Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> بھارت دی معاشی ترقی دیاں گلاں وچ کناں کُو بھار ہے؟

بھارت دی معاشی ترقی دیاں گلاں وچ کناں کُو بھار ہے؟

گوبند ٹھکرال
February 20th, 2011

جے اسیں اخباری رپورٹاں ول دھیان ماریئے تاں انج جاپدا ہے کہ بھارت اتے چین نہ صرف معاشی لام تے آپڻی چڑھت قائم کرن لئی آپس وچ مقابلہ کر رہے ہیڻ، سگوں اک ہتھیاربند آپسی ٹکراء دی کگار تے وی کھڑے ہیڻ۔ دنیا دی اک تہائی آبادی نوں سموئی بیٹھے ایہناں دوہاں وڈے ملکاں دے آگواں دی کئی عالمی مُدیاں تے آپس وچ کھڑکدی ہے۔ اس پچھوکڑ وچ ایہناں گلاں دا نکھیڑا کرنا اچیچا ہے کہ دوہاں دیساں نے کنی کنی معاشی ترقی کیتی ہے اتے اس دا دوہاں دیساں دے لوکاں تے کیہ اثر پیا ہے؟ دوہاں دیساں نے تقریباً اکو ویلے آزادی حاصل کیتی اتے دوویں غریبی تے ان پڑھتا نال جوجھدے رہے ہیڻ۔ ایہہ وی کہ دوہاں دیساں دی لمی تاریخ ہے اتے دوہاں دے وسیبی رشتے ہیڻ۔ دوہاں دیساں دا نکھیڑا کرنا اک چنگا وچار ہے۔

اسیں سارے اس گل تے سہمت ہاں کہ کل قومی پیداوار (جی این پی) وچ وادھا جیون پدھر سدھارڻ اتے غریبی نال لڑن وچ مددگار ہوندا ہے۔ معاشی ترقی دی در 8 فیصدی سالانہ دے نیڑے تیڑے ہی گھم رہی ہے۔ ایہہ تتھ درساؤندا ہے کہ بھارت چین دی 10 فیصدی توں ودھیرے دی ترقی در توں اگے ودھ سکدا ہے۔ پر صرف ترقی در تے ہی دھیان نہیں رکھڻا چاہیدا، کیونکہ ودھیرے لوکاں دے لابھ اُکا معاشی ترقی دی در دے انکڑے نال نہیں جڑے ہوئے۔

آؤ کجھ تتھاں ول نظر ماریئے جو سچ مچ چنگی زندگی نوں یقینی بڻاؤندے ہیڻ۔ چین وچ اوسطاً عمر ٧٣.٥ سال ہے۔ بھارت وچ ایہہ اجے وی ٦٤.٤ سال ہے۔ نویں جمے بچیاں دی مرڻ در بھارت وچ ٥٠ فی ہزار ہے، جدوں کہ چین وچ ایہہ اُکا ١٧ ہے۔ بھارت وچ ٥ سال تک عمر حد دے بچیاں دی موت در ٦٦ فی ہزار ہے، جدوں کہ چین وچ ایہہ اُکا ١٩ ہے۔ چین وچ بالغ تعلیمی در ٩٤ فیصدی ہے، جدوں کہ بھارت وچ ایہہ ٦٥ فیصدی ہے۔ بھارت وچ سکولی زندگی دی اسطاً عمر ٤.٤ سال ہے، جدوں کہ چین وچ ایہہ ٧.٥ سال ہے۔ بھارت وچ ١٥ توں ٢٤ سال دی عمر حد والیاں عورتاں دی تعلیمی در پکے طور تے ودھی ہے پر ایہہ اجے وی ٨٠ فیصدی توں تھلے ہے، جدوں کہ چین وچ ایہہ ٩٩ فیصدی ہے۔ بھارت دے تقریباً ادھے بچے بھکھ دا شکار ہیڻ، جدوں کہ چین وچ اجیہے بچے کافی گھٹ ہیڻ۔ بھارت دے اُکا ٦٦ فیصدی بچیاں نوں ویکیسن دی دوائی مہیا کرائی جاندی ہے، جدوں کہ چین وچ ٩٧ فیصدی بچیاں نوں ایہہ دوائی مہیا کرائی جاندی ہے۔ اجہیاں تلناواں ترقی در دے معنیاں نوں سمجھن وچ مددگار ہوندیاں ہیڻ۔ کرپشن اتے خراب حکومت ہر اک چیز وچ وگاڑ پیدا کر رہی ہے۔

چین وچ اچیری ترقی در نے مثبت روپ وچ غریبی اتے سماجی وتکرے نوں گھٹایا ہے۔ اس نے جیون دی حالت سدھارڻ وچ مدد کیتی ہے۔ جویں کہ نوبل انعام جیتو امرتیا سین دا کہڻا ہے کہ ٹکاؤ معاشی ترقی بہت ودھیا چیز ہے پر ترقی دی سنک نہیں۔ اوہناں دی دلیل ہے کہ سانوں اس سچائی ول دھیان دیڻا پوے گا کہ فی بندہ کل قومی پیداوار ساڈی زندگی دے اچیچے لچھڻاں نوں ودھیا طرحاں دی صورت دیوے، ایہہ ضروری نہیں۔ ترقی در نوں چنگے پیر پُٹڻ دے وسیلے دے طور لیڻا چاہیدا ہے، نہ کہ اس نوں آپڻے آپ وچ اک نشانہ من لیا جاوے۔

تلناواں کئی موقعیاں تے الزام بھریاں ہو سکدیاں ہیڻ پر ایہہ اک چنگی کہاڻی پیش کردیاں ہیڻ۔ ہن بھارت تے بنگلادیش دی تلنا کردے ہاں۔ بنگلادیش دے ١،٥٥٠ روپئے دی فی بندہ کل قومی پیداوار دے مقابلے وچ بھارت دی فی بندہ کل قومی پیداوا کِتے ودھ ہے جو کہ ٣،٢٥٠ روپئے ہے۔ بھارت پہلاں ہی بنگلادیش توں اگے سی پر بھارت دی فی بندہ آمدڻ ہڻ ودھیرے ودھیا ہے جو کہ بنگلادیش دی فی بندہ آمدڻ نالوں دوہری ہے۔ ایہہ آمدڻ وادھا اوہناں کارکاں نوں گھوکھدیاں کیویں چنگا دسدا ہے، جیہناں دی سچ مچ اہمیت ہے؟

پروفیسر سین اک ودھیا ویروا ساڈے ساہمڻے پیش کردے ہین۔ بھارتیاں دی ٦٤.٤ سال دی اوسطاً عمر دے مقابلے بنگلادیشیاں دی اوسطاً عمر ٦٦.٩ سال ہے۔ گھٹ بھار والے بچیاں دی گڻتی بنگلادیش وچ کل بچیاں چوں ٤١.٣ فیصدی ہے جو بھارت (٤٣.٥ فیصدی) توں تھوڑی ہی گھٹ ہے۔ بنگلادیش دی جنم در (٢.٣ فیصدی) وی بھارت (٢.٧ فیصدی) نالوں گھٹ ہے۔ بنگلادیش وچ اوسطاً سکولی زندگی ٤.٨ سال ہے جو بھارت (٤.٤ سال) نالوں ودھ ہے۔ ١٥ توں ٢٤ سال دی عمر حد وچ بھارت دی مردانہ تعلیم در بنگلادیش نالوں ودھ ہے، جدوں کہ زنانہ تعلیمی در وچ بنگلادیش بھارت نالوں اگے ہے۔ سوادی گل ایہہ ہے کہ بنگلادیش دی نوجوان پیڑھی وچ زنانہ پڑھائی در مردانہ تعلیمی در نالوں ودھیرے ہے، جدوں کہ بھارت وچ زنانہ تعلیمی در مردانہ تعلیمی در نالوں گھٹ ہے۔

ہڻ صحت بارے انکڑیاں ول آؤندے ہاں۔ بھارت وچ پنج سال تک دے بچیاں دی مرن در ٦٦ فی ہزار ہے، جدوں کہ بنگلادیش وچ ایہہ ٥٢ فی ہزار ہے۔ نویں جمے بچیاں دے معاملے وچ بنگلادیش دی حالت بھارت نالوں چنگی ہے۔ بھارت وچ ٥٠ (فی ہزار) دی نویں جمے بچیاں دی مرن در دے مقابلے وچ بنگلادیش وچ ایہہ مرن در اُکا ٤١ فی ہزار ہے۔ بنگلادیش دے ٩٤ فیصدی بچیاں نوں ڈی پی ٹی ویکسین راہیں صحت دی حفاظت دتی جاندی ہے، جدوں کہ بھارت وچ ایہناں بچیاں دی گڻتی ٦٦ فیصدی ہے۔ اس چیز دا وڈا سہرا بنگلادیش نوں جاندا ہے کہ اوس نے آپڻی گھٹ آمدڻ دے باوجود لوکاں دی مدد لئی اینا کجھ کیتا ہے۔

بھارت وچ صحت، سکھیا، غذائیت وغیرہ تے خرچ بناں شک ودھیا ہے پر اس دے باوجود بھارت اجے وی اجیہے کئی کھیتراں وچ چین نالوں پچھڑیا ہویا ہے۔ مثال دے طور تے چین وچ صحت سہولتاں تے سرکاری خرچ بھارت نالوں ٥ گڻا ہے، جدوں کہ چین آپڻی کل گھریلو پیداوار دا ١.٩ فیصدی حصہ صحت سیواواں تے خرچ کردا ہے، تاں بھارت ١.١ فیصدی خرچ کردا ہے۔

عوامی صحت سہولتاں لئی گھٹ خرچہ کرن دا اک سٹہ ایہہ نکلدا ہے کہ کئی غریب لوک نجی ڈاکٹراں دے سر تے رہ جاندے ہیڻ۔ اجیہے بہتے ڈاکٹراں نوں ڈاکٹری سکھلائی بہت گھٹ ہوندی ہے۔ سارے دیس وچ غریب مریضاں نال ہو رہے دھرو نوں اکھوں پروکھے کیتا جا رہیا ہے۔

مڈھلا نقطہ ایہہ ہے کہ جدوں معاشی ترقی جیون حالتاں نوں سدھارڻ لئی سکھاویں ہوندی ہے تاں اس دی پہنچ ضروری طور تے اس گل تے ہوندی ہے کہ ساڈی حالت تے اس ترقی نے کیہ اثر پایا ہے۔ جہڑے (امیر) لوکاں نوں سہولتاں ملیاں ہیڻ اتے جیہناں نوں سماجی مدد دی کوئی لوڑ نہیں ہے، اوہناں لئی سارا کجھ ٹھیک ہے۔ معاشی ترقی اوہناں دی معاشی تے سماجی پکھوں بھلائی کردا ہے۔ دبدبے دے پکھ توں ایہہ امیر لوکاں دا میل کافی وڈا ہے پر فیصدی در دے پکھ توں نہیں۔ سانوں اس نوں ودھا چڑھا کے پیش نہیں کرنا چاہیدا تے نہ ہی سہولتاں توں وانجھے لوکاں دی وڈی گڻتی بارے بھنبل بھوسہ پاؤڻا چاہیدا ہے۔ ترقی آپڻے آپ وچ اک ٹیچا ہے۔ مڈھلا نقطہ ایہہ ہے کہ اس ترقی دا لاہا کوڻ لئی جا رہیا ہے۔ سانوں اوہناں بہتی گڻتی والے لوکاں دی ترس جوگ حالت نوں دھیان وچ رکھڻا چاہیدا ہے جو اس دیس نوں مہان بڻاؤندے ہیڻ۔ تتھ ایہہ ہے کہ جیکر کئی بھارتیاں دی حاشیہ گرست زندگی وچ تھوڑا سدھار آیا ہے تاں اس توں ایہہ مطلب نہیں لیا جا سکدا کہ بھارت بہت ودھیا کر رہیا ہے۔ اجوکی ترقی در نال ہی بھارت حیرانی والیاں تبدیلیاں لیا سکدا ہے، جویں چین نے لیاندیاں ہیڻ۔ جیکر معاشی ترقی نوں ڈھکویں روپ وچ ورتیا جاوے تاں ایہہ پکے طور تے لوکاں دی زندگی نوں بہتر بڻا سکدا ہے۔ اس لئی ترقی دی اچیچتا تے کردار نوں سمجھڻا بہت زیادہ اہم ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels