Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> معیشت تے بیوپار >> پاک چین دوستی تے ملکی معیشت

پاک چین دوستی تے ملکی معیشت

وسعت اللہ خان
December 19th, 2010

اکتوبر 1949 وچ چین وچ کمیونسٹ انقلاب دے مگروں برما پہلا، ہندوستان دوجا تے پاکستان تیجا غیر کمیونسٹ ملک سی جیہنے عوامی جمہوریہ چین نوں سفارتی طور تے منیا۔ لہندے یورپی ملکاں تے جاپان نوں ایہہ کم کرن وچ کوئی 15 تے امریکہ نوں 30 سال لگے۔

پر اودوں چین جیہدے عالمی وپار دا حجم دو ہزار دو سو دس بلین ڈالر ہے۔ اوہدے دس وڈے وپاری رلتیاں وچ یورپی یونین پہلوں، امریکہ دوجے، جاپان تیجے تے ہندوستان دسویں نمبر تے ہے۔

جدوں کہ ہندوستان دے دس وڈے وپاری رلتیاں دی فہرست وچ چین پہلے نمبر تے ہے۔ دوہاں ملکاں دے وپار دا حجم ایس ویلے سٹھ ارب ڈالر ہے جیہڑا سنہ 2015 تیکر اک سو بلین ڈالر تیکر اپڑ جاوے گا۔

سوادی گل ہے پئی جیہڑے جیہڑے ملک وی دنیا دی دوجی وڈی اقتصادی طاقت چین دے وپاری ساجھے دار نیں اوہ سارے گھاٹے وچ نیں۔ مثال دے طور تے امریکہ نوں چین توں وپار وچ کوئی 70 فیصد گھاٹا ہے۔ ہندوستان نوں کوئی 40 فیصد دا گھاٹا ہے۔ پاکستان تے چین دے ست ارب ڈالر سالانہ وپار وچ پاکستان چین نوں اُکا ڈیڈھ ارب ڈالر دا مال ہی ویچن جوگا ہے جدوں کہ چین ایہنوں ساڈھے پنج ارب ڈالر دیاں شیواں ویچدا ہے۔

ہندوستان نے ہن تیکر چین دے زور دین تے آزاد وپار دے سمجھوتے تے دستخط نہیں کیتے۔ کیوں جو ہندوستان موجب ایس سمجھوتے توں پہلوں ہی ایہنوں چین دے نال مسلسل وپاری عدم توازن دا ساہمنا ہے۔ تے آزاد وپار دے سمجھوتے دے سٹے وچ تے ہندوستانی منڈی سستے چینی مال نال پٹ جاوے گی۔

جیہڑی دلیل ہندوستان، چین نال آزاد وپار دا سمجھوتہ نہ کرن بارے وچ دیندا ہے۔ اوہی دلیل پاکستان، ہندوستان دے نال فری ٹریڈ ایگریمنٹ نہ کرن بارے دیندا ہے۔ پر پاکستان تے چین وچکار پچھلے سال توں آزاد وپار دا معاہدہ نافذالعمل ہے۔ حالانکہ پاکستان نوں چین دے نال وپار وچ مسلسل پنجاہ فیصد توں بہتا گھاٹا ہے۔

آزاد وپار دے معاہدے ہیٹھ پاکستان نے چینی وپاریاں تے سرمایا کاراں لئی اپنے گیاراں وڈے معاشی شعبے کھول دتے نیں جدوں کہ چین نے پاکستانی سرمایا کاری لئی اُکا چھ شعبیاں دے بوہے کھولے نیں۔ پاکستان توں چین نوں جیہڑا مال جاندا ہے اوہدے وچ ستر فیصد حصہ سوتی دھاگے تے کپڑے دا ہے۔ جدوں کہ چین توں ایٹمی پلانٹ توں لے کے ناشپاتی تیکر سب آ رہیا ہے۔ لہور وچ دو ہزار چھ وچ چینی صدر ہوجن تاؤ نے اک پاک چائنا ہائر روبا اکنامک زون دا مڈھ رکھیا جیہدے وچ چینی کمپنیاں مال بنا کے چین نوں بناء ڈیوٹی دے گھل سکدیاں۔ اک پاکستان چائنا جوائنٹ انویسٹمنٹ کمپنی بنائی گئی ہے پر ایہدا مقصد منافعے والی چینی سرمایا کاری ہے۔

اک پاسے تے لوڈ شیڈنگ، امن سکون، قدرتی آفتاں، کرپشن تے آؤن والے کل دے بارے بے یقینی نے پاکستانی صنعت تے زراعت نوں مفلوج کیتا ہویا ہے تے دوجے پاسے چین سنے باہرلی دنیا توں سستے مال دی ڈمپنگ تے مقامی وپار دی منافعے خوری نے مرے تے سوویں درے دا کم کیتا۔

ایہہ ٹھیک ہے جو پاکستان نوں ٹیکنالوجی، بھاری مشینری، دفاع، انفراسٹرکچر تے طاقت دے شعبے وچ بھاری چینی سرمایا کاری دی لوڑ ہے تے چین نے ہمیش ایس بارے کھلے دل دا وکھالا کیتا ہے۔ پر چین توں جدوں چپل، کھڈونے، گنڈھے تے نمبو تیکر آؤن گے تے چین دی منڈی تیکر سوائے خام مال دے کسے بنائی ہوئی پاکستانی شے دی اپڑ نہیں ہووے گی تے ملکی معیشت پاک چین دوستی دے ہمالہ توں اُچی ہووے گی یاں دوستی دے سمندر دی ڈونگیائی وچ لتھ جاوے گی؟ دوہاں صورتاں وچ آکسیجن نہیں ملے گی !!

جدوں 1960ء وچ امریکہ نے کیوبا دی اقتصادی ناکہ بندی کر دتی تے کیوبا دی سب توں وڈی برآمد یعنی کھنڈ لین توں نانہہ کر دتی تے سوویت یونین نے کیوبا دی پوری کھنڈ چک لئی تاں جو کیوبا اپنے پیراں تے کھلوتا رہوے۔

کیہ چین ایہہ نہیں کرسکدا جو امداد یاں سوکھیاں شرطاں تے قرضے دین دی تھاں جیہڑیاں پاکستانی شیواں امتیازی محصولاں دے پاروں لہندے دیاں منڈیاں وچ نہیں اپڑ رہیاں اوہناں نوں خرید لوے۔

سارے جگ چوں تسیں منافع کما رہے او ۔ پاکستان کولوں نہ وی کمایا تے تہاڈی دو ہزار بلین ڈالر سالانہ دے عالمی وپار وچ اخیر کنا گھاٹا ہو جاوے گا بھاگوان ؟ ہر یاری کماؤن لئی تھوڑا ہی ہوندی ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels