Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> جاندی حکومت دا تحفہ: 960 ارب رُپئے دا عوام اُتے بھار

جاندی حکومت دا تحفہ: 960 ارب رُپئے دا عوام اُتے بھار

حسن اقبال
March 31st, 2013

اک خبر حیران کُن وی اے تے پریشان کُن وی۔ خبر ایہہ اے کہ حکومت جاندے جاندے 960 ارب رُپئے دا بھار عوام اُتے لد رہی اے یعنی اگلے چار مہینیاں وچ حکومت پاکستان نوں ملکی تے غیر ملکی قرضیاں دے سُود دی مدد وچ 960 رُپئے دی رقم ادا کرنی ہووے گی۔ ایہہ حکومت تاں ماشاء اللہ اپنی مُدت ''انتہائی کامیابی'' دے نال مکمل کر کے سولھاں مارچ نوں چلے جاوے گی پر ایہہ بھار عبوری حکومت تے آون والی حکومت نوں ای چُکنا پوے گا پر حکومت عبوری ہووے یاں آون والی اصل بھار تاں عوام دا اے تے اخیر ایہناں اُتے ای آونا اے۔ ایہہ بھار بھاویں موجودا حکومت پاوے' عبوری حکومت یاں ایہدے بعد آون والی حکومت۔ ساڈے پڑھنہاراں نوں یاد ہووے گا کہ مشرف دور دے مُڈھ وچ ایہہ اعلان کیتا گیا سی کہ حکومت نوں کُجھ مُشکل فیصلے کرنے ہوون گے عوام کُجھ عرصے لئی ایہہ بھار برداشت کر لوے تے ایہدے بعد خوشحالی دا دور دورا ہووے گا پر ایس دور دے وزیر خزانہ تے بعد دے وزیراعظم عرصہ دراز تیک عوام نوں سبز باغ وکھاندے وکھاندے پرویز مشرف دے نال اپنی اپنی منزل نوں روانہ ہو گئے تے عوام اج تیک ایس ''خوشحالی'' دے دور نوں ترس رہی اے جو اوہناں نوں مشکل حالات گزارن دے بعد ویکھنی سی۔ کہندے نیں کہ تاریخ اپنے آپ نوں دُہراندی اے تے اوہی دور آ چُکیا اے تے عوام اوکڑاں توں لنگھ رہی اے تے شاید ایسے طرحاں لنگھدی رہوے گی تے خوشحالی دا پُرانا خاب پورا نہیں ہو سکے گا پر جے میں ایہہ کہواں کہ تاریخ اپنے آپ نوں نہیں دُہراندی اسیں تاریخ نوں اپنا آپ دُہران لئی مجبور کردے آں جو حالات ایس ویلے نیں اوہ ہوراں نے نہیں آپ حکومت نے پید اکیتے نیں۔ جیہڑے ملک وچ ٹیکس ادا کرن والے ہولی ہولی گھٹ ہوندے جاون اوتھے خوشحالی دا خاب کیویں پورا ہو سکدا اے۔ ایہہ وی اطلاع اے کہ فیڈرل بورڈ آف ریونیو اپنے ٹیکس دی وصولی دے اہداف وچ 125 ارب رُپئے پچھے اے تے بدقسمتی نال ملک دا بیرونی تے اندرونی قرضا 16000 ارب رُپئے توں ودھ چُکیا اے۔ قرضے دی رقم آئے دن ودھ رہی اے کیوں جے معمولی جیہے خرچیاں نوں پورا کرن لئی وی مزید قرضے چُکنے پے رہے نیں جو کہ کسے معیشت لئی زہر قاتل توں گھٹ نہیں اے۔
حزیمہ بخاری تے ڈاکٹر اکرام الحق نے اپنے مضمون وچ معروف ماہر معاشیات ڈاکٹر فقیر بنگالی دے حوالے نال اجہے انکشافات کیتے نیں جیہناں نوں پڑھ کے حیرانی ہوندی اے۔ اوہناں دا کہنا اے کہ ''حکومت ایس آر اوز جاری کر کے بجٹ وچ دتیاں گئیاں ساریاں شقاں نوں تبدیل کردی جا رہی اے۔ سال دے وسط وچ لوکاں نوں ناجائز رعایتاں دے کے ٹیکس دی رقم نوں گھٹ کیتا جا رہیا اے۔ ایہدے توں نہ صرف مرکز بجٹ دے حصے وچ کمی ہو رہی اے سگوں صوبیاں نوں دتا جاون والا بجٹ وی شدید طور تے متاثر ہو رہیا اے۔'' اعدادوشمار دے مطابق مرکزی حکومت نے جولائی توں دسمبر دی ششماہی وچ صوبیاں نوں 592 ارب رُپئے گھلے جو کہ ستویں نیشنل فنانس کمیشن دی رو نال پنتالی فیصد ہونے چاہیدے سن پر دراصل جو رقم گھلی گئی اوہ 37.8 فیصد بندی اے۔ انج صوبیاں نوں گھلی جاون والی گھٹ رقم صوبیاں لئی مسئلے پیدا کر رہی اے۔ ڈاکٹر بنگالی دا مزید کہنا اے کہ ٹیکس وصولی وچ سیاسی مصلحتاں سبھ توں وڈا مسئلہ نیں ایہدے لئی ادارے بے وس نظر آندے نیں۔ ایہناں دے خیال وچ حکومت درج ذیل تن اقدام نال ٹیکس دی رقم گھٹ جمع ہوئی اے (1) حکومت نے پیداوار اُتے اک فیصد ٹیکس عاید کیتا سی پر ایہنوں واپس لے لیا گیا۔ ایہدے نال حکومت نوں 18 ارب رُپئے دا نقصان برداشت کرنا پے رہیا اے۔ (2) چینی اُتے فیڈرل ایکسایز ڈیوٹی وچ 0.5 فیصد کمی کیتی گئی۔ خیال اے کہ وڈے وڈے صنعتکاراں نوں فایدے دین لئی ایہہ کم کیتا گیا پر ایہدے توں وی قومی خزانے نوں اٹھ ارب رُپئے دا نقصان کرنا پے رہیا اے۔ (3) سٹیل پگھلان والے کارخانیاں نوں سیلز ٹیکس دی مد وچ پنجاہ فیصد رعایت دتی گئی۔
فیڈرل بورڈ آف ریونیو دا کہنا اے کہ اوہناں نے ٹیکس نیٹ دی توسیع دین لئی اک جامع منصوبے اُتے عمل شروع کر دتا اے۔ ایس منصوبے بارے بڑی دیر توں سنیا جا رہےا اے پر عمل درامد دور دور تیک نظر نہیں آندا تے حکومت اپنے آخری دو ہفتیاں وچ ایہدے تے ہرگز عمل نہیں کر سکے گی۔ تُسیں فیڈرل آف ریونیو دے مطابق حکومت دا اسی فیصد ریونیو سو کمپنیاں توں آوندا اے۔ جے صرف سو کمپنیاں توں ای ریونیو پورا کرنا اے تاں پورے ملک وچ ٹیکس اہلکاراں دی فوج ظفر موج دی لوڑ دا جواز کیہ اے سگوں ایہہ سو کمپنیاں وی ٹیکس آپ ادا کردیاں ہوون گیاں۔ اعداد شمار دے مطابق وچ 7.7 فیصد کم کرن والے لوک اجیہے ہین جیہناں دی آمدنی قابل ٹیکس اے۔ ایہناں دی گنتری پنتالی بن دی اے پر 2011 وچ 10,21,699 ٹیکس ریٹرن جمع کران والیاں وچوں 3,94,169 اجیہے ٹیکس گزار سن جیہناں نے 10,000 رُپئے توں وی گھٹ ٹیکس جمع کرایا۔ پاکستان وچ انفرادری ٹیکس گزاراں دی شرح بہت گھٹ اے تے 2000 دے بعدوں ایہہ شرح مزید گھٹ ہو رہی اے۔ دنیا دے 176 ملکاں وچ ٹیکس وصولی دے حساب نال پاکستان دی نچلی سطح توں 23 ویں نمبر اُتے اے۔ بھارت وچ 4.7 فیصد لوک ٹیکس ادا کردے نیں پر ایہی شرح جے کینیڈا وچ ویکھی جاوے تاں ایہہ اسی فیصد اے۔ جے صحےح طرحاں توں ٹیکس دی وصولی کیتی جاوے تاں پاکستان وچ ٹیکس گزاراں دی تعداد چار کروڑ توں ودھ سکدی اے پر اک اندازے دے مطابق جے پاکستان وچ ٹیکس گزاراں دی تعداد اک کروڑ وی ہو جاوے تاں ایہناں دی سالانا آمدنی دا اندازا لاوے جاوے تاں ایس حساب نال ٹیکس دی رقم 3750 ارب روپے تیک اپڑ سکدی اے۔ جے ایہدے نال نال دوجے اداریاں تے کمپنیاں دے ٹیکس دی رقم نوں جمع کیتا جاوے تاں مجموعی رقم 5000 ارب توں ودھ سکدی اے پر ایہدے مقابلے وچ فیڈرل بورڈ آف ریونیو ویہ فیصد توں وی گھٹ رقم جمع کر سکدا اے۔ ایہناں حالات وچ ملکی خرچے جو ہر ورھے ودھ رہے نیں اوہناںنوں کویں پورا کیتا جا سکے گا۔
ساڈے ملک وچ ٹیکس کلچر فروغ نہیں پا سکیا۔ ساڈی ابادی دا زیادہ تر حصہ جو پنڈاں وچ قیام پذیر اے اوہ ٹیکس نیٹ توں باہر اے۔ وڈے شہراں وچ وی زیادہ تر نکے کاروباری ٹیکس ادا نہیں کردے۔ وڈے کاروباری کسے نہ کسے طرحاں ایس آر اوز دی مدد نال رعایت حاصل کر لیندے نیں۔ جو قومی خزانے نوں ہر پاسیوں نقصان ہوندا اے۔ ایس ویلے وی جنا ٹیکس وصول ہو رہیا اے اوہ زیادہ تر ''ود ہولڈنگ'' یاں ''ایڈوانس ٹیکس'' دی مد وچ آ رہیا اے۔ جیہدے وچ حکومتی مشینری نوں کوئی کمال یاں عمل دخل نہیں اے جو لوک ایس زمرے وچ نہیں آندے اوہناں نوں ٹیکس حکام کسے طرحاں ٹیکس نیٹ وچ نہیں لیا سکدے۔حکومت نوں چاہیدا اے کہ ٹیکس دے نظام نوں درست کرے وصولیاں دے ہدف نوں پورا کرن والے حکام دی سختی نال بازپُرس کرے تے خاص طور تے ایس آر اوز دے ذریعے دتیاں جاون والیاں رعایتاں اُتے پابندی لاوے۔ جے اجیہیا نہ کیتا گیا تاں مستقبل قریب وچ معاشی مسئلے ملک لئی اک بہت وڈا خطرے دا کارن بن سکدے نیں۔ ساڈی سیاسی قیادت تے معاشی ماہرین نوں ایس اہم شعبے اُتے خصوصی توجہ دی لوڑ اے۔



Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels