Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> آپسی وپار نوں مضبوط کرنا بھارت تے پاکستان لئی لاہیوند ہووےگا

آپسی وپار نوں مضبوط کرنا بھارت تے پاکستان لئی لاہیوند ہووےگا

سشانت سرین
May 31st, 2011

دکھڻی ایشیا، خاص کرکے بھارت تے پاکستان دے حاکماں دا ایہہ اک مسئلہ رہیا جاپدا ہے کہ ایہہ سچیت طور 'تے آپڻے گوانڈھی نوں نقصان پہنچاؤڻ دی تاک وچ رہے ہیڻ۔ جدوں دکھڻی ایشیاء دے دوجے بہتے دیس کھیتری وپار اتے آپسی سمجھوتیاں دے فائدیاں نوں سمجھ چکے ہیڻ، ادوں وی دکھڻی ایشیاء دے دوویں سبھ توں وڈے ملک بھارت تے پاکستان آپسی معاشی رشتیاں نوں اک طرحاں نال گوانڈھی دے فیدیاں دی قیمت تے آپڻے لابھ وسیلیاں دی پالیسی کنٹرول کر رہی ہے۔ اس وچ کوئی حیرانی نہیں ہوئی کہ بھارت تے پاکستان دے وپار سیکریٹریاں وچکار ہوئی سجری ملنی بارے افواہاں اڈڻ دے باوجود دوہاں دیساں وچکار وپار تے معاشی لین دین نوں ودھاؤڻ لئی کوئی ٹھوس قدم چکڻ دا فیصلہ نہیں ہویا۔ اس توں جو کجھ حاصل ہویا اوہ نام نہاد ترقی ہے اتے اس وچکار ڈھیر سارے اک دوجے نال وعدے کیتے گئے جو خورے سبھ توں وڈیاں ٹیکس فری روکاں کارن کدے نہیں پورے کیتے جاڻ گے۔ ٹیکس فری روکاں پھردولی سیاسی سانگیاں دے روپ وچ ہیڻ۔ اک طرحاں نال ایہہ اک گنجھلدار سوال ہے کہ مرغی پہلاں آئی ہووے گی کہ آنڈا۔ اس طرحاں دا ایہہ سوال ہے کہ کیہ سدھرے سیاسی رشتے بھارت تے پاکستان وچالے آپسی وپار لئی راہ صاف کرن گے جاں کیہ امن والا ماحول بڻا کے آپسی وپار دے راہ وچ آؤندے اڑکیاں نوں دور کرن نال دوہاں دیساں وچکار سانگے سدھارڻ وچ مدد ملے گی؟

مسئلہ ایہہ ہے کہ وپار اتے سیاست نوں وکھرا کرنا سوکھا نہیں ہے۔ آئیڈیل طور 'تے وپار نوں سیاسی چھوٹ دے طور تے نہیں ویکھیا جاڻا چاہیدا، نہ ہی سیاسی ٹیچیاں دی پورتی لئی اس نوں دباء بناؤڻ دا ذریعہ سمجھڻا چاہیدا ہے۔ وپار دی آپڻی اہمیت ہے اتے اس نوں کاروباریاں تے چھڈ دیڻا چاہیدا ہے جو وپار ایہہ سوچ کے نہیں کرن گے کہ اوہ سیوا دا کم کر رہے ہیڻ، سگوں اس لئی کرن گے کہ اوہناں نوں منافع ہووےگا۔ اتے منافع عامَ طور تے دوپاسڑ عمل ہے، اس نوں وکھرے طور تے لیا جاندا ہے تے ایہہ آپسی طور تے فائدے مند ہوندا ہے۔ جے انج نہ ہوندا تاں وپار کرن دی کسے وچ کوئی تانگھ نہ جاگدی۔ فیر وی اجیہی ساہمڻے دسدی سچائی توں اکثر نوکرشاہ تے ودھیرے کرکے جنرل مکھ موڑدے ہیڻ۔ سیاست توں متاثر وپار دے اس ماڈل وچ بابو، نہ کہ کاروباری، ایہہ فیصلہ کردے ہیڻ کہ کیہڑی چیز دا وپار منافعے والا ہے اتے کیہڑیاں چیزاں وپار لئی پابندی جوگ ہیڻ۔ اس کرکے ساڈے ایتھے وپار لئی وستاں دی لسٹ بڻی ہوئی ہے۔ اس دی بجائے جو لوڑ ہے، اوہ اس گل دی ہے کہ اجیہا ڈھکواں ماحول قائم کیتا جاوے، جس وچ دوہاں دیساں دے کاروباری ایہہ فیصلہ کر سکڻ کہ کس چیز دا وپار اوہ آپس وچ کرنا چاہوندے ہیڻ۔

کئی نوکرشاہاں اتے ایتھوں تک کہ کجھ معیشت داناں نوں بھارت تے پاکستان وچ آپسی وپار دی کامیابی تے شک ہے، کیونکہ دوہاں دیساں وچ اکو جہیاں چیزاں دی پیداوار ہوندی ہے۔ پر اجیہے شک نوں اودوں پڑچولڻ دی لوڑ نہیں پیندی، جدوں اسیں دنیا دے ہور حصیاں دیاں مثالاں دیکھدے ہاں۔ یورپین یونین دی ہی مثال لے لؤ۔ بہتے یورپین دیس اکو جہیاں وستاں پیدا کردے ہیڻ اتے فیر وی جنا ایہناں دا آپس وچ وپار ہوندا ہے، اوناں ایہناں دے دوجے وپارک بھائیوال دیساں نال نہیں ہوندا۔ اجیہا دکھڻی ایشیا وچ کیوں نہیں ہو سکدا؟ جیکر وپار لئی روکاں چک دتیاں جاڻ تاں مقابلے بازی والا فائدہ وپار دی سمت تے نوعیت دا فیصلہ کرے گا، نہ کہ حکومتی افسر کرن گے۔

جدوں اجہیاں اکھوتی ٹیکس فری روکاں جس وچ سرحد تے وپارک سہولتاں دی ہوند جاں انہوند شامل ہے، نال آسانی نال نپٹیا جا رہیا ہے، ادوں کجھ اجہیاں پکیاں روکاں موجود ہیڻ، جیہناں دا سبندھ فیر دوپاسڑ رشتیاں نال جا جڑدا ہے۔ مثال دے طور کاروباریاں نوں اک دوجے دیس دا ویزا لیڻ وچ اوکڑاں آؤندیاں ہیڻ۔ بے بھروسگی دے موجودہ ماحول وچ ویزے دا مسئلہ سبھ توں وڈا ہے۔ پر اس نوں وپار نوں اگے نہ ودھاؤڻ دے بہانے دے طور ورتڻا غلط ہے کیونکہ اس مسئلے نوں کسے تیجے دیس وچ کاروباری میٹنگ راہیں آسانی نال دور کیتا جا سکدا ہے۔ ہاں، اس نال کاروبار دا خرچہ ودھدا ہے پر جے کسے تیجے دیس راہیں سارے وادھو خرچے پا کے چیزاں دے لیڻ دیڻ نال منافع ہوندا ہے تاں ایہہ وپار ہو سکدا ہے۔ یقیناً فیر کاروباری میٹنگاں پیسے دے لین دین تے آؤندے خرچے نہیں ودھاؤڻ گیاں اتے وپار گھاٹے وندا نہیں ہووےگا۔ بناں شک ایہہ اک آئیڈیل حالت نہیں ہووے گی پر ایہہ کجھ وی نہ کرن نالوں تاں بہتر ہے۔ اجیہے ہی ڈھنگ چیزاں دے نریکھن لئی وی اپنائے جا سکدے ہیڻ۔ نقطہ ایہہ ہے کہ بہتیاں تصوری روکاں سوکھیاں ہی دور ہو سکدیاں ہیڻ، جیکر دوہاں دیساں وچکار سدھے وپارک لیڻ دیڻ تے کوئی وڈا تاوان نہ لایا جاوے۔ تے جے رشتے سدھردے ہیڻ تاں ایہناں وچوں بہتیاں روکاں آپنے آپ دور ہو جاڻ گیاں۔

وپار دے نال نال سرمایہ کاری تے دوہاں دیساں وچکار سیر سپاٹا آواجائی نوں تھاپڑن لئی وڈا مڈھ موجود ہے۔ ایہہ گل کہڻی بھاویں جھیڑے والی ہو سکدی ہے پر پاکستان بھارت نالوں کِتے ودھ فائدہ لے سکدا ہے جے آپڻے آپ نوں بھارتی سرمایہ کاری اتے سیر سپاٹے لئی کھول دیندا ہے اتے بھارت نوں افغانستان تے گبھلے ایشیاء لئی راہ دے دیندا ہے۔ ایہہ تن گلاں پاکستانی معیشت لئی اثردار ہوڻ گیاں اتے پاکستان نوں دکھڻی ایشیا تے گبھلے ایشیا وچکار پل دے طور آپڻی حکمت عملی جغرافیائی حالت دا لابھ لیڻ دا موقع مہیا کرن گیاں۔ پر کیونکہ اسیں اک دوجے نوں ٹھبیاں لاؤندے آ رہے ہاں، اس لئی خودمختاری دے اتے نظریاں دے راکھے اس عمل دی اجازت کدے نہیں دیڻ گے۔ کیہ مان سنمان ادوں ترقی نالوں ودھ اہم نہیں ہو جاندے، خاص کرکے جدوں تسیں اس دی قیمت ادا کرن والے نہ ہووو۔ پر بنیادی سوال ایہہ ہے کہ آپسی منافعے والے وپار (بھاویں شریکاں نال ہی ہووے) وچ مان سنمان تے شان ہے جاں منگتیاں والا ٹھوٹھا لے کے دوجیاں کول جاڻ وچ مان ستکار ہے؟ (بھاویں ایہہ ٹھوٹھا دوست ساہمڻے ہی رکھیا جاوے)۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels