Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> سانجھ :موہن سنگھ، امرتا پریتم تے کجھ خاب

سانجھ :موہن سنگھ، امرتا پریتم تے کجھ خاب

اعجاز
January 26th, 2017

اعجاز علی سرور شہیدگورنمنٹ ڈگری کالج گجر خاں وچ پنجابی دے استاد نیں اتے پنجاب تے پنجابی دے سیوک۔
کیہ ہاں ویکھدا اک پہاڑ اُچا
کھڑا اک دریا دے تُل اُتے
کچھڑ اوس پہاڑ دے اک جھگی
بیٹھی حور اک شیر دی کھل اُتے
کالی رات اندر گورا مونہہ اوہدا
جیویں بگ ہووئے کوئی ڈل اُتے
یا ایہہ! رادھا وچھوڑے دے وچ ہنجو
پُھٹ نکلیا شام دی گلھ اُتے
ہتھاں اوہدیاں اندر ستار پکڑی
مَٹھیاں مَٹھیاں تاراں ہلا رہی اے
آپنی زلف جیڈی لمی ہیک اندر
اک گیت وچھوڑے دا گا رہی اے
(نظم: بسنت۔کتاب :ساوے پتر۔شاعر :پروفیسر موہن سنگھ۔ )

موہن سنگھ نوں ایہہ سفنا کدوں ،کس گھڑی تے کتھے آیا؟ پتہ نہیں۔۔ پر اِینا ضرور آکھ سکدا ہاں کہ یقینن ایہہ خاب اوہنوں اوہدی پتنی دے سدیوی وچھوڑے بعدوں آیا ہونا۔مہینہ، سال، کنا چر بعد ۔۔۔؟ سُتیاں ،جاگدیاں۔ہوسکدا اے پھگن دے السائی دِناں چ یاں خبرے چیتر رُتے ؛جدوں ڈوڈے کھڑدے نیں،لگریں رس پیندا اے تے شاخاں پُھٹدیاں نیںیاں فر اودوں ۔۔جدوں چارے موسم (سرما،گرما،بہار ،خزاں)ٹھیک سن ایپر پنجویں رُت دے اُکسان تے ایہہ خیال اوس آپ گھڑیا ہووئے۔
موہن سنگھ دی ایہہ نظم میں پہلی وار کدوں،کس ویلے تے کتھے پڑھی ؟یاد نہیں نیں۔ پر خبرے کیوں ایہداایہہ ٹوٹا میرے چیتے وِچ ٹِک گیا۔میں لکھ واری بھلنا وی چاہاں تے بھل نہ سکاں۔سوئی تروپہ ای نہ چُکے۔اوہ شاید ایس لئی کہ ایس توں اگدوں بال ایانی رُت دا اک اجیہا سپنا مینوں وی آوندارہیا اے۔پہلے پہل تے ایہہ خاب جد میریاں اکھاں دے ویڑھے کھڑنا ؛تاں میں ڈر جانا۔ ایتھوں تائیں پئی خوف ماریوں متھے تے تریلیاں آنیاں شروع ہوجانیاں۔ میں اُچی اُچی چانگراں ماردیاں ،رولا پاؤندیاں روون لگ پینا۔انھے واہ شور پاؤندیاں گھر سر تے چُک لینا۔ماں جی ہوراں فٹا فٹ اُٹھ کے آیت الکرسی پڑھ کے پھوکاں مارنیاں۔اِینے چر نوں میری دادی نے برڑانا۔
’’خبرے نکھتیاں دادِنے کتھے کتھے پھردا رہندا اے۔شان کنجر ! روز ایہدی سائیکلی جھوٹن مارا لے جاندا اے ایہنوں پکی سڑک ول۔‘‘
’’بے بے جان وی دے ۔۔ویہندی نہیں اوہ اگے ای بہت ڈریا ہویا اے ۔‘‘امی ہوراں آکھنا۔
’’لے کُتی کُڑی جان کیوں دیواں۔سوسکھنا ں دا اکو اک تاں ہے ہور کیہڑے دو چار نیں۔جے رب نہ کرئے ایہنوں کُجھ۔۔۔‘‘
’’اللہ نہ کرئے بے جی ۔تسیں اِنج نہ سوچیا کرو۔‘‘
مڑ تھوڑی جیہی چپ مگروں دادی آپ ای شروع ہوجانا:کُڑے میری من تے اِنج کرسویرے سوختے ای ایہنوں لے جاویں اُچے ٹبے والے پیراں کول۔میں ریاض نوں آکھ دیاں گی اوہ کم تے جاندا ہویا لئی جاؤ تہانوں دونہہ نوں اوتھوں تیک۔
مڑ دینہہ چڑھدیاں ای اسیں دووا ں ماں پُتّاں اباجی دی آگوائی وِچ اُچے ٹبے والے پیراں کول اپڑ جانا۔ہر وار اکو جیہا دم درود تے رٹیاں رٹایاں گلاں۔پہلوں بابے ہوراں میری ماں نوں سمجھان دے انداز چ آکھنا:کڑے ایہہ تویت ایہدی سجی بانہہ نال بنھنا ایں تے دم کیتا ہویا پانی ایہنوں پیانا وی ایں تے گھردیاں کندھاں تے ایہدے چھٹے وی مارنے نیں۔
پھیر اوہناں مینوں ڈرانا:کاکادِنے دُپہریں رُکھاں ہیٹھ نہیں کھیڈی دا ،چڑیلاں چمبڑ جاندیاں نیں۔
اج ایس بارے سوچ کے مینوں حیرانی ہوندی اے کہ اودوں کیوں اوہناں دے لکھ ہٹکن پاروں وی میں مڑ اوتھائیں کھیڈدا ہوندا ساں جتھوں اوہ کئی وار مینوں کھیڈن توں ٹھاک چُکے سن۔
پہلے پہل تے ایہہ سفنا مینوں کدے کدائیں سال چھماہیں آوندا رہیا ؛بلکل بھانڈے کلی کرن والے بھائی وانگر۔پر پھیر ایہنے چن دی چوداں متھ لئی۔ہُن ایس عمرے جدوں میں آودے لڑکپن دے ورھے گزار چُکاں خبرے ایہہ خاب میرے چیتیوں کیوں نہیں وِسردا ۔کیوں ایہہ میرے مگروں نہیں لہندا۔میں جدوں وی ایہدے بارے سوچناں تے مینوں بڑا عجیب جیہامحسوس ہوندا اے جیوں میں کوئی فلمی سین ویکھ رہیا ہوواں۔دریا،شیر،پہاڑ،شام تے بگ ایس خاب دا حصہ نہیں نیں۔جیہناں دا ذکر موہن سنگھ آپنی نظم ’بسنت ‘ دے اپروکتی بندوِچ بیانیا ایں۔ ایہہ تے کوئی مثالی جیہی تھاں ایں۔ایتھے ہر شے چِٹّی چِٹی جیہی اے، بِلکل سفید چِٹے ددھ چیئر مین لٹھے وانگ۔ایتھے ہر پاسے چٹیائی ای چٹیائی دِسدی اے مینوں ۔جسراں چار چفیرے دھوں اُڈ رہیا ہووئے۔ ایہہ دھواں اے یاں نوری لو دیاں چمکاں ۔ایہہ دھواں نہیں ہوسکدا ۔میں من ہی من چ چتارداں۔ اک پل لئی ایہہ خیال خبرے کسراں میرے چیتے دے ویڑھے وچ آکِھڑدا اے: کدرے ایہہ اوہ ای ویلا تے نہیں جیہدا ذکر قرآن مجید وچ کئیاں تھاواں تے آیا اے ۔ایہہ کوئی اوسا ای منظر اے۔ جدوں ہر شے فنا ہوجاوے گی تے سورج سوا نیزے تے آجاوے گا ۔جدوں پہاڑ ریزہ ریزہ ہوکے کپاہ دیاں پُھٹیاںیاں روں وانگ اُڈن لگ پین گے۔ایہناں سوچاں دی گھمن گھیری وچ پھسیا جد میں ساہویں ویکھدا ہاں۔تاں روں وانگ اُڈ رہے اوہناں پہاڑاں دے ایس دودھیا سین وِچ یک دم اک پری نمودار ہوجاندی اے۔اوہدا سوہن سہپن تے سراپا ویکھ کے میں ٹھٹھ ہو جاناں۔ میں اِکسار حیرانی دے دریا وِچ گوتے کھاندا نیند ر دی ڈونگھی دلدل چ ڈگیا بے سرتی تے نیم بے ہوشی دی حالت وچ کیہ ویہندا واں کہ اک موتیاں تے گیندے دے پھلاں نال سجے ہوئے شاہی تخت تے بیٹھی اوہ پری جیہڑی کجھ دیر پہلاں روں وانگ اُڈ رہے پہاڑاں وچالیوں نمودار ہوئی سی ، میں اوہنوں سدھی آپنے ول ودھ رہیویکھ رہیاں۔میں ذرا نِجھا کے تکدا ہاں تاں اوہدے سجے ہتھ مینوں اک چمکدار چھڑی جیہی نظر آؤندی اے۔اک پل لئی میرے ذہن وچ آوندا اے کہ شاید اوس آودے سجے ہتھ وچ ستار پکڑ رکھی اے۔ میں دوویںآنے ٹڈ کے بٹ بٹ اوہدے ول ایسراں تکی جانا جیویں ساڈی جنماں دی جان پچھان ہووئے۔ اوہ ہروار میرے نیڑے آکے چپ چپیتی میرے ول ویہندی رہندی اے۔ میں وی حسرت بھریاں نظراں نال اوہدیاں نرگسی اکھاں وچ تکدا رہنداواں جیویں اوہدی نیناں دی نینہ وچ میراکوئی قیمتی نولکھا ہار ڈگ پیا ہووئے ۔اودھر اوہدیاں اکھاں وِچ مینوں امن، شانتی، پیار تے انند وکھالی دیندااے۔
تسیں سوچ رہے ہوو گے کہ ایس پری دا موہن سنگھ دی حور نال کیہ سنبندھ ہوسکدا اے۔ ایس سوال دا جواب بھالدیاں میری عمرا بیت گئی اے۔میں ہر وار ایہہ تے اجیہیاں ہور اکوتر سو سوچاں سوچ کے پھاوا ہوئی جاناں۔پر کنڈھے نہیں لگدا۔میرے سپنے والی ایہہ پری موہن سنگھ دی حور نالوں کتے ودھ سوہنی تے وکھری اے۔بس فرق اِینا ایں کہ ایہہ۔۔ نہ تے کسے شیر دی کھل اُتے بیٹھی ہوئی اے اَتے نہ ای زلف جیڈی لمی ہیک اندر ہجر دا کوئی گاون ایہدے ہونٹھاں تے دھمالاں کھیڈ رہیا اے ۔ایہہ پری جدوں وی انج میرے ول آؤندی اے تاں ایہدے بلھاں تے ہجر دے کسے گاون دی تھاں ہلکی جیہی مسکان سجی ہوئی ہوندی اے۔پچھلے کجھ دہاکیاں توں میں بڑی گھنبیرتا نال ایہدے بارے سوچ رہیا ں کہ ایہدا میرے نال کیہ تعلق اے۔کیہ لگدی اے میری۔۔۔اِنج دیاں تے ایس نال جُڑیاں ہور انیکاں گلاں وی میں ایہدے نال سانجھیاں کرنا چاہنا ں۔ہاں ہاں اوہ گلاں وی جو کدے میں آپنے بالپنے دے کسے لنگوٹیے متر نال وی کدے سانجھیاں نہیں کیتیاں۔میں اوہنوں چھونا چاہندا واں ۔بلکاں اوہدے ہتھاں نوں چم کے بلکل اوہدے ورگا بننا چاہناں۔میں اوہنوں اوہدی بانہوں پھڑ کے آپنے کول بٹھانا چاہناں۔میں آودی ایسے سوچ دے مڑھکے چ بھجیا جدوں اوہدے ول آپنا ہتھ ودھاندا ہاں تاں اوہ دوروں ای ہتھ ہلاندی خبرے مونہہ وچ کیہ کجھ کہندی پچھا نہہ پرت جاندی اے ۔ کئی وار مینوں اِنج جاپدااے جیویں اوہ مینوں آکھ رہی ہووئے :نہ اڑیا مینوں ہتھ نہ لاویں، نہیں تے سڑ کے سواہ ہو جاویں گا۔
خبرے کِنّی وار ایس پری نوں موہن سنگھ دی حور اَتے اوس پری نال جوڑ دیندا ہاں جیہدیاں کہانیاں میں آپنی دادی توں بالپنے توں سُن دا آرہیاں ۔جیہدا کہانی چ وجود تے بڑا چنگا لگدا اے پر اک ظالم دیوو وجہوں پرستان واپس پرتنا اُکا نہیں بھاندا۔
آپنے ایس خاب بارے میں کدے کسے نال سانجھ نہیں پائی ۔پر ہاں اک وار میں آپنے کسے کولیگ نال ایہدا ذرا ذکر کیتا سی ۔ایہدے ری ایکشن وچ میرا اوہ دوست آودے ہتھاں تے ہتھ مارداٹھہاکا مارداہسیا:یار پہلاں تاں ایہہ دس تیرے ورگے بدصورت کول کوئی پری آسکدی اے۔چلو جے من وی لیئے تے۔۔۔کیہ ایس گلوبل ویلج وچ وی توں ایہناں جناں بھوتاں اتے پریاں تے یقین رکھدا ایں۔چل جھوٹھا کسے تھاں دا۔
اوس دن توں بعد اج تائیں میں مڑ ایس خاب دا ذکر کسے نال سانجھا نہیں کیتا۔اَتے نہ ای ایس سفنے دا راز کدے میتھے کھل سکیااے۔ ایہدے بارے نہ تے میں اودوں کجھ جاندا ساں جدوں ایہنوں ویکھن بعدوں میں چانگراں مار کے روون لگ پینداہوندا ساں اَتے نہ ای ہن ایس عمرے۔
پرہاں۔۔ ہُن اک فرق ضرور پیا اے۔بھلا اوہ کیہہ؟اوہ ایہہ کہ ہن میں آپ ای ایس پری دا اک ناں رکھ لیا ہویااے۔بلکل ایہدے سفنے ورگا ناں ’’جل پری‘‘۔ آہو ۔۔ میں اوہنوں جل پری ہی آہنداں واں ۔کیونجو مینوں اوہدے ہجر دی اگ وچ مسلسل سڑنا پیندا اے تے اوہ میرے ان گنت سوالاں دا جواب دتے بناں خبرے آودے مونہہ وچ کیہہ کجھ کہندی، بڑبڑاندی ، ہتھ ہلاندی مڑ لمے سفراں تے ٹر پیندی اے جیویں اوس مڑکے آنا ای نہ ہووئے۔اجکل تے میں ویلھا بیٹھا ہر پل اوہدے بارے ای سوچدا رہناں۔خبرے کیوں میں اوہدے ہونٹھاں دے ہلن توں عجیب عجیب انداز ے لاندا رہناں کہ اوہ واپس مڑدی ہوئی مونہہ وچ ای کیہ کجھ کہندی جاندی اے۔کئی وار مینوں انج لگدا جیویں اوس وچ امرتا پریتم دی روح بول رہی ہووئے۔ تے اوہ اِمروز دی شبیہہ میریاں اکھاں چ ویکھدی رہندی اے۔ایپر جدوں میں اوہنوں چھون لگدا ہاں تاں اوہ بُلھاں وچ مسکراندی ،ہتھ ہلاندی میریاں اکھاں چ بیٹھے اِمروز نوں پرنام کردی ،ستکاردی اے:
میں تینوں فیر ملاں گی
میں تینوں فیر ملاں گی
کتھے؟کسراں؟پتہ نہیں۔۔
میں تینوں فیر ملاں گی
شاید تیرے تخیل دی چننگ بن کے
اک رہس مئی لکیر بن کے
خاموش تینوں تکدی رہواں گی
پتہ نہیں ،کتھے؟کس طرحاں؟
میں تینوں ضرور ملاں گی
میں تینوں فیر ملاں گی۔۔
میں تینوں فیر ملاں گی ۔۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels