Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> لاجوردی رستہ اتے سی پیک! قدیمی تجارتی رہداریاں چالو تھیسن

لاجوردی رستہ اتے سی پیک! قدیمی تجارتی رہداریاں چالو تھیسن

کاشف بخاری
November 30th, 2016

وڈے جرنیل ہوراں دے رولے گولے وچ ساڈا میڈیا اک وڈی خبر گول کر گیا۔ ایہہ سی نواز شریف دا ترکمانستان دا دورہ۔ انج تے کسی پاکستانی وزیر اعظم دا کسے وی وسط ایشیائی ریاست دا دورہ ممول دی گل اے پر اس واری میاں ہوری اک ہور کم پا آے نیں، جنہوں میڈیا نیں انج رپورٹ کیتا کہ پاکستان لاجوردی راہ وچ رلتی ہو گیا۔ اے لاجوردی راہ کی شئے ہے؟ Lapis Lazuli
اے پنج ملکاں دا اک معاہدہ اے جدے وچ افغانستان،ترکمانستان، آذربائیجان، جارجیا اتے ترکی شامل نیں۔ معاہدے پاروں ممبر ملکاں وچ تجارتاں اتے سفری سہولتاں نوں بہتر کیتا جائے گا۔ اے اک ٹرانزٹ معاہدہ اے اتے اس وچ ریل تے سڑک ذریعے تجارتی سہولتاں طے کیتیا جان گیاں۔ کسٹم اتے ہر قسم دے محصول یا تے ختم کیتے جاون گے یا بہوں گھٹا دتے جاون گے۔ ایہہ رستہ ا فغانستان دے دو شہراں، عقینہ جیہڑا شمالی صوبے فریاب وچ اے اتے ترقنڈی جہیڑامغربی ہرات وچ ہے توں چلدا
ہے۔ اے تجارتی راہ ترکمانستان دے شہر ترکما ن با شی توں کیسپین راہیں آذربایئجان دے شہر باکو،جارجیا دے شہر تبلیسی توں استنبول اپڑے گا۔ یورپ تے ایشیا دے اس سنگم توں اے رستہ یورپ جائے گا۔ ایس راہ نال افغانستان نوں کیسپیں تے وسط ایشیا راہیں ترکی تے بحر روم تک آسان تے چھوٹا راہ مل سی۔ ایس معاہدے دی گل افغانستان نے ادووں چھوئی سی جد تن داہکیاں توں چھڑی جنگ پاروں پاکستان توں اوس دی ٹرانزٹ ٹریڈ ممکن نہ رہی سی۔ ایس سال نومبر وچ اے ماملہ توڑچڑھیا ۔ دراصل ا یہہ ساریاں سی پیک دیاں برکتاں نیں۔
جدوں کئی سال پہلوں چین نیں ایس وڈے کم دا بیڑا چایا تے اے خیال وی نیں سی پئی ایس وچوں ملکاں لئی نویں نویں موقعے نکلن گے۔ پاکستان د ی جمہوری حکومتاں دے دور توں ای ریاست دے سارے ادارے ای اک چت ہو کے اس وچ رلتی ہووے، اے وکھری گل اے پئی کجھ باہر لے، جہناں دا اپنا ایجنڈا اے،ایس د ے خلاف ڈانگاں سوٹے کڈی بیٹھے نیں۔
پر ایہہ ہے کیہہ شئے بھلا؟ Lapis Lazuli
ایس ناں دا مطلب کیہہ ہے؟ اے اک نیلا قیمتی پتھر اے جیہڑا افغانستان توں نکلدا اے اتے ساڈی زباناں وچ اس نوں ’’لاجورد‘‘آکھدے ہن۔ اے عربی/فارسی دا لفظ اے۔ شمالی افغانستان وچ بدخشاں دے شمالی صوبے وچ اس دی کاناں نیں۔ ست ورھے قبل مسیح تک ایس دے استعمال دا سراغ ملدا ہے۔ شمالی ا فغانستان توں ای دجلہ و فرات، روم، یونان، تے شمالی افریقہ وچ مصر تک جاندا سی، اتے ماضی دی عظیم داستان گل گامش وچ اس دا ذکر ملدا اے۔ مصر وچ اک فرعو ن توتخ آمن دی لاش واسطے جیہڑا مکھوٹا بنایا گیا، اوس دی اکھاں نوں شنگھارن والا نیلا رنگ ایتھوں گئے لاجورد توں ہی بنایا گیا سی۔ آج توں کوئی ہزار ورھے پہلاں اے یورپ اپڑیا اتے بعد دے دور وچ مورتاں الیکن والے مقدس مریم دے کپڑیاں نوں رنگن لئی لاجورد ہی ورتدے سن۔ پاکستان دے شمالی علاقیاں وچ وی اس دے ذخیرے ہن۔ انج تے شمالی افغانستان دے شہراں بلخ اتے بدخشاں نال ساڈے خطے دی صدیاں دے سانگے ہن تے قدیم ہڑپّہ دور دی وسوں مہر گڑھ توں لاجورد دے زیورات لبھے نیں۔ وادی سندھ دی قدیمی وسوں دے عروج دے دور وچ شمالی افغانستان وچ اک کالونی وسائی گئی سی اتے اے بلخ،بدخشاں تے سرائے سنگ دی مشہور کاناں نیڑے سی۔
بلخ (باختر)او شہر اے جتھے چین تون آون جاؤن والے قافلے رکدے اتے عربی،فارسی،چینی اتے ہور اگے دے لوکی میل ملاپ کردے۔ اوس آپسی تجارتی مال ای نہیں سگوں زباناں،رہتلاں، شاعری،موسیقی اتے اک دوجے دے مذہب تے دوجے خیالاں نوں سندے تے قبولدے تے ایس طراں اک نویں رہتل دے موڈھی بنے۔ ایہہ رہتل اک پاسے وسط ایشیا تے دوجے پاسے گندھارا اتے ہڑپہ دی گوانڈی سی، پر اے اک ہور تے لمی گل اے تے ایس تے فیر کدی جھات پاواں گے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels