Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> گواچدی ہوئی ماں بولی؟

گواچدی ہوئی ماں بولی؟

تنویر زمان خان
February 21st, 2017

اج دا دن ماں بولی دے کھنجے ہوئے مقام نوں یاد کرن دا دن ہے تے اوس کھنجے ہوئے مقام نوں لبھ کے ایدی اوس جگہ نوں کھوجن دا دن ہے جیہڑی جگہ تے دنیا دیاں دوسریاں وڈیاں بولیاں پہنچیاں ہویاں نیں، جویں انگریزی، چینی، فارسی وغیرہ۔ پاکستان وچ زبان دی تحریک اودوں شروع ہوئی جدوں محمد علی جناح نے اردو نوں قومی زبان آکھیا۔ خاص طور تے جدوں بنگال وچ جا کے آکھیا تے بنگالیاں نے زبان نوں بچان دی تحریک شروع کر دتی۔ ایس توں بعد حکمراناں کول دو راہ بچے۔ یا تے اوہ سارے کلچرز نوں من لیندے تے سندھی، پنجابی، بلوچ، پشتون تے بنگالی سب نوں قومی زبان دا درجہ دیندے۔ یا فیر مذہب دے ناں تے سب نوں مسلمان تے پاکستانی بناندے۔ ایہہ دوجی راہ حکمراناں نوں سوکھی لگی تے اوہناں نے سب اپنی ماں بولی دا ناں لین والیاں نوں ملک دشمن قرار دتا تے اسلام دشمن وی۔ اوہناں دا خیال سی کہ 14 اگست نوں پاکستان دے اعلان توں بعد کوئی پنجابی رہیا، نہ کوئی بنگالی، نہ بلوچ، نہ پشتون تے سندھی۔ اے ایسا پھڈا ہویا جیہنے فیرملک وچ مارشل لاء وی لوائے تے مولوی دے ہتھ وی مضبوط کیتے۔ جنرل ضیاء نے ایدھی اخیر کر دتی تے ملک ایسا دہشت گردی تے انتہا پسندی ول ٹر پیا کہ جنرل ضیاء نوں یاد کر کے اے گل یاد آندی اے۔
جان تیری نوں روندے پئے ہاں
اج وی لاشاں ڈھوندے پئے ہاں
ساڈی تے کوئی سندا نہیں ایں
اپنا رونا روندے پئے ہاں
اے حکمراناں دا وطیرہ ہندا اے۔ ہندوستان وچ تے جیہڑے وی حملہ آور حکمران آئے اوہناں آ کے اپنی بولی نوں ہی قومی زبان بنا دتا تے ماں بولیاں دبدیاں گئیاں تے مفاداں دی بولی جمدی گئی۔
اک دفعہ اکبر بادشاہ دے دربار وچ اک پنڈت آیاجنہوں بہت ساریاں بولیاں آندیاں سن۔اوہنیں دربار وچ چیلنج کیتا کہ اوہنوں جیہدی جیہڑی وی ماں بولی ہے اوہدے وچ سوال کر سکدا اے۔ کجھ سوالاں دے جواب دے کے فیر اوہنیں بادشاہ سلامت نوں آکھیا کہ تیرے دربار وچ اینیاں بولیاں بولن والے ہے نیں، کوئی میری ماں بولی نوں پچھان لوے تے بس چپ کر کے ایتھوں چلا جاواں گا۔ تے جے میری ماں بولی نہ پچھان سکے فیر تینوں مینوں اپنا سب توں وڈا درباری مننا پوے گا تے فیر وڈے درباری دیاں سہولتاں تے اختیار مینوں ملنا چاہیدا ہے۔ اکبر دے دربار وچ ہر ویلے ایہو جیا شگل چلدا رہندا سی تے اکبر نے اوہدی گل من لئی۔ سب نے اپنی اپنی تھاں تے ٹرائی ماری پر کوئی وی اوہدی ماں بولی نہ سیہان سکیا۔ اخیر اکبر نوں بیربل نوں بلانا پیا تے اوہدے ذمے پنڈت دی ماں بولی بجھن دا کم لایا۔ بیربل نے ٹائم منگیا۔ اوہنوں ٹائم دے دتا گیا۔ بیربل رات دے ہنیرے وچ پنڈت دے گھر گیا۔ جدوں پنڈت گوڑی نیند ستا پیا سی بیربل نے اک تیلا لیا تے اوہدے کن وچ ماریا۔ پنڈت اک واری ہلیا جلیا، فیر سوں گیا۔ بیربل نے اک واری فیر کن وچ تیلا ماریا تے آپ زمین نال لگ کے پیا رہیا۔ پنڈت ہڑبڑا کے اٹھیا تے غصے وچ بولنا شروع ہو گیا تے گالاں کڈن لگ پیا۔ فلاں ٹمکاں کر کے بول بال کے تے فیر سوں گیا۔ اگلے دن بیربل تے پنڈت دربار وچ آئے تے بیربل نے پنڈت نوں جواب دتا کہ تیری ماں بولی تیلگو ہے۔ پنڈت چپ کر کے دربار چھڈ کے چلا گیا تے اکبر نے بیربل نوں پچھیا کہ پئی توں کیویں سیانیا کہ اوہدی ماں بولی تیلگو ہے۔ بیربل نے اکبر نوں سارا واقعہ سنایا تے آکھیا جدوں بندہ مشکل یا غصے وچ ہندا اے یا اک دم کسے گل توں کھجدا اے تے اپنی ماں بولی وچ شروع ہو جاندا اے۔ پنڈت وی کھج کے ٹیلوگو وچ بولیا سی تے میں سمجھ گیا کہ اے ہی ایدھی ماں بولی ہے۔ کیوں جے بندا اپنی ماں بولی وچ سوچدا تے خواب اپنی ماں بولی وچ ہی ویکھدا ہے۔ ایس طراں ٹیگور اک دفعہ کسے شاعر نال گل کر رہے سی تے اوہنوں پچھیا کہ کیہہ کر رہے ہو اج کل۔ اوہنے کہیا شاعری کرریا واں ہندی وچ تے ٹیگور نے کہیا کہ ہندی تے تیری ماں بولی نہیں، اوہ بڑا حیران ہویا۔ اسیں برطانیہ وچ بیٹھے گل کر رہے آں جتھے پنجابی چوتھی وڈی بولی ہے تے پنجابی کینیڈا وچ تیجی وڈی بولی ہے۔
پاکستان وچ ادھی توں زیادہ آبادی پنجابی بولدی ہے۔ پنجاب جیہڑا پنج دریاواں توں نچوڑیا ہویا لفظ ہے تے پاکستانی پنجاب دے حکمراناں نے تِن دریا وی ویچ چھڈے سن تے پنجاب اپنے مطلب تے حساب وچ علامتی ناں ہی رہ گیا ہے تے حکمراناں نے پنجابی بولی وی دو آبی کر چھڈی ہے۔ اوہ ایہنوں مکا تے نہیں سکے پر ڈنٹ ضرور پا دتے نیں۔ اوہ ایہنوں گھٹیا تے بیہودہ بولی کہندے نیں۔ جیویں پچھلے دناں پاکستان دے اک مہنگے انگریزی میڈیم سکول بچیاں نوں اخلاقیات دا نوٹیفیکیشن دتا جیہدے وچ بچیاں نوں سکول وچ گالی گلوچ، بداخلاق گل باتاں تے پنجابی زبان بولن توں منع کیتا گیا۔ رولا پین تے نوٹیفیکیشن واپس لے لیا سی پر ایتھوں ساڈے نوآبادیاتی ذہن دا پتہ لگدا ہے۔ ساڈے لوگ ہالے تیکر دماغی غلام نیں تے اپنی ماں بولی تے فخر تے دور دی گل ایہنوں اپنا کہن وچ شرم تے گھٹیا محسوس کردے نیں۔ ایہدے وچ ساڈے اپنے لکھاریاں، شاعراں تے سوجھواناں دا وی قصور ہے جیہڑے پنجابی لکھن دے سٹائل (نویں پنجابی تے پرانی پنجابی) تے پھسے ہوئے نیں۔ اوہناں ایہدے وادھے اگے بندلائے ہوئے نیں۔سانوں اپنی بولی دے کلاسیکل وڈیاں تے نہ کوئی شک ہے تے نہ کوئی پھڈا۔ ایدیاں نیہاں foundations وچ اوہناں دا دتا ہویا لویا تے سیمنٹ ہے پر عمارت دا ڈیزائن modernize کرنا بڑا ضروری ہے۔ نہیں تے ایہہ عمار ت میوزیم دی ایٹم بن کے رہ جائے گی۔ ایس لئی نیہاں توں سر چکیے تے ایس توں اْتے نویں بلڈنگ بنا لیے۔s foundation یعنی نیہاں نوں کجھ نہیں ہوندا۔
تنویر زمان ہوری کھبے دے پرانے کارکن نیں اتے ضیا دے ویلے لڑدے لڑدے ولائیت چلے گئے سن۔اوتھے رہ کے وی ایتھے نال جڑے رہے۔وچار لئی انہاں دی لکھتاں گھلن دا آکھ کے سادا مان ودھایا ہے۔تنویر جنگ لندن وچ وی لکھدے نیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels