Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> سستی شہرتاں دی تھاں ہن لوڑ اوکھے پینڈے چلن بارے پک دی ہے۔ نصرت جاوید

سستی شہرتاں دی تھاں ہن لوڑ اوکھے پینڈے چلن بارے پک دی ہے۔ نصرت جاوید

وچار ڈیسک
October 22nd, 2017

ملکی معیشت نوں سنوارن دے اپنے منہ آپوں، سارے نسخیاں توں مالا مال میاں مٹھو، جینہاں نوں اج دے دور وچ ٹیکنوکریٹس آکھیا جاندا ہے، آون والی سرکار دا حصہ بنن لئی مرے جارہے نیں جو گھٹ و گھٹ ترے سال تک کم کرے تے پاکستان نوں ’’ڈھگے اتے کرپٹ‘‘ سیاستداناں توں بچاندے ہوئے فیلڈ مارشل ایوب خان دے دس سالہ سنہری دور وچ واپس لے جایا جا سکدا جے۔ قومی معیشت دے غم وچ مبتلا ایہہ دو نمبری ’’ماہرین معیشت‘‘ دانشوارانہ پدر تے کرپٹ نیں۔ سارتر ورگے پردھان لکھاریاں ایسے لوکاں نوں Bad faith دے مرض وچ مبتلا دسیا سی۔ انہاں دا bad faith کدی ایہہ اعتراف ہی کرن نہیں دتا کہ ایوب خانی زمانے وچ ساڈی معیشت بہوں شاندار نظر آندی سی تے بنیادی وجہ ایس دی اوہ صنعتی تے زرعی انقلاب سی جیہرا سرد جنگ دی دین سی اتے ایس انقلاب نوں پاکستان وچUS Aid دے گھلے ماہراں پاروں برپا کرن دا آہرکیتا گیا سی۔ ایس انقلاب نوں پر 1965 دی جنگ ڈکارگئی۔ امریکی مدداں بند ہوئیاں تے پاکستان وچ چینی دی قلت پیدا ہوگئی۔ امیر تے غریب دے وچ خلیجاں وادھو نظر آون لگیاں۔ اوسی زمانے وچ ڈاکٹر محبوب الحق مرحوم ورگے ماہر معیشت نے اک لمیری کھوج پروں سٹا کڈیا پئی نرے 22 خانداناں نے پاکستان دی معیشت تے قبضہ کیتا ہویاہے ۔ہر قسم دے کارخانے انہاں خانداناں دی ملکیت نیں۔ بینک تے انشورنس کمپنیاں وی انہاں ہی دی اجارہ داریاں وچ کم کررہی نیں تے سب توں خوفناک گل ایہہ وی کہ دس سالہ سنہری دور دی ساریاں رونقاں صرف مغربی پاکستان تک محدود نیں۔ ایس دی وجہ توں مشرقی پاکستان وچ محرومی دا احساس وادھو ہویا جس دا خوفناک نتیجہ اسی 1971 وچ بنگلہ دیش دے قیام دی صورت بھگتیا۔ ساڈے دو نمبر ماہرین معیشت تہانوں کدی نہیں دسن گے کہ جنرل ضیاء الحق نے جداں ذولفقار علی بھٹو دی حکومت دا تختہ الٹا تے قومی خزانہ ایس وقت وی تقریباً خالی ہوچکیا سی۔ ریاستی بندوبست چلان لئی غلام اسحاق خان ورگے اصول پسند تے پالیسی سازی دے حوالے توں قدامت پرست سمجھے جان والے سیکرٹری خزانہ نے آغا حسن عابدی دے بنائے BCCI نال رجوع کیتا۔ آغا صاحب نے کپاس دی فصل دی فروختاں توں متوقع زرمبادلہ دا دوستانہ تخمینہ لاندے ہوئے ایس نوں Collateral شمار کیتا تے سانوں قرض دی صورت ریاستی کاروبار چلان لئی کجھ رقوم فراہم کردتی۔ جولائی 1977 توں 1981 تک دے ٹھوس اعداد و شمار ایہہ دسن لئی کافی نیں کہ اوہ ویلہ ساڈی معیشت تے کڈا بھاری سی۔پر آپدے ملخ وچ رونق میلہ چلدا رہیا۔اندر دی کہانی ایہہ سی پئی عرب ملکاں وچ گئے مزدوراپنے خانداناں لئی جو رقماں جمع کیتیاں اوہ پاکستان وچ پراپرٹی دے دھندے وچ خرچایاں گیاں۔ ساڈے شہراں دے آل دوال رہائشی کالونیاں اسرن لگیاں تے ایس پاروں کنسٹرکشن نال جڑے کار ویہار اتے روزگار نوں ڈھار ملی۔ پاکستانی ریاست دے خزابے وچ رونق پر ایس وقت نظر آنا شروع ہوئی جداں امریکی صدر ریگن دی حکومت افغان جہاد وچ پورا کدن دا فیصلہ کیتا۔ سعودی عرب ولوں بندوبست ایہہ وی ہویا کہ اوہ اپنے خزانے توں پاکستان نوں اینی ہی رقم فراہم کرے گاجو مجموعی طور تے واشگٹن توں مل سی۔ 1988 دے آن تک پر سویت یونین افغانستان خالی کرچکیا سی تے ایہہ اوہی سال ہے جداں جیا الحق دے چہیتے ماہر معیشت ڈاکٹر محبوب الحق مرحوم پاکستان دا IMF دے نال اک تِن سالہ سمجھوتہ کرن تے مجبور ہوئے سن۔ جنرل ضیا دے جہاز پاٹن بعدوں محترمہ بے نظیر بھٹو دی حکومت آئی تے اوہ ایس معاہدے دی راکھی تے مجبور ہوئی۔ ایس راکھی نوں پکا کرن لئی وزارت خزانہ دے ک تگڑے افسر وی اے جعفری نوں انہاں دی ریٹائرمنٹ دے بعد محترمہ دا مشیر بنوایاگیا سی۔ IMF دے نال معاہدے دی راکھی وی پر محترمہ دے کم نہیں آئی کیونجے 1989 وچ امریکی صدر بش ایس دی تصدیقاں توں انکاری ہو گئے کہ پاکستان اپنے ایٹمی پروگرام نوں فوجی صورت دین دی کوششاں کررہیا ہے۔ امریکی سند نہ ملی تاں اساں امریکی پابندیاں Sanction دا شکار ہوئے۔ محترمہ نوں کرپشن دے الزامات لاکے گھر گھل دتا گیا۔ بنیادی وجہ پر اوہ معاشی بحران سی جو امریکہ ولوں ساڈے ایٹمی پروگرام تے لائی پابندیاں پاروں پاکستان ول تیزی نال ودھ رہیا سی۔ محترمہ دے بعد نواز شریف دی پہلی حکومت نے معیشت نوں سرکاری ضانطیاں توں آزاد کروا کے چلان دی کوشش کیتی۔ تارکین وطن ولوں گھلی رقم نوں ہنڈی دی تھاں بینکاں راہیں جمع کروان دا بندوبست ہویا تے ساڈے بینکاں وچ لمیری رقماں جمع ہونا شروع ہوگیاں۔ 1992 وچ پر امریکہ نے اعلان کردتا کہ پاکستان نہ صرف اپنے ایٹمی پروگرام نوں فوجی بنائے جارہیا ہے سگوں ایس نے ہمسایہ ملکاں وچ دہشت گردی وی پھیلانا شروع کردتی ہے۔ معاشی بحران ،امریکی مدد تے مزید پابندیاں دے خوف توں نواز حکومت نوں وی گھر گھلنا پیا۔ پابندیاں دی ایہہ کہانی محترمہ دے دوجے دور وچ پاکستان دے میزائل پروگرام تے طالبان دی نموداری بدولت دہرائی گئی۔ اوہ فارغ ہوئی تے نواز شریف نے اپنے دوجے دور حکومت وچ ایٹمی دھماکہ کردتا۔ جنرل مشرف دے نمودار ہون تک پاکستان دنیا دا Most Sanctined ملک اکھواندا سی۔ 1999 توں 2001 تک دے اعداد و شمار ساڈی معیشت دی تباہ حالی دے ٹھوس ثبوت فراہم کردے نیں پر فیر نائن الیون ہوگیا۔ امریکہ نوں افغانستان دے حوالے توں اک وار فیر پاکستان یاد آگیا۔ اسی یاد آئے تے ایس ملک وچ ڈالر وی آنا شروع ہوگئے۔ رونق لگ گئی۔ ایس رونق دے پچھے شوکت عزیز ورگے معجزہ فروش ماہرین معیشت دا کوئی حصہ نہ سی۔ نہ ہی ڈاکٹر عشرت حسین ورگے مفکراں دی ذہانت نے ایس وچ کوئی کردار ادا کیتا سی۔ امریکہ نوں اک وار فیر افغانستان ہی دے حوالے توں پاکستان دی یاد ستاندی رہی ہے۔ اسی پر ایس دی ترجیحاں پاروںDeliver کرن نوں تیار نہیں ہاں۔ موجودہ ہیجان تے بحران ہورے آون والے کافی دناں تک جاری رہے گا۔ ایس توں نجات ول اک صورت ہے پئی ساڈی اشرافیہ اک دوجے تے الزاماں دی بارش کر کے اپنی جان چھڑان دی تھاں رل مل بیٹھے اتے کجھ سخت پر غیر مقبول فیصلے کرے تے ملک نوں بچان تے اگے ودھان دا بندوبست ہوئے۔
Article was Published at Nawa e Waqat 20th October 2017


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels