Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> برطانیہ وچ اسلاموفوبیا عروج تے؟اسلام مخالفتاں تے امیگرنٹس مخالفتاں دا رلا؟

برطانیہ وچ اسلاموفوبیا عروج تے؟اسلام مخالفتاں تے امیگرنٹس مخالفتاں دا رلا؟

عنبر خیری پنجابی روپ۔وچار
June 26th, 2017

سیاستاں دا کھیڈ سدھا نہیں سگوں گنجلدار ہونداہے اتے ایس وچ اجیہا گھما کارگر رہندا ہے جیہڑا چومکھی لڑائی وچ اصل ٹیچے دا پتہ ہی نہ چلن دے۔ویسے تے اک پنڈ دا چوہدری وی اجہی لڑائیاں کرواندا ہے جس پاروں اخیر جج یا ایمپائر وی اوسے نوں بنایا جائے۔مسئلہ آف شور کمپنیاں دا نہیں سگوں آف شور جنتاں نوں بچاون دا ہے، وڈیاں ٹیکس چوریاں دی راکھی دا ہے پر چومکھی مسلماناں تے باہرلیاں خلاف اینج لڑی جارہی ہے جس دا فیدہ آف شور جنتاں والیاں ہی نوں ہورہیا ہے۔عنبر خیری ہوراں وی افغانستان تے عراق دی گل کیتی پر لبیا دا ذکر گول، کہ قذافی دے مخالف’’جہادیاں‘‘ نوں ایم آئی چھ والیاں برطانیہ وچ پناہواں دتیاں سن کہ عبیدی دا پیو انہاں وچوں ہی سی۔امیگریشن پالیسیاں فارن پالیسی پاروں نرم رکھیاں جاندیاں سن کہ من پسند جہادیاں، قوم پرستاں وغیرہ نوں ہتھیار وانگ ورتن لئی برطانیہ وسایا جاندا رہیا اتے ایس وتھ نوں ورت کے جے کجھ ہور لوک وی آوڑے تے اوہByproductسی۔پاکستان توں کس، کس نوں کدوں کدوں وڈی گنتری وچ برطانیہ وسایا گیا ہے تے انہاں نوں کتھے کتھے ورتنا ہے، ایہہ سب پاکستانیاں نوں پتہ ہے۔لہور دربار نوں ڈگاون لئی1826 وچ کس جہاد کھڑا کیتا سی ایہہ سانوں یاد ہے۔افغان پادشاہ نال لڑن والے بندیاں نوں باڈر نیڑے برٹش انڈیا وچ وسانا تے فیر انہاں نوں افغان پادشاہ خلاف ورتنا وی پرانی برٹش پالیسی سی کہ ایہہ گھما اج وی برطانیہ دے سیکورٹی ادارے ورتدے نیں۔ایہہ سب عنبر ہوراں تے نہیں لکھیا پر فیر وی ایہہ آٹیکل بدل چکے برطانیہ دا اوہ بوتھا ہے جس مگر آف شور جنتاں دے سیٹھ بیٹھے نیں۔حیران نہ ہونا، پاکستان وچ آف شور تے سب توں ودھ گھپ پاون والے عمران خان اوسے زیک گولڈ سمتھ دے نال نیں جیہڑا برطانیہ وچ آف شور جنتاں دا وڈا مالک ہی نہیں سگوں اسلاموفوبیا دا پرچارک ہے۔تاں مارے تے طلاق توں بعدوں وی جمائما گولڈ سمتھ(اوہ ہن اپنے ناں نال خان نہیں لکھدی پر پاکستانی میڈیا وچ ہشیاری نال ہلے وی لکھیا جاندا ہے) عمران نوں پندرہ سال پرانی رسیداں گھلدی ہے تے سیتا وائٹ دی اولاد نوں سانبھدی جے۔تساں ہن عنبر ہوراں دا آرٹیکل پڑھو، جیہڑا بی بی سی والیاں چھاپیا سی۔

جو کجھ اج کل ہو رہیا ہے ایس پاروں مسلماناں وچ ہن ایہہ احساس تازہ ہو گیا ہے کہ اسلاموفوبیا وچ انج اضافہ ہویا ہے کہ ہن ایہہ اک متعصب و نسل پرست اقلیت دا ہی مسئلہ نہیں سگوں سماج وچ ہر کوئی ایس نوں منن لگیا جے۔ برطانیہ وچ جون دے پہلے ہفتے توں پہلاں ہون والے تن دہشت گرد حملیاں وچ ملوث سارے دے سارے بندے مسلمان نکلے۔ ہورے مسلمان ہون توں زیادہ ایہہ سارے بندے کِھسکے ہوئے نوجوان سن جیہناں نوں اپنے غصے تے مایوسی لئی اک ہدف چاہیدا سی تے جیہناں نے جہادی اسلام دا حوالہ لے کے لوکاں نوں مذہب دے ناں تے قتل کیتا۔ ہن تنگ آکے، بیشتر مسلماناں تے مذہبی رہنماواں نے انہاں جہادیاں خلاف سدھی سدھی گل کرنا شروع کر دتی ہے، پر ہورے، ہن بہوں دیر ہوچکی ہے۔ ساڈے وچوں زیادہ تر لوک سالاں تک ایہہ سوچدے آئے نیں کہ شاید جہادی کجھ صحیح کم کر رہے سن؟ کیونجے مغرب تے خاص طور تے امریکہ نے دنیا دے مسلماناں نال زیادتیاں کیتیاں نیں۔ افغانستان تے عراق تے حملہ کیتا، مسلماناں نوں ہلاک کیتا تے انہاں دے ملک تباہ کیتے۔
پر مذہب دے ناں تے ہون والی شدت پسندیاں خلاف سدھی سدھی مخالفت نہ کر کے اسی اپنا بڑا نقصان کیتا کیونجے قاتلاں دی اسی صحیح طریقے نال مذمت نہیں کیتی۔ کجھ مسلماناں نے خود ہی ابہام رکھیا، تے کجھ مغرب دے سیاستداناں نے انتہائی غیر ذمہ واری دا مظاہرہ کیتا ۔ ایس غیر ذمہ واری پاروں اسلاموفوبیا مغربی ملکاں وچ ہن کْھل کے سامنے آیا ہے۔ گیارہ ستمبر دے حملیاں نوں 15 سال ہو گئے نیں پر صحیح معنی وچ مغربی معاشریاں وچ اسلاموفوبیا ہن عروج تے ہے۔ پچھلے دو سال دے سیاسی وقوعیاں نے ایس سب وچ وڈا کردار ادا کیتا ہے۔ امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ تے پچھلے سال توں اسلام مخالف گلاں تے اقدامات کر رہے نیں پر برطانیہ دی سیاست وچ ایہہ صورتحال بتدریج کئی سالاں توں وگڑرہی ہے۔ ایس وگاڑ وچ دو سیاسی وقوعیاں دی اہمیتاں وادھو نیں اتے ایہہ دوناں 2016 وچ طے پائے۔پہلا سی لندن دے مئیر دا الیکشن تے دوجا سی یورپ توں نکلن دے سوال تے برطانیہ دا ریفرنڈم۔ لندن دے مئیر دے الیکشن وچ مسلمان (لیبر پارٹی دے) امیدوار خلاف جس طراں خود برطانوی وزیر اعظم نے 'اسلامو فوبیا' نوں ورتیا، ایس دی شاید ہی کوئی مثال ملے۔ انتخابی مہماں پاروں وزیر اعظم ڈیوڈ کیمرون نے ایوان وچ صادق خان دا شدت پسند عناصر نال تعلق جوڑیا، آکھیا کہ 'لیبر پارٹی دے امیدوار شدت پسنداں دے نال اک ہی پلیٹ فارم تے بیٹھ چکے نیں تے مینوں انہاں دے بارے وچ بہت خدشات نیں'۔ایہہ جملے کسی انتہا پسند جتھے بندی دے لیڈر یا سجے پکھ دے انتہا پسند دے نہیں سگوں برٹش وزیراعظم دے سن۔
انہاں ہی دی پارٹی دے امیدوار ’’زیک گولڈسمتھ‘‘ نے اسلامو فوبیا نوں اپنی انتخابی تحریک دا گھما بنایا۔(چیتے رہے، ایہہ زیک ہوری پاکستانی لیڈر عمران خان دے یار اتے انہاں دی سابقہ بیوی جمائما دے بھرا نیں اتے خان ہوری زیک دی ایسے انتخابی پہم وچ مدد کرن لندن وی گئے سن۔) بار بار مسلمان امیدوار دا تعلق اسلامی شدت پسنداں نال جوڑ کے ووٹراں نوں ڈرایا گیا۔ ہندو تے سکھ ووٹراں نوں خاص طور تے ڈراندے رہے کہ مسلماناں دا مئیر بننا انہاں لئی چنگا نہیں ہوئے گا۔ فیر آیا ریفرنڈم دا مرحلہ۔ ایس وچ مسلمان مخالفتان، امیگرانٹس مخالفتاں نال رل مل گیاں ا تے عام سیاست وچ 'باہر لیاں' یا امیگرنٹ افراد نوں ہر کوئی کوڑ آکھن لگیا۔ ایس وچ وی سیاستداناں تے حکمران جماعت دے اہلکاراں دا اک گھٹیا تے کوڑکردار سی۔ انتہا پسند جماعتاں، جنہاں نوں گھٹ ہی ووٹ ملدے نیں، سالاں توں ایہو جہیاں گلاں یورپ سنے برطانیہ وچ کردیاں رہیاں نیں۔ پر برطانیہ وچ ریفرنڈم دے موقع تے ایس بیانیے نوں 'مین سٹریم' کردتا گیا۔ ریفرنڈم دے بعد 'باہر لیاں' خلاف جذبات قاتلانہ حد تک ابھرے۔ یورپی تارکین وطن نوں نشانہ بنایا گیا تے اک پولِش شہری نوں قتل کیتا گیا۔ پولِش ثقافتی مرکز تے حملہ کیتا گیا تے نال مسلماناں تے دیسیاں دے نال 'ہیٹ کرائمز' وچ اضافہ ہویا۔ منافرتاں والے جرماں دی معلومات جمع کرن والی تنظیم 'ٹیل ماما' دے مطابق ریفرنڈم دے بعد منفافرتاں والے وقوعیاں وچ نمایاں اضافہ ہویا۔ ایمنیسٹی انٹرنیشنل دے مطابق سالاں دے بعد فیر 'پاکی' نوں بطور تضحیک استعمال کیتا گیا تے حجاب پاون والی خواتین نوں وی مختلف وقوعیاں وچ نشانہ بنایا گیا۔ گیارہ ستمبر دے بعد دے عرصے وچ ایہہ سوچ تے وھددی جا رہی سی کہ مسلمان مغربی معاشریاں لئی اک مسئلہ نیں تے انہاں دی سوچ تے مذہب مغربی معاشرے دی قدراں نال میل نہیں کھاندے۔ پر ایس نوں مین سٹریم وچ لیان نال حالات بہوں وگڑ گئے نیں۔ لندن وچ فِنزبری پارک مسجد دے قریب حملے وچ عینی شاہداں نے دسیا کے حملہ آور نے مسلماناں نال نفرت دا اظہار کیتا تے گڈی لوکاں تے چڑھا دتی۔ اس توں پہلے ویسٹ منسٹر، مانچسٹر ارینا تے لندن برج دے قریب ہون والے حملیاں دے بعد لوکاں نے کھلے عام مسلماناں نوں قصوروار ٹھہرانا شروع کر دتا۔ پلس دے مطابق مانچسٹر حملے دے بعد مسلماناں دے خلاف منافرتاں پاروں حملیاں وچ پنچ گناہ اضافہ ویکھن وچ آیا۔ 2011 وچ (یعنی چھ سال پہلے) برطانیہ وچ حکمران جماعت کنزروویٹیو پارٹی دی چیئرمین تے کابینہ دی پہلی مسلمان خاتون بیرنِس سعیدہ وارثی نے ایہہ کہہ کے تہلکہ مچا دتا سی کہ 'برطانیہ وچ مسلماناں دے خلاف تعصب سماج وچ کافی حد تک قابلِ قبول بن گیا ہے تے ایہہ رویہ 'ڈنر ٹیبل ٹیسٹ پاس کر چکیا ہے'۔ (ایس دا مطلب سی کہ ہن ایس گل نوں بہوں لوک قبولدے نیں)سیعدہ وارثی نے ایس گل دی نشاندہی کیتی کہ مسلماناں نوں صرف یا تے انتہا پسند و قدامت پسند یا فیر 'انتہائی ماڈرن' تے مذہب توں دور رہنے والیاں دے طور تے ویکھیا جاندا ہے، تے انہاں دوناں انتہاواں دے درمیان دی سوچ رکھن والے برطانوی مسلماناں نوں جان بجھ کے نظر انداز کیتا جاندا ہے۔ 2014 وچ سعیدہ وارثی کابینہ توں مستعفی ہوگئی سی تے ایس سال انہاں نے 'مسلم بریٹن، دا اینیمی وِد اِن؟' ( برطانوی مسلمان، اندر دے دشمن؟) دے عنوان نال اک کتاب شائع کیتی جس وچ اپنا تجربہ ظاہر کیتا تے برطانوی تے مسلمان ہون بارے تبصرہ کیتا ہے۔ میئر صادق خان وی اپنے آپ نوں مسلمان توں زیادہ لندن دا شہری تے ٹوٹنگ دے رہائشی ظاہر کردے نیں۔ پر انہاں کجھ سیاستداناں دی کوششاں ناکافی نیں جداں تیک مسیتاں توں مسلماناں نوں الگ تھلگ رہن نوں بارے آکھیا جاندا رہے گا۔ اج دے دور وچ تقریباً روز ہی کسی ایسے واقعے دی خبر سامنے آندی ہے جس وچ کسی مسلمان نوں تشدد تے منافرتاں دا نشانہ بنایا گیا ہوئے یا فیر کسی مسلمان نے عام شہریاں نوں منافرتاں تے تشدد دا نشانہ بنایا ہوئے۔ پر یاد رکھن دی گل ایہہ ہے کہ انہاں تشدد پسند مسلمان افراد دا مسلمان قوم نال تعلق گھٹ، تے جنونی مجرماں دی قوم نال تعلق زیادہ ہے۔ یعنی ایہو جہے کم کرن والے مسلماناں دا دوجے مسلماناں نال رابطہ گھٹ تے ایہو جہے قاتلانہ کماں وچ ملوث مجرماں نال زیادہ گہرا رابطہ ہے۔ (چاہے انہاں دا کسی نسل یا مذہب نال تعلق ہوئے)۔ ہن ایس گل نوں واضح کرن دی وڈی ذمہ واری نہ صرف سیاستداناں تے ہے سگوں سارے شہریاں تے وی۔ اسلامو فوبیا دی تھاں ایکسٹریمسٹ فوبیا یا منافرت فوبیا دا وجود ہن زیادہ بہتر ہوئے گا تے ایس وچ مختلف معاشریاں دے مسلماناں دی سوچ وچ کجھ تبدیلی وی ہورے لوڑی دی ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels