Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> صحافت دے گلے وچ پھندہ پاون دی تیاریاں۔نصرت جاوید

صحافت دے گلے وچ پھندہ پاون دی تیاریاں۔نصرت جاوید

وچار ڈیسک
May 21st, 2017

صحافت دا اصل فریضہ ’بندے نے کُتے نوں وڈ لتا‘ والی انہونی خبراں تلاش کرنا نہیں سگوں حکمران اشرافیہ دے انہاں فیصلیاں نوں سچے سودے وانگ سامنے لیانا ہے جس نوں اوہ عام لوکائی توں لکانا چاہ رہے ہوندے نیں۔ کوئی خبر چی اینج دا فیصلہ بہت گھجل ہون دے بعد لبھ لے تے ایس دے اخبار والے ایس نوں چھاپن توں پہلے سو طرح دے سوالات چکدے نیں۔ انہاں سولات دے معقول جوابات فراہم کیتے بغیر کسی خبر دا خواہ اوہ کینی ہی مصدقہ کیوں نہ ہوئے، چھاپنا ناممکن ہوجاندا۔ خبر چھاپ دین دے بعد ایس تے ڈٹے رہنا اخبار دی اخلاقی ذمہ واری ہے۔ ایہہ ذمہ واری بنیادی طور تے ایس اخبار دا مدیر اپنے سر لیندا ہے۔ اوہ اخبار وچ چھپی خبر تے ڈٹیا رہے تے حکومت تے اشرافیہ رل مل اخبار نوں مالی نقصان پہنچان دے طریقے لبھنا شروع کردیندے نیں۔ اخباراں دے مالکاں لئی’’ ضدی تے کملے‘‘ مدیر تے خبر چیاں توں جاں چھڑانا پکیاں کاروباری شوماں پاروں ضروری بنا دتا جاندا ہے۔ اصولی طور تے میں کسی اخبار دے مالک ہی نوں ایس دا مدیر ہونا وی اک بھیڑا وطیرہ سمجھنا ہاں۔ اپنی اونتری تریخ تے پر جداں وی غور کیتا تے سمجھ آگئی کہ مولانا محمد علی جوہر ،ظفر علی خاں توں لے کے مجید نظامی صاحب تک ساڈی صحافت دے کئی درخشاں ستارے بیک وقت مالک و مدیر بنن تے کیوں مجبور ہوئے۔ بنیادی مقصد ایس فیصلے دا در حقیقت اشرافیہ نوں ایہہ پیغام دینا سی کہ کسی خبر نوں چھاپن دی ممکنہ حد تک سخت ترین سزا بھگتن لئی اوہ ذاتی طور تے ہر ویلے تیار نیں۔ ساڈی صحافت دے شروع دے دناں وچ اک دور اینج دا وی سی جداں اشتہاراں دے بغیر صرف سرکولیشن دی وجہ توں اخبار اپنا وجود برقرار رکھ سکدے سن۔ ابتدائی ایام وچ اخبارات نوں اینج دے کئی قاری وی مل جاندے جو کسی اخبار یا جریدے دی قیمت سالانہ بنیاداں تے یکمشت پیشگی ادا کردیندے۔ اخبارات نوں زندہ رکھن لئی ایہہ رقوم اک بہوں وڈا آسرا سن۔ وقت گزرن دے نال پر اخباری کاغذ تے ایس تے طباعت دے اخراجات اینے ودھ گئے کہ سرکولیشن وچ اضافہ اخبار دے مالی بوجھ دا باعث ہونا شروع ہوگیا۔ اخبارات نوں قارئین دے گھراں تک پہنچان والے ہاکراں دے کمیشن دی ادائیگی دے بعد اخبار دے مالک نوں فی شمارہ جو رقم ملدی اوہ ایس نوں شائع کرن دی لاگت توں بہوں گھٹ ہوندی۔ اخباری صنعت دے نال ’’خسارے دے بجٹ‘‘ والا معاملہ شروع ہوگیا۔ حکومتاں اپنے خرچیاں تے ٹیکساں نال لبھی رقماں وچ فرق نوں عالمی اداریاں یا غیر ملکاں توں قرض یا امداد لے کے برابر کردی ہے۔ اخبار فی کاپی اشاعت دے خرچیاں تے اخبار ویچن بعدوں لبھیاں رقماں دے درمیان فرق نوں اشتہاراں دی بدولت برابر کرن دے بعد منافع کمان دی صورت کڈدے نیں۔ انٹرنیٹ دے فروغ دے بعد توں سرکولیشن وی ہولے ہولے اوہ کشش کھو چکی ہے۔ تہاڈے چوں اکثر لوک میرا ایہہ کالم اپنے کمپیوٹر تے سمارٹ فون دے ذریعے پڑھدے ہون گے۔ میرے کالم دا زیادہ توں زیادہ لوکاں تک انٹرنیٹ دے ذریعے پہنچنا میرے اخبار دے مالک نوں کوئی مالی فیدہ نہیں پہنچاندا۔ ایس پاروں پرنٹ ایڈیشن وچ اشتہاراں دی لوڑ وادھو ہے تے ہلے وی تک ساڈی سرکار ہی اشتہار دین والا سب توں وڈا’’وسیلہ‘‘ہے۔ زندہ رہن دے لئی اخباری مالکاں لئی لہذا سرکار نوں اپنے خلاف اوتاولا رکھنا پکیاں کاروباری شوماں پاروں ممکن نہیں۔ ایہہ خود کشی دا سودا ہے، اک جنونی فعل۔ جس دا نقصان صرف کسی اخبار دے مالک ہی نوں برداشت نہیں کرنا پیندا سگوں ایس ادارے توں جڑے سینکڑاں کامیاں دی زندگی تے موت دا لشکارا بن جاندا ہے۔ ڈان اخبار وچ 6 اکتوبر 2016 دی صبح چھپی، خبر دے بعد توں جو طوفان، بے بنیاد دشنام طرازیاں دے ذریعے چکیا گیا، ایس دا فیدہ چکدے ہوئے ساڈی ست مونہی اشرافیہ نے رل مل ہشیاریاں نال اخباری مالکاں دی جتھے بندی APNS تے دبا ودھاندے ہوئے آزاد تے تحقیقی صحافت نوں لگام پاون دی تیاری شروع کردتی ہے۔ اساڈی ماڑی قسمت کہ ایہہ لگام پاون والا ہتھکنڈا ساڈے صحافیاں دی وڈی اکثریتاں نوں ہرگز سمجھ وچ نہیں آیا ہے۔ نواز مخالف سیاستدان موجودہ حکومت دی انھی نفرت وچ مبتلا ہوکے ایس نوں ویکھن لئی تیار ہی نہیں۔ انہاں نوں تے ’’شریکہ ‘‘ ماریا جاندا ہے کہ اوہ نرا کند ڈھاون تے یقین رکھدے نیں۔ جداں وی ایہہ کند ڈھٹدی ہے تاں ایس دے ملبے تھلے حکمران جماعت ہی نہیں اپوزیشن دے سارے سرکردہ رہ نما وی کراہندے ہوئے نظر آندے نیں۔ ذولفقار علی بھٹو دی دیوار نوں جنرل ضیاء دے ٹینکاں ڈیگیا سی کہ 1981 تیک ساڈے سیاستداناں دی اکثریتاں ملبے ہیٹھ کرلاندی پئی سی۔ ایم آر ڈی بنا کے انہاں نے ایس ملبے توں باہر آن دا آہر کیتا تے بہت دیر ہوچکی سی۔1999 وچ جنرل مشرف نے نواز شریف دی دوجی حکومت دی دیوار ڈھائی سی تے عافیت بالآخر صرف ’’ق‘‘ اکھواندی پاکستان مسلم لیگ دی صفاں وچ وڑ کے ہی مل سکدی سی۔ ایہہ سب ہنڈان بعدوں 90 دے دہاکے وچ اک دوجے دی زندگی اجیرن بنان والے نواز شریف تے محترمہ بے نظیر بھٹو ’’میثاق جمہوریت‘‘ اپنان تے مجبور ہوئے سن۔ دوناں نے ایس معاہدے تے دستخط جلاوطنی وچ کیتے سن۔ محترمہ ایس دی بدولت بالآخر وطن لوٹی تے دہشت گرداں دا نشانہ بن گئی۔ ’’فاختہ‘‘ نے کئی دُکھ برداشت کر کے انڈے دتے سن پرایس نوں ساڈی سیاست دے جانے مانے موقع پرستاں جی بھر کے کھادا ۔ کئی سال دی خواری دے بعد نواز شریف تیِجی وار وزیر اعظم بن کے دفتر پہنچے تے کئی موقع پرست کاں انہاں دے سجے کھبے آکے بیٹھ گئے۔ اج کل باقی رہ جان والے کاواں دی اڑان بنی گالہ ول جے۔ مصطفے کھرنوں اوتھے بسیرے لئی اک ٹہانی تے تھاں مل چکی ہے ہن انتظار فردوس واشق اعوان دا ہورہیا ہے۔ کل وقتی سیاستداناں توں محرومی پر میرا اصل غم نہیں۔ میرا پہلا تے آخری عشق صحافت ہے۔ انہاں دناں اخباری مالکاں دے گلے وچ پھندہ پا کے ایس دا گلا دبان دی تیاری ہے۔ پریشان کن حقیقت ایہہ وی ہے کہ ساڈے گلے وچ خموشی نال پایا ایہہ پھندہ ساڈے چوں اکثر نوں ہلے نظر وی نہیں آرہیا۔ ڈور نوں آہستہ آہستہ کھیچیا جارہیا ہے۔ اسی صحافیاں تک وی ایس دی خبر ایس وقت تک پہنچے گی جداں اساں ساہ لین دے قابل ہی نہیں رہواں گے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels