Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> بوتھا اک کوڑ بیانیے دا۔میڈیا ،سیاستاں اتے روہنگے

بوتھا اک کوڑ بیانیے دا۔میڈیا ،سیاستاں اتے روہنگے

September 24th, 2017

اج دے دور وچ پونی لڑائی میڈیا راہیں لڑی جاندی جے اتے کوڑ بیانیے ،گمراہیاں والی خبراں تے ہشیار تجزیے ہک تاثر بنادے نیں جس وچ ادھے سچ نوں ہشیاریاں نال ورتیاجاندا ہے۔عالمی لڑائی اتے پراکسی جنگاں نوں دھیان وچ نہ رکھدے ہوئے کسے ہور دی اگ دا بالن بنن وچ سٹیبلشمنٹ وانگ ساڈا میڈیا ہمش تیار رہندا ہے، پر ایہہ اکلے نہیں سگوں ایس وچ بہوں سارے ہور وی رلتی نیں۔ کجھ لوک تے ایہہ سب جان بجھ کے کررہے ہوندے نیں پر،وڈی گنتری نوں ایس بارے وچلی گلاں دا پتہ نہیں ہوندا۔ سوال ایہہ ہے پئی اساں بغیر سوچے سمجھے کیوں چھال لا دیندے ہاں؟ویسے ایہہ کوئی پہلی وار نہیں ہویا سگوں جے تہاڈی نظر 20 ویں صدی تے ہوئے تے تہانوں اُردو، ہندی ،بنگالی اخبار، رسالے ایسے کھیڈ وچ رجھے نظر آون گے۔ کیونجے پاکستان ،بھارت اتے بنگلہ دیش دے الیکٹرانک میڈیا دا نیہہ پتھر انہاں اُردو، ہندی تے بنگالی گوریلیاں ہی رکھیا ہے تاں مارے ایہہ ٹی وی چینل اجہی زبان ورتدے نیں، اجہے جملے کسدے نیں، اجہی مثلاں دیندے نیں جس نال لوکاں دے جذبیاں نال کھلواڑ جارہی رہے اتے انہاں دا خون کھولدا رہے۔
پچھلے دناں پی ٹی وی ورلڈ تے جیو ٹی وی دے مشہور اینکرحامد میر روہنگیاں بارے گل کردے ہوئے آکھ رہے سن پئی سانوں روہنگیاں دا مسئلہ اینج چکنا چاہیدا ہے کہ اساں کسی چین مخالف عالمی کھیڈ وچ چین خلاف ورتے نہ جائیے۔ انہاں ایہہ وی آکھیا پئی برما وچ روہنگیاں توں اڈ، چینی، ملائیشیائی تے پاکستانی مسلمان وی رہندے نیں اتے جو کجھ برما وچ روہنگے مسلماناں نال ہورہیا ہے اوہ برما وچ وسن والی دوجی برمی مسلم اقلیتاں نال نہیں ہوریا اتے اوہ محفوظ نیں۔ روہنگیاں نے کجھ دن پہلاں جنگ بندی دا اعلان کیتا سی جس نوں برما سرکار نے مسترد کردے ہوئے آکھیا پئی ات گرداں نال گل بات نہیں ہوئے گی۔ جنگ بندی دے اعلان دا مطلب ہے کہ برما وچ کوئی دھڑے مسلح لڑائیاں لڑرہے سن؟ کیہ ساڈے پھسڈی میڈیا ایس نوں کدی رپورٹ کیتاسی ؟ روہنگیاں خلاف کم اوس ویلے تیز ہویا جداں اگست دی 25 تریخ نوں سکیورٹی والیاں تے حملے شروع ہوئے اتے بی بی سی سنے عالمی میڈیا خود رپورٹ کیتا پئی 30 تھانیاں نوں اک دن وچ ساڑ دتا گیا سی۔ پر ساڈے میڈیا ہی نہیں سگوں مغربی میڈیا دا وڈا حصہ ایس ماردھاڑ تے در وٹ گیا۔ حلانکہ سلامی مسلح کاروائیاں خلاف تے ایہہ میڈیا نکی نکی خبر نوں وی ودھا چڑھا کے سامنے لیاندا ہے۔ پر برما وچ کم کردی اراکان روہنگا سالویشن آرمی (اے آر ایس اے) دی اجہی کاروائیاں بارے مغربی میڈیا دروٹ لتا اتے جے رپورٹ وی کرنا پیا تے سرسری ذکر نال کم چلایا۔ جتھے اسلامی ات گرد سوٹ کرن انہاں بارے چپ رہو۔ بھلا پاکستان توں زیادہ کون ایسی دہری پالیسیاں نوں جان سکدا ہے؟ تحریک طالبان پاکستان نوں کون کون مدد دے رہیا ہے اتے نرے افغان طالبان نوں ہی کون کون رگید رہیا ہے ایہہ سب اوسے دہرے کھیڈ دا حصہ جس وچ ساڈی سٹیبلشمنٹ وی رلتی ہے۔ا
یس نوں چنگے تے بھیڑے طالبان والی پالیسی آکھدے نیں پئی صاف نظر آندا ہے پئی برما وچ اسلامی شدت پسندی کجھ قوتاں نوں سوٹ کریندی جے۔ برما وچ جمہوریت دی پردھان تے لمیری لیڈ توں الیکشن جتن والی آنگ سان سوچی خلاف عالمی مہم کنج چکی گئی اتے ملالہ سنے کس کس ،کیوں حاضریاں لائیاں ایہہ سب دے سامنے ہے۔ بے نظیر بھٹو وانگ، سوچی اوہ لیڈر جس دا پیوجمہوریت اتے لوکاں دے حقاں لئی لڑدا قتل کردتا گیا سی۔1988توں سوچی برمی جمہوریت دی لڑائی لڑ رہی ہے۔لکویں سیاستاں تے ہشیار پالیسیاں نوں سمجھن لئی پورا سچ جاننا لازم۔
برما تے بنگلہ دیش دے باڈر تے لمیرے چر توں اسلام تے بدھ مت دے ناواں تے پراکسی جنگاں لڑیاں جا رہیاں نیں۔سعودی عرب، بنگلہ دیش، برطانیہ،امریکہ دھرم دے ناں تے چین مخالف ایجنڈے چلاندے رہے اتے پاکستان دا اک دھڑا وی ایس ہشیار کھیڈ وچ رلتی رہیا۔21ویں صدی دے دوجے دہاکے دے پہلے سالاں وچ چین امریکہ جداں نیڑے ہوئے تاں سوچی تے برما دے حاکم نوں اک تھاں بٹھا دتا گیا سی۔ سوچی نوں انج دی حکومت وی نہ ملی جنج ہتھ پیر بنھ کے 1988 وچ بے نظیر بھٹو ہوراں نوں پاکستان وچ حکومت ملی سی۔ اوس بڑی مشکل نال ایہہ ویلہ ٹپاون دا آہر کیتا۔دسمبر2011انوں اسارے گئے یس نویں بندوبست دے ضمانتی امریکہ تے برطانیہ سن جس نوں عالمی میڈیا وچ ’’جمہوریت ول ہولے ہولے سفر‘‘ لکھیا گیا۔جے انہاں نوں روہنگیاں اتے دوجی برمی اقلیتاں دا خیال ہوندا تے اوس معاہدے ویلے ہی شہریتاں والا کوڑ قنون بدلوا دیندے۔پچھلے مہینے دے اخیری ہفتے نوں ایک سال دی محنتاں بعدوں اقوام متحدہ دے سابقہ سیکٹری جنرل کوفی عنان ہوراں برما وچ ہون والے غیر انسانی کماں بارے اک وڈی رپورٹ تیار کیتی جس وچ برما دی سٹیبلشمنٹ نوں شہریت والے کوڑ قنون دے حوالے نال نویں آئینی ترمیم دا وی آکھیا گیا۔ انہاں سفارشاں وچ روہنگیاں سنے برما دی ساری اقلیتاں نوں بربر دا شہری بنان دی گل موجود ہے۔ایہہ گل خود برما دے مفاد وچ وی ہے کہ پراکسی جنگ مک جائے۔پر برما وچ اجہی قوتاں وادھو جیہڑیاں پرانے بیانیے دی راکھی کر رہی نیں۔ ایس رپورٹ نوں تیار کرن دی درخاست آپ سوچی ہوراں ہی کیتی سی۔ایس سال مارچ وچ رپورٹ بارے وچلی گلاں میڈیا وچ جاری کر دتیاں گیاں سن۔ایہہ ہک وڈی غلطی سی اتے عالمی اداریاں وچ اجہے جیالے بیٹھے نیں جیہڑے مقامی سیاستاں دے مسلیاں نوں جاندے یا نہ جاندے ہوئے خراب کردے نیں۔ لگدا ہے پئی پوری رپورٹ آون توں پہلاں ہی مسلم تے بدھ مت دے بنیاد پرست دھڑے تیاریاں کر چکے سن۔ 23 اگست نوں سوچی ہوراں ایہہ رپورٹ کوفی عنان توں خود وصولی اتے ہن اگے دی لین بنانی سی۔ پر دو دن بعدوں اچانک 30 تھانیاں نوں اگ لگ گئی اتے فیر جو ہویا اوہ سب دے سامنے ہے۔ ایہہ گل پکی ہے پئی کجھ قوتاں نوں برما دا ہولے ہولے جمہوریت ول جانا پسند نہیں سی۔ انہاں وچ عالمی مقامی، بنگلہ دیشی تے سعودی دھڑے وی رلتی نیں اتے برما وچ بدھ مت دے منن والی مذہبی جتھے بندیاں تے فوجی اقتدار دے پچھلگ وی۔ انہاں نوں اتے آمر تے سوچی نوں اک تھاں بٹھاون تے وی بڑے مسلے سن۔ روہنگیاں دی اگ نوں اک ایسے ویلے کس تیز کیتا جداں رپورٹ آون بعدوں برما تے بربر دی شہریت دین دا پریشر ودھ رہیا سی؟ روہنگیاں بارے سیاستاں کنج چمکایاں گیاں اوہ وی دلچسپ۔ اوہ مذہبی جماعتاں جیہڑیاں ایس عالمی پرکسی دا حصہ رہیاں انہاں وچ جماعت اسلامی تے اک بدھ مت دی مذہبی جماعت اگے اگے نیں۔ اج دو پاسیوں اوہی دھڑے اگ ودھا رہے نیں کیونجے امریکہ چین جداں سوچی تے برمی آمر نوں اک تھاں بٹھا دتا سی تے انہاں مذہبی دھڑیاں نوں رقماں ملنیاں بند ہوگیاں سن۔ ایہہ رقماں امریکہ، سعودی عرب تے برمی سرکار ولوں ونڈیاں جاندیاں سن۔ چیتے رہے پئی بنگلہ دیش وچ اک توں ودھ مذہبی دھڑے بندیاں ایس چین مخالف جہاد توں انج ہی رقماں کمایاں سن جنج پاکستان وچ افغان جہاد وچ بہوں ساری مذہبی جماعتاں مال بنایا سی۔ جداں جہادی پراجیکٹ مک گیا اتے ہیلری کلنٹن 50 سال بعد پہلی امریکی لیڈر وانگ نومبر2011وچ برما دا دورہ کیتا ۔مسلہ مکدا ویکھن بعدوں جماعت اسلامی، جہاد نوں نہ مکاون دی انج ہی گل کیتی جنج ضیا الحق اتے طالبان جنیوا معاہدے بعد وں لڑن مرن نوں تیار سن۔ بنگلہ دیش وچ جماعت اسلامی دے بندیاں نوں دتی جان والی پھانسیاں مگر اصل کہانی 1971 نہیں سگوں برما جہاد توں پچھے ہٹن دا پریشر سی۔ بنگلہ دیش سٹیبلشمنٹ دا آکھنا سی پئی جداں اساں مڑ جہاد شروع کرن دا آکھاں گے فیر شروع کرنا اتے ہن ایس نوں مکادیو، پر اوبامہ دے آکھن دے باوجود سی آئی اے تے اوس دے لندنی، سعودی اتحادی چین مخالف ایجنڈا ہورے چلاندے رہے۔ات گردیاں تے تشدد دی لہراں بارے کم کر دے عالمی ادارے انٹرنیشنل کرائسز گروپ دی 2016دی رپورٹ پرانے صوبے اراکان تے موجودہ صوبے رخائن وچ اراکان روہنگا سالویشن آرمی دا پتہ دیندی ہے اتے ایس وچ سعودی عرب تے پاکستان ول اشارے نیں۔ایس سالویشن آرمی دا پرانا ناں حرکت الیقین ہے اتے ایس دا لیڈر عطا اللہ کرچی اک برمی مہاجر گھر جمیا سی تے اوس اپنی پڑھائی سعودی عرب حاصل کیتی اتے 2012 توں اوہ رخائن آیا اتے’’اے آر ایس اے‘‘ دی کمانڈ سنھبالے لتی۔دسمبر2011 دے سیٹ اپ بعدوں ایہہ اوہ نواں مہرہ سی جس نوں چین مخالف ایجنڈے پاروں اگے ودھایا گیا۔چیتے رہے پئی برما وچ اخیری چوناں2010 وچ ہوئیاں سن جس دا سوچی بائیکاٹ کیتا سی۔پر ہن اپریل 2012 دی ضمنی چوناں وچ اوس رلت کیتی اتے ایہہ وی آکھیا پئی اوہ ایس آئین وچ ترمیماں کروائے گی۔آئین وچ بہوں خرابیاں سن، نرے روہنگیاں دا مسلہ نہیں سی۔ آئین پاروں سوچی صدر نہیں بن سکدی سی کیونجے اوس دا مر چکیا خصم غیر ملکی سی اتے اوس وچوں سوچی دے بچے وی سن۔اوس ضمنی چوناں وچ 45 سیٹاں جت کے لیڈر آف اپوزیشن دی پردھانی سنھبالی۔اینج جاپدا ہے ایس دوران برما وچ پرانے سیٹ اپ دے راکھیاں بدھ مت تے مسلم بنیاد پرستاں نوں تگڑا ہون دا موقعہ دتا۔سوچی دی پارٹی نے 2015دی چوناں وچ وڈی اکثریتاں لتیاں اتے 2016ہوچ برما وچ پہلا غیر فوجی مطلب سولین صدر سوچی دی حمائیت نال بنیا۔اپریل 2016 وچ اوہ پہلاں سئنیر وزیر بنی اتے فیر اوس لئی پارٹی تے خکومت وچ نواں عہدہ اساریا گیا جسپاروں اوہ سٹیٹ کونسلر بن گئی۔ہن سیاستاں تے اوس دی گرفت سی۔اک پاسے اوس نے تعلیمی اصلاحواں دا بل بنایا تے دوجے پاسے سوچی نے رخائن بارے کمیشن بنوایا۔پر ایس دوران امریکہ وچ ٹرمپ آ چکیا سی۔ٹرمپ ویلے چین مخالفاں نوں فیر موقعہ مل گیا ہے اتے کم مڑ چالو تھی گیا ہے۔ روہنگیاں خلاف اگ ایکدم تشدد دی لہر تیز اودھوں ہوئی جداں 25 اگست دا وقوعہ ہویا۔ ہن سوچی نوں نشانہ بناون والے غور کرن کہ اوہ کس دی کھیڈ رچارہے نیں تے انہاں نوں کون ورت رہیا ہے۔ ملالہ ہوراں کشمیر تے فلسطین تے کڈے بھارتی تے اسرائیلی نوبل انعام والیاں نوں غیرت دوائی ہے؟
روہنگیاں دے مسلہ تے رولا ویکھ کے تحریک خلافت اتے اوس بارے اقبال تے جناح دا ردعمل زیادہ سمجھ آندا ہے۔ اقبال صاف آکھیا پئی اک ڈگدی ہوئی بادشاہت اتے خلافت نوں بچاون لئی میں کجھ نہیں کراں گا۔ اقبال اتا ترک دی حمائیت کیتی۔ جناح نوں وی ترکی دا جدید وطنی ریاست ول جانا ٹھیک لگدا سی۔ پر مہاتما گاندھی تحریک خلافت نوں جنج ورتیا اوس وچ تے ساڈے میڈیا وچ بہوں سانجھ ہے۔ مسلماناں دے درد دا تے اقبال تے جناح نوں وی احساس سی سگوں اقبال دے کم وچ تے ایس دی اہمیتاں وادھو پر جہادی ایجنڈیاں مگر لکویں سیاستاں بارے اقبال گیان رکھدا سی۔ حامد میر ہوراں پی ٹی ورلڈ دے پراگرام وچ دسیا کہ 1940 توں 1947 وچکار روہنگیے لیڈراں برما توں علیحدگی لئی جناح دی حمائیتاں بارے گل بات کیتی سی۔ پر جناح ہوراں انہاں نوں برما وچ رہندے ہوئے اپنے حقاں لئی بربر دے شہری بنن لئی جدوجہد دا آکھیا۔روہنگیاں دا برٹش انڈیا نال کوئی تعلق نہیں سی اتے ایس نال ہور پواڑے کھل جانے سن۔برما وچ روہنگیے اک نکی جہی اقلیت نیں۔ انہاں دا وڈا مسلہ ہے کہ انہاں دے دادیاں، پڑدادیاں نوں انگریز بنگالی تھاواں نوں ایتھے وسایا سی۔ اوہ بربر دی شہری بنن دی جدوجہد کرن تے ٹھیک ورنہ اوہ ہور مارے جان گے۔ پر روہنگیے جہادی دھڑے روہنگیاں نوں اکساندے نیں؟ اوہ کیوں اکساندے نیں کیونجے انہاں روہنگے جہادیاں نوں امریکہ، لندن تے سعودی عرب ولوں رقماں ملدیاں نیں؟۔ چٹا کانگ دی تھاں کدی وی بنگالی قوم دا حصہ نہیں سی اتے ایہہ اوہ پاڑ ہے جس نوں چین مخالف مہماں وچ ورتیا جارہیا ہے۔ مسلماناں دی حقاں دی گل کرنا ہور گل ہے تے جہادیاں دے ایجنڈیاں نوں اگے ودھانا اک ہور کم ہے۔ ساڈا میڈیا ایس دا نکھیڑا نہیں کرسکیااتے کجھ نکھیڑا کرنا وی نہیں چاہندے سن۔ اک ہور کوڑ سفارش اشرف جہانگیر قاضی ورگے وڈے دماغ کیتی اتے اوس نوں سن کے رونا وی نہیں آسکدا ہے؟ اشرف ہوراں آکھیا پئی روہنگیاں دی مدد لئی پاکستان نوں وی کجھ روہنگے مہاجر بلالینے چاہیدے نیں۔ ایہہ اک خطرناک تجویز ہے اتے پی ٹی وی ورلڈ دے سیانے اینکر ایس دے بھیڑے اثر بارے وی دس دتا۔ اج پاکستان کسی اک مسلم اقلیت نوں انہاں دی تھاواں تے حق دین دی تھاں اپنے کول رکھے گا تے کیہ ایس نال دنیا بھر وچ پھیلیاں مسلم اقلیتاں وچ کیہ پیغام جائے گا؟ اتے انہاں ملکاں نوں پاکستان نال مسلے ہون گے۔ کل پاکستان نوں جداں کرد ایہو گل آکھن گے تے اساں کیہہ ترکی نوں ناراض کراں گے؟ہور تے ہہور دنیا ساڈے بارے کیہہ سوچے گی؟مہاجراں تے بے وطنیاں نوں انہاں دی آبائی تھاواں تے وسانا اتے انہاں لئی عالمی حمائیت ودھانا تے سمجھ آندا ہے پر انہاں لوکاں نوں عسکریت پسندیاں ول لیجانا بہوں خطرناک ہے۔۔ پر ایہہ گل حامد میر تے اشرف قاضی ورگے کیوں نہیں سمجھ سکدے بھلا؟ ایس دی وڈی کوڑ مثال بنگلہ دیشی بہاری نیں۔ انہاں بہاریاں نوں ترے وار بنگلہ دیشی شہریت دتی گئی، بہوں بہاری، بنگلہ دیشی بن گئے پر بہوں سارے انکاری رہے۔ایہہ اوہی سن جیہڑے او آئی سی توں رقماں لر رہے نیں۔ اینج او آئی سی اتے ایس دا فنڈ مسلماناں وچ اختلافاں نوں مکاون دی تھاں ودھان دا کم کررہیا ہے۔
حامد میر تے قاضی ہوراں نوں کراچی دی برمی کالونیاں وچ جاکے ویکھنا چاہیدا ہے پئی انہاں نال1960 دے دہاکے وچ کیہڑے وعدے کیتے گئے سن؟ اوہ تے انہاں دی اولاد نوں اج تیک پاکستان شہریت نہیں دتی گئی۔ کراچی دی جماعتاں انہاں نال کھیڈ دیاں نیں۔ اک کوڑ بیانیہ کنج بنایا، چلایا تے ورتیا جاندا ہے ایس دی وڈی پرانی مثال تحریک خلافت تے نویں روہنگے مسلمان۔ اقلتیاں دے حقاں دی گل کرنا چنگا ہے پر ایس نوں پاڑ لئی نہیں سگوں جوڑن لئی چکنا لوڑی دا ہے۔ جے کھپے بیانیے وچ ہی ہون گے تے اوہ تنگ گلی وچ وڑ جاندا ہے۔ روہنگے سعودی عرب، پاکستان تے بنگلہ دیش وچ خش نہیں رہ سکدے، انہاں دا ٹھکانہ اراکان دی تھاں ہی ہے۔ کوفی عنان دی رپورٹ پاروں جے زیادہ توں زیادہ ملک برمی سرکار تے ایہہ پریشر پاون کہ اوہ شہریت بارے 1982 دا قنون بدلے تاں جاکے برما دی اقلیتاں دے مسلے حل ہون ول ودھ سکدے نیں۔ اے آر ایس اے ورگے جہادیاں دی نندیا کرنی لوڑی دی ہے کیونجے ایہہ اقلیتی روہنگیاں نوں پراکسی جنگ دا بالن بنارہے نیں۔عالمی برادری تے اداریاں نوں سوچی دی مدد کرنی چاہیدی ہے۔ پر جیہڑے مسلے نوں ہور لما کرنا چاہندے نیں اوہ فوجیاں تے بنیاد پرستاں دی تھاں سوچی دے دوالے ہوئے نیں۔میڈیا ایس سب کھیڈ وچ بہوں ہشیارکھیڈ رچایا ہویا ہے۔
Another article on the same issue
https://punjabpunch.blogspot.com/2017/09/anti-china-wars-proxy-wars-misuse-of.html


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels