Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> بسنت اتے کھیڈ طاقتاں دے

بسنت اتے کھیڈ طاقتاں دے

February 2nd, 2018

بیانیے کنج بنائے جاندے نیں تے انہاں نوں کنج ورتیا  جاندا ہے ، ایہہ کون بناندا ہے؟20ویں صدی دے آندے ہی پنجاب وچ ڈسٹرکٹ کونسلاں دی چوناں بعدوں نویں سیاستاں پنگریاں جس وچ ووٹ دا کم وڈا اتے پنجابی مسلمان وادھو۔خورے، بنیاد پرست ہندواں پنجاب تے مل مارن لئی حقیقت رائے دا بیانیہ بنایا پر بسنت مناون والی عام مسلمان، ہندو تے سکھ خلقت ایس نوں گھاہ نہیں پائی۔ایس بیانیے نوں پاکستان بنن بعدوں انہاں مسلمان بنیاد پرستاں ٹیک دتی جیہڑے ڈھڈوں بسنت تے دوجے تہواراں خلاف۔پر لوکائی ایس نوں فیر وی نہ منیا۔مشرف  بسنت مناون لہور آندا سی تے فیر ایس گھمے نوں ہشیاریاں نال ورتیا گیا۔کیمیکل ڈور نوں روکیا جاسکدا سی پر  مشرف  پاروں بسنت دا موڈھا 2005 بعدوں ورتیا گیا۔کیمیکل ڈور کدوں آئی، گھٹ و گھٹ ضیا ویلے تے نہیں سی۔کیمیکل ڈور ڈک کے بسنت مڑ چالو کروانا ایجنڈا نہیں سی تاں مارے بسنت اج وی بین۔ تساں ہن زبیر ہوراں دا کالم پڑھو تے بیانیاں دی اتھل پتھل بارے جانو۔
 
بسنت اک موسمی تہوار اے۔سیال دے پوہ پچھوں15جنوری دے نیڑے ماگھ چڑھن نال ای ٹھنڈ گھٹ جاندی اے۔دُھپاں لگدیاں نیں تے بسنت آ جاندی اے۔کہندے نیں:"بسنت،پالا اُڑنت"۔ بسنت دا تہوار فروری دے دوجے یاں تیجے ہفتے منایا جاندا ہے۔بسنت دا تہوار گڈیاں اُڈان نال  جُڑیا ہویا اے۔لہور شہر تے مُڑ لہندے پنجاب دے دوجے شہراں وچ اک ویلے واروواری بسنتاں منائیاں جاندیاں سن۔ جیویں قصور، گجرانوالہ، لیل پور ،شیخوپورہ تے پنڈی تیک۔مینوں چیتے اے پئی بسنت بڑے چاہ تے دُھماں نال منائی جاندی سی۔لہور دی کائٹ  فلائنگ ایسوسی ایشن دو میہنے پہلاں ای بسنت دی تاریخ دا اعلان کر دینا تے تیاریاں شروع ہو جانیاں۔ اندرون لہور اندر گڈیاں تے ڈوراں دے ڈھیر لگ جانے۔رنگاں دی بہار ہو جانی۔اندرون لہوروں ایہہ گڈیاں مُڑ پورے لہور شہر وچ محلیاں دیاں ہٹیاں تیک اپڑنیاں اتے پھیر چنگیاں گڈیاں دیاں ہٹیاں وی مشہور ہوندیاں سن۔پئی اوہدا کاگت تے شہتیر چنگا اے۔اوہدی ڈور چنگی اے۔شاہ عالمی باہر،موچی دروازے تے منٹو پارک وچ ڈوراں لگنیاں۔

پھیر دھاگیاں دے وی ناں ہوندے سن۔بِلی،رِچھ تے مچھی،دھاگے دے مارکے مگروں نیولا،زیبرا،پانڈا تے کوبرا آئے۔پھیر دھاگیاں دے نمبر ہوندے سن 10,8   تے         18 پر    10  نمبر دا دھاگہ پکا سمجھیا جاندا سی۔میدہ،سریش یاں گوند،باریک کیتا شیشہ رلا کے مانجھا تیار کیتا جاندا سی۔پھیر کاٹ نوں کجھ گھٹان لئی ڈور اُپر اُبلیا آنڈارگڑدے سن۔پتنگاں دے ناں پری،پتنگ،تیِرے تے کُپ ۔

بسنت نال ساڈی پوری تواریخ جُڑی ہوئی اے۔ پرانے ویلیاں وچ خورے ونڈ توں پہلاں پورا شہر بسنت مناندا سی۔بسنتی کپڑے پائے جاندے سن۔لہورناں تے لہورئیے بسنتی کپڑیاں نال پورےلہور نوں بسنتی کر دیندے سن۔تےبھرا بھیناں نوں میلہ دیندے سن۔ایہہ وی آکھیا جاندا اے پئی مہاراجہ رنجیت سنگھ تے رانی موراں "گج رج" دے لاڈلے ہاتھی اُتے درگاہ مادھو لال حسین جاندے سن۔لہور شہر گاندا سی۔

رُت آئی بسنت بہار دی

سانوں سِک ہے مادھو یار دی

پھیر مادھو لال حُسین نے سولہویں صدی وچ لکھیا سی۔

ساجن دے ہتھ ڈور اساڈی،میں ساجن دی گڈی

نی اسیں آؤ کھڈاں لُڈی

ایس توں ایہہ گویڑ لگدا اے ایہہ تہوار بہوں پرانا سی تے ایہہ خورے ساڈے دیس تے پورے ہند سندھ وچ صدیاں توں منایا جاندا سی۔بسنت دی ریت پچھے اک کہانی وی تُردی اے  کئی رنگاں وچ۔ تے ایس نوں ساڈے بسنت اُتے پابندی لان لئی ورتیا وی گیا۔اسیں ایہہ سارا قصّہ نین سُکھ دے جگ دُھمے ناول" مادھو  لال حُسین،لہور شہر دی ویل"راہیں کرنے آں۔"جنوری 1901دی گل،لہور وچ سرکاری دیسی افسراں تے رئیساں کائیٹ فلائنگ لئی رائزنگ کلب بنائی۔بسنت توں پہلاں ہندوممبراں وچ"حقیقت کی حقیقت"سرناویں دی ہندی وچ لکھی اک لکھت ورتائی گئی جیہدے وچ حقیقت سنگھ،رائے حقیقت مَل شہید لکھیچا۔بسنت پنچمی نوں اوہدی شہادت دا دِہاڑا آکھ کے ایہنوں ہندو دھرم دا تیوار متھیا گیا۔پر "باوے دی مڑھی" دا دیوا لہوریے بالدے رہے،اوہناں ایہہ قِصّہ سُنیا ہویا۔۔۔۔سیالکوٹ وچ بھاگ مَل ناں دا اک ہندو کھتری ہویا،اوہدے گھر پُتر جمیا جیہدا ناں اوس حقیقت مَل رکھیا۔حقیقت مَل دے نانکے سِکھ جتھے اوہدا بڑا جی لگے کیونجے اوتھے ہرویلے سِنگھاں دابلیدان پرچاریا جاوے۔دوہترا وی بلَی چڑھن لئی حقیقت سنگھ ہو گیا۔نانکیاں تے وگڑے نوں بھاگ مَل فارسی پڑھن لئی مدرسے جا بھرتی کرایا جتھے سوا اوہدے سارے مسلمان۔بالاں غیر مسلم دی چھیڑ بنا لئی تے اوہناں "دیوی ماتا" نوں پُنیا۔حقیقت سنگھ دا تے اگے ای خون جرلا رہیا۔ اوہنے "بی بی پاک" دی بے ادبی کیتی۔جیہنے سُنیا اوہنے کنّاں نوں ہتھ لائے۔مدرّس حقیقت سنگھ نوں ماردا کُٹدا ضلع دار امیر بیگ کول لے گیا۔قاضی اگے مقدمہ پیش ہویا جہینے بارھاں ورھیاں دے حقیقت سنگھ نوں توہین  دے جُرم وچ موت دی سزا سُنا دتی۔بندی وان مجرم دی ماتا دُرگا تے دھرم پتنی لکشمی دا ورلاپ دور دُراڈے سُنیویا جیہدے بارے قصیار اگرا دا لکھیا قصّہ مشہور ہویا۔ہور وی بتھیرے جَس،سوہلے،وَین تے واراں جُڑے۔لہور وچ بھیناں حقیقت سنگھ نوں مان نال ویر آکھیا تے ماواں لئی اوہ الّہڑ بلّڑ باوا۔پیو اوہدا بھاگ مَل ایمن آباد دے ہندو کھتری فوجدار جسپت رائے اگے جا فریادی ہویا۔جسپت رائے بھاگ مَل دا سفارشی بنیا تے اوہدے بھراء لکھپت رائے،جیہڑا لہور دا دیوان،صوبے دار نواب ذکریا خاں اگے رحم دی اپیل کیتی۔ایہہ وقوعہ 1724 دا جدوں سِکھاں نوں مارن لئی بتھیرے دھرمی ہندو مُغل حاکماں دے بھائیوال بنے۔حقیقت سنگھ لہور دے قاضی اگے پیش ہویا،اوہدے اگے چون رکھیو نیں کہ یاں اوہ مسلمان ہو کے توہین  دی سزا توں بچ جائے تے یاں اوہدی موت اٹل۔حقیقت سنگھ بولیا"سارے مان یوگ نیں، نہیں تے کوئی وی مہان نہیں"۔ایہہ آکھ کے اوہنے ہسدیاں ہویاں سُولی چُم لئی۔لہوریے اوہدے صدقے واری گئے تے اوہناں اوہدی ارتھی سیالکوٹ نہ جان دتی۔ایتھے ای اوہدی سمادھ بنی جیہڑی "باوے دی مڑھی" دے ناں نال دُھمی۔علاقہ خوجے شاہ تے محلہ کوٹ خواجہ سعید۔ایتھے ہرورھے اوہدی شہادت دے دِہاڑے دُوروں مُکاناں آوندیاں،سبھ توں وڈی ڈار حقیقت سنگھ دے پیکے شہروں آوے۔ایتھوں پُھوڑی چُک کے سوگی بسنت دے میلے درگاہ مادھو لال حسین ٹُر جاندے۔"

2000 وچ بسنت سرکاری پدھر اُتے منائی گئی۔جشن بہاراں تے بسنت نائٹ فوڈ میلہ۔پھیر وچ ملٹی نیشنل کمپنیاں پے گیاں۔کوٹھے وکن لگ پئے۔نال ای بسنٹ نائٹ وی شروع ہوئی۔لائٹاں  دے چانن وچ پیچے لگنے۔پتنگاں تے رنگاں دا ہڑھ آیا ۔ پر نال ہی اک کم ہور ہویا کیمیکل والی تار آ گئی۔تار موٹرسیکل اُتے جاندے بندیاں تے بالاں دیاں گردناں اُتے پھر گئی۔2005وچ بسنت اُتے پابندی لگ گئی۔کارن،بجلی دا بریک ڈاؤن،اسلحے دا وکھالا،مارو دھاتی تار۔فتوے آ گئے۔بسنت غیر اسلامی،بسنت حرام،بسنت ہندوانہ رسم۔

مولویاں جلوس کڈھے۔عدالت توں فیصلے آگئے۔گڈیاں بناون آلے پھڑے گئے۔ڈوراں ضبط ہو گیاں۔لکھاں لوکاں دا وپار بند ہوگیااتے مادھو لال حسین دی بسنت اُجڑ گئی۔ ہن بسنت یاداں وچ ای رہ گئی اے۔ جد ایہناں یاداں والے لوک وی مُک جاون گے پھیر بسنت دا ذکر کتاباں وچ رہ جائے گا یاں پھیر شاہ حسین دی شاعری وچ تے شاہ حسین نوں کون پڑھدا اے ایس موبائل تے انٹرنٹ دے دور وچ۔
 ایہہ لکھت بی بی سی دی پنجابی(گورمکھی) ویب سائٹ تے زبیر ہوراں لکھیا سی۔ 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels