جاندیاں نیں۔ پاکستان وچ جنگلات دا رقبہ کجھ تیزی نال ختم ہوندا جا رہیا ہے جس توں نہ صرف مجموعی طور تے ماحولیات تے برے اثرات مرتب ہو رہے نیں سگوں ایس توں معیشت تے وی دباؤ ودھدا جارہیا ہے۔ کسی وی ملک دی ترقی لئی ایس دے 25 فیصد رقبے تے جنگلات دا ہونا ضروری سمجھیا جاندا ہے پر پاکستان وچ سرکاری اعداد و شمار دے مطابق تقریباً چار فیصد رقبہ جنگلات تے مشتمل ہے۔ پر اقوام متحدہ تے جنگلات تے نظر رکھن والے ددجے عالمی اتے حکومتی اداریاں وچ ایس بارے بحثاں وادھو۔ انہاں غیر جانب دار عالمی اداریاں دی رپورٹاں دے مطابق پاکستان وچ صرف دو اعشاریہ دو فیصد رقبہ جنگلات تے مشتمل ہے جو تیزی نال ختم ہوندا جا رہیا ہے۔ گلگت بلتستان ہورے پاکستان دا واحد ایسا علاقہ ہے جتھے اکثر اوقات پہاڑی تودے ڈھگن دے واقعات پیش آندے نیں جس توں کدی کدار کئی دناں تک وڈی سٹرکاں تک بند ہو جاندیاں نیں تے مسافراں نوں مسلیاں دا سامنا کرنا پیندا ہے۔ گلگت بلتستان کی مرکزی سڑک قراقرم ہائی وے تے ایس قسم دے واقعات عام نیں تے جس توں علاقے دی سیاحت وی بری طرح متاثر ہو رہی ہے۔ گرمیاں وچ گلیشیئرز پگھلن دے جہ توں ایس قسم دے واقعات وچ مزید اضافہ ہو جاندا ہے۔ گلگت وچ ادارہ برائے ماحولیات دے سربراہ ڈاکٹر بابر خان دا کہنا ہے کہ جنگلات دے تیزی نال کٹن دی وجہ توں نہ صرف قدرتی نظام وچ خلل پئے رہیا ہے سگوں ایس توں مجموعی طور تے سماجی زندگی وی بری طراں متاثر ہورہی ہے۔ انہاں نے آکھیا کہ پاکستان پچھلے اک دہائی توں8 کئی مرتبہ ملکی تاریخ دے تباہ کن ترین سیلاباں دی زد وچ رہیا ہے جس دی سب توں وڈی وجہ درختاں دی بے دریغ کٹائی ہے۔ انہاں دے مطابق جنگلات دے خاتمے توں پانی دے ذخائر وی تیزی نال ختم ہوندے جارہے نیں تے گلیشیئرز وی پگھلدے جارہے نیں جس دے مستقبل وچ تباہ کن اثرات مرتب ہو سکدے نیں۔ ڈاکٹر بابر خان دے مطابق ’پاکستان دا شمار دنیا دے انہاں تِن ملکاں وچ ہوندا ہے جتھے سب توں زیادہ گلیشیئرز پائے جاندے نیں پر بدقسمتی نال ایہہ برفانی پہاڑ بہت تیزی نال پگھل رہے نیں تے جے ایہہ سلسلہ ایس طراں مسلسل جاری رہیا تے آئندہ دو تِن عشریاں وچ ملک دے سارے دریا خشک ہو جان گے تے فیر اسی پانی دی اک اک بوند لئی محتاج ہو جا گے۔‘ انہاں نے آکھیا کہ ماحولیات نوں محفوظ بنان لئی زیادہ توں زیادہ جنگلات نوں لانا ہوئے گا تے ایس سلسلے وچ حکومت تے عوام نوں رل مل جڑکے کم کرنا ہوئے گا کیونجے ایہہ کلے نہ حکومت دا کم ہے تے نہ عوام دا۔ بابر خان دے بقول کجھ سالاں توں پاکستان وچ موسمی وٹاندرے پاروں آن والی قدرتی آفاتاں توں اینے جانی و مالی نقصانات ہوچکے نیں کہ ہن ایہہ ملک دا سب توں وڈا مسئلہ بند ا جارہیا ہے۔ پاکستان وچ جنگلات دی کٹائی روکن لئی موثر قنون دا ہمیش فقدان رہیا ہے جداں کہ حکومتی ایواناں وچ وی کوئی خاص سنجیدگی نظر نہیں آندی جس توں ایہہ معاملہ ہر سال مزید سنگین تر ہوندا جارہیا ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels