Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> پاکستان: معاشی ترقی تے ہو رہی ہے پر۔۔۔

پاکستان: معاشی ترقی تے ہو رہی ہے پر۔۔۔

March 2nd, 2017

امریکہ دے اک وڈھے اخبار واشنگٹن پوسٹ وچ اک لمی چوڑی رپورٹ چھپی ہے جیس وچ کہیا گیا ہے جو پاکستان معاشی ترقی کرن والیاں ملکاں دی موہرلی قطاروچ ہے۔ رپورٹ وچ ایہہ وی دسیا گیا ہے جو پاکستان ات واد، دہشت گردی، سیاسی افراتفری تے فوجی کودتاواں پاروں بڑا بد نام ہے۔ پر معاشی پکھوں پاکستان نے بڑی ترکھی ترقی کیتی ہے۔ رپورٹ وچ کیاں پکھاں دی جانچ کرکے تے معاشی اشاریاں نوں مکھ رکھدیاں امریکہ نوں دسیا گیا ہے جو اوہ ایس بھلیکھے وچ نہ رہوے جو پاکستان چھڑا ات واد دا گڑھ ہے۔ ایس توں پہلاں وال سٹریٹ جنرل تے نیویارک ٹائمز نے وی ایس طرحاں دے مضمون چھاپے سن۔ پر بہت سارے ٹوک مارن والے ایہہ کہندے ہین جو پاکستان دے تعلیم تے صحت دے اشاریے ویکھو تے اوہ اک بڑا پچھونہا ملک ہے۔ ایہہ وی کہیا جاندا ہے جو پاکستان وچ صرف اک خاص طبقے نے ترقی کیتی ہے تے عام لوکاں تائیں اوس ترقی دا کوئی حصہ نہیں اپڑیا۔ ایس دھر دے خیال موجب پاکستان اوتھے ہی کھڑا ہے جتھے پنجاہ سال پہلے کھڑا سی۔ سوال ایہہ ہے جو اہناں دوہاں ٹکراویاں دھراں وچوں کیہدی گل سچ ہے؟

پاکستان دی سٹاک مارکیٹ پنجاہ ہزار توں اگے ٹپ کے دنیا دی اوہناں مارکیٹاں وچ رلتی ہے جنہاں وچ چوٹی دا منافع ہے۔ سٹاک مارکیٹ وچ وادھے نوں امیراں دی سٹے بازی وی کہیا جا سکدا ہے پر جے معیشت داناں دے پکھ توں ویکھیا جاوے تے گل بہتی نتارویں ہو جاندی ہے۔ معیشت دان ایہہ کہندے ہین جو سٹاک مارکیٹ وچ کمپنیاں دے شئیر خریدن والیاں نوں عام لوکاں توں پہلاں اندازہ ہو جاندا ہے جو معیشت کیس پاسے جا رہی ہے۔ ایس نظریے دے موجب سٹاک مارکیٹ اگے دا حال پہلاں دس دیندی ہے۔ ایس پکھ توں ویکھیا جاوے تے پاکستان دی سٹاک مارکیٹ کنے ہی چر توں اتے جا رہی ہے تے عام دنیا نوں ہن پتہ لگ رہیا ہے جو پاکستان وچ بڑی بھرویں ترقی ہو رہی ہے۔ کیہہ پاکستان وچ کاروباراں وچ منافع ہو رہیا ہے جیس نوں ویکھ کے سٹاک مارکیٹ اتے چڑھدی ہے؟

واشنگٹن پوسٹ نے باہرلیاں دو کارپوریشناں ، نیسلے تے پروکٹڑ اینڈ گیمبل بارے کہیا ہے جو اوہناں دا منافع پنجی فیصد توں وی ودھ ہے۔ کجھ سال پہلاں اک رپورٹ چھپی سی جیس وچ کہیا گیا سی جو پاکستان وچ بینکاں دا منافع دنیا وچ چوٹی دا ہے۔ پاکستان وچ آٹو، سیمنٹ، کھاد تے ہور بہت ساریاں صنعتاں وڈھے منافعے دے رہیاں ہین۔ ٹیکسٹائل انڈسٹری دے کجھ حصیاں وچ کم تھوڑا خراب نظر آوندا ہے پر اوہ وی بجلی تے گیس ملن نال ٹھیک ہو رہیا ہے۔ ایہو ہی اوہ کارن ہین جنہاں نوں ویکھ کے سرمایہ کار کمپنیاں سٹاک خریددیاں ہین تے مارکیٹ اتے جاندی ہے۔ جیہڑیاں صنعتاں بجلی تے گیس نہ ملن دی وجہ توں ماڑیاں سن اوہ وی ہن جان پھڑ رہیاں ہین۔

پاکستان دی معاشی ترقی نوں پنڈ دی پدھر تے وی ویکھیا جا سکدا ہے۔ ستر دی دہائی تیکر میرے جدی پنڈ وچ دو تن گھراں نوں چھڈ کے سب دے مکان کچے ہوندے سن۔ پنڈ وچ کجھ سکول ماسٹراں تے چوہدریاں کول ہی بائیسکلاں ہوندیاں سن۔ عام کساناں دا وڈھا سرمایہ کجھ ڈھگے، گاواں تے مجھاں ہوندیاں سن جیہدے لئی پنجابی وچ اج وی لفظ 'مال' ہے۔ اکثر بندیاں کول گل پاون لئی اک ہی کپڑیاں دا جوڑا ہوندا سی تے جتی تے سب دے نصیب وچ نہیں ہوندی سی۔ ہن پنڈ وچ کچے مکان نظر ہی نہیں آوندے۔ پنڈ وچ دو درجن کاراں نیں تے موٹر سائیکل تے ہر گھر وچ ہوندی ہی ہے۔ ڈھگیاں دی تھاں ٹریکٹراں تے ہور مشیناں نے لے لئی ہے : اک گنتی موجب پنڈ وچ اسی توں ودھ ٹڑیکٹر ہین۔ ایس پکھ توں ویکھیا جاوے تے پنڈ وچ ہر ٹبر دی قدر و قیمت وچ کئی ہزار گنا وادھا ہوچکیا ہے۔ ایسے طرحاں پنڈ دے انفرا سٹرکچر نوں ویکھیا جاوے تے پکیاں سڑکاں، بجلی تے ٹیلیفون آون نال اوس وچ بڑا وادھا ہو چکیا ہے۔ ایسے طرحاں جے شہراں وچ نویں انفراسٹرکچر ، آٹوز تے ہور جائیداداں دا حساب لایا جاوے تے ستر دی دہائی دے مقابلے وچ اج شہراں دی مالیت کئی ہزار گنا ودھ چکی ہے۔فی کس ٹیلیویژن یا سیل فون ویکھے جان تے پتہ لگدا ہے جو پاکستانی ٹبراں دی مالیت پہلاں نالوں کتے ودھ ہے۔

پاکستان وچ معاشی ترقی نال طبقیاں دا آپسی فرق بہت ودھ گیا ہے۔ ایہدا مطلب ہے جو امیر بہتے امیر ہو گئے ہین پر غریباں دی حالت اونی چنگی نہیں ہوئی۔ پر جے واشنگٹن پوسٹ وچ دسی ایہہ گل درست ہے جو پاکستان وچ وچلا طبقہ ادھی آبادی نالوں ودھ ہے تے پھیر ایہہ بڑی ودھیا گل ہے کیوں جے ایس نال ملک وچ سیاسی تے سماجی پکیائی آوے گی۔ ایس وچلے طبقے دی خریدن دی طاقت نال معیشت ہور وی تیزی نال اگے ودھے گی۔ جے کر واشنگٹن پوسٹ دا ایہہ کہنا وی درست ثابت ہویا جو ۲۰۳۰تک پاکستان وچ صارفین اک کھرب توں ودھ خرچ کرن گے تے پھیر پاکستان معاشی ترقی وچ بہت اگے چلا جائے گا۔

اہناں ساریاں چنگیاں گلاں دے ہوندیاں وی پاکستان وچ تعلیم تے صحت دے اشاریے منفی ہین۔ پاکستان دی ریاست ٹیکس وصول نہیں کر سکدی جیس وجہ توں ٹیکساں دا سارا بھار عام بندے تے آن پیندا ہے۔ ٹیکساں دا نظام خراب ہوون دی وجہ نال ریاست دی مالی حالت وی خراب رہندی ہے۔ ایس دا مطلب ایہہ ہے جو جے پاکستان وچ پروگریسو ٹیکساں دا نظام چنگی طرحاں نافذ کردتا جاوے تے ریاست دی مالی حالت وی ٹھیک ۃوجاوے گی تے لوکاں تے لگے ٹیکساں وچ وی کمی ہووے گی۔ ایس طرحاں ریاست لوکاں نوں ہور وی بہت ساریاں سہولتاں دے سکے گی۔ مکدی گل ایہہ بئی پاکستان وچ ات واد تے دہشت گردی ہوندی رہی ہے پر اوہ معاشی ترقی نوں نہیں روک سکی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels