Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> شیخ ایاز تے ایاز میلہ

شیخ ایاز تے ایاز میلہ

December 31st, 2016

سندھی بولی دے سبھ توں وڈے شاعر شیخ ایاز نوں سندہ تے ہند وچ اپنی زبان دے حوالے نال اوس اوچے پدھر دے شاعر دی حثیت حاصل ہے جیہڑی بنگالی زبان وچ روبیندر ناتھ ٹھاکر (ایہہ گوریاں ٹھاکر دا ناں وگاڑ کے 'ٹیگور' کردتا جے) نوں حاصل سی، اوہ ہی حثیت جیہڑی پنجابی زبان وچ نجم حسین سید نوں تے چلی وج پبلو نرودا، تے ترکي وچ ناظم حکمت نوں حاصل ہے۔ سندھی سوجھوان تے عام لوکائی دے پڑھے لکھے وی شیخ ایاز نوں سندھ دا قومی شاعر مندے ہن تے کدی اونہاں دے ناں دے نعرے وی گونجدے سن "شیخ ایاز سندھ دی واج (آواز) ۔" تے شیخ ایاز نوں سندھ دا قومی شاعر منیا وی کیوں نہ جاوے: اوہ وی پیارے پاکستان وچ اوہناں دو تن شاعراں وچوں سن جنہاں اپنی دھرتی تے اوہدی لوکائي نال محبت دے جرم وچ جیلاں تے ہتھکڑیاں نوں قبول کیتا۔ فیر بھاویں اوہ سنہ پینسٹھ دی جنگ ہووے یا اکہتر دی، ایوب خان دی آپیشاہی ہووے کہ رنگیلے جنریل یحیی خان دی تانا شاہی ون یونٹ دا زمانہ ہووے یا فوجی راج، شیخ ایاز نوں قید کیتا جاندا رہیا سی- اپنی شاعری لکھن کارن اوہ کدی سکھر جیل تے کدی ساہیوال جیل وچ واڑے گئے سن (ایوب خان دے پچھلے دناں وچ ذوالفقار علی بھٹو وی ڈی پی آر (ڈیفینس آف ٹپاکستان رولز) ورگے بدنام زمانہ قانون ہیٹھ ساہیوال جیل وچ سن، شیخ ایاز دی اپنی قید دے اوہناں دناں تے ہک مشہور کتاب "ساہیوال جیل دی ڈائری (سندھی زبان وچ) وی ہے۔
شیخ ایاز نے ون یوٹ دے دناں وچ کہیا سی:
"سندھڑی تیرا ناں لیا
جیویں کالے سپ تے
پیر پیا"
ایہو اوہ دن سن جدوں ڈاک دے لفافے اتے ایڈریس دے نال تسی اکھر "سندھ" یا کسی وی صوبے دا ناں نہیں لکھ سکدے سو تے اوہ لکھ دیو تے جیل دی سزا سی۔ حال وچ وی پاکستان وچ اوس طرح دی مخلوق وسدی ہے جیہڑی کہندی ہے کہ ملک دے سارے مسئلاں دا حل ون یونٹ وچ ہے یا فیر چار صوباں نوں توڑ کے پندرہ ویہہ صوبے بنا دتے جاون وچ۔ اصل وچ ایہہ سیاسی نا بالغی تے ظلمی جہالت نہیں تے ہور کیہ ہے پراوہناں نوں اییہ پتہ وی نہیں یا پتہ ہون دے باوجود نیتاں دا فتور ہے۔ ۔
خیر، تے اسیں گل کر رہے ساں شیخ ایاز دی۔ سندھی زبان وچ اوچے پدھر دے سب توں وڈے شاعر ہون دی۔
اوہنہاں نے کوئی تریہہ توں ودھ کتاباں نثر تے نظم وچ لکھیاں ہن تے زندگی دے اخیر دناں تک لکھدے رہے سن جدوں تیک موت اوہناں دے بوہے تے دستک نہ دتی۔ اونہاں دی شاعری دا ہک وڈا حصہ جیلاں وچ لکھی ہوئی شاعری دا ہے۔ اوہناں دیاں کئی کتاباں تے بندش وی ہوئی تے ہن وی اوس دے لاہن دا کو‏‏ئي اعلان نہیں ہویا جے۔ اونہاں تے کفر تے فتوے وی لگے تے اونہاں نوں قتل کرن لئي حملے وی ہوئے۔
تہانوں ایہہ وی دسداں چلاں شیخ ایاز دی پنجاب، پنجابی ادب تے عام لوکائي تے صوفی ازم دے انقلابی فلسفے نال اک خاص جیہی محبت سی۔ کیوں جو اونہاں دا پہلا جگری دوست وی اک مونس ناں دا پنجابی کامریڈ سی جو جوانی وچ ہی مرگیا سی تے شیخ ایاز نے وڈے پتر دا ناں وی ااپے یار دے ناں تے مونس ایاز شیخ رکھیا سی۔ شیخ ایاز نے بھگت سنگھ تے اوہدے ساتھیاں تے اک شاندار اوپیرا 'بھگت سنگھ کھے پھاسی" لکھیا سی جیہدا پنجابی وچ التھا احمد سلیم نے "بھگت سنگھ نوں پھانسی" دے ناں تے کیتا ہویا ہے جیہڑا شیخ ایاز دی شاعری دی کتاب دے احمد سلیم ہی دے کیتے ہوئے ترجمے "جو بیجل نے آکھیا وچ " شامل ہے۔
شیخ ایاز دیاں کچھ نظماں پنجاب، ہیر، راوی، وارث شاہ تے امرتا پریتم دے ناں وی ہن اک نظم وچ اوہ کہندے ہن
"بلہے بھیا تینوں مینوں عشق نچايا تھیا تھیا" دوجی شاہ حسین دے "فقرے درست کردیدے جے " وی ہے۔
شیخ ایاز جدوں سندھ یونیورسٹی دے وائس چانسلر بنے سن تے اونہاں نے زباناں دا اک شعبہ کھلوایا تے اوہدے وچ احمد سلیم نوں پنجابی دا ماہر مقرر کیتا سی۔ جے میں بھلدا نہیں تے اوہ سندھ یونیورسٹی وچ پنجابی شاعر تے لکھاری مشتاق صوفی نوں وی لیائے سن۔ احمد سلیم تے شیخ ایاز دی دوستی اصل وچ سندھی ادب تے پنجابی ادب تے زباناں وچ دوستی دا منڈھ سی جیس نال انہاں دووہاں زبان دے ادب دے پڑھیاراں تے لکھاریاں دا اک دوجے نال مکھ میل ہویا ۔ دوہاں زباناں وچ ایک دوجے دے ادب تے شاعری دے ترجمے وی ہوے۔ احمد سلیم دی کتاب "جو بیجل نے آکھیا" بارے وچ اک واری دور درشن ٹی وی تے بولدے ہوئے امرتا پریتم نے کہیا سی " جو بیجل نے آکھیا پڑھدیاں ایہہ محسوس ہوندا ہے کہ خورے ایہہ شاعری شیخ ایاز نے کیتی ہی پنجابی وچ ہووے" امرتا پریتم دی شاعری تے نثر دے سندھی وچ کئی ترجمے ہوئے نیں۔
چلو، ایہہ تے ہوئی شیخ ایاز تے پنجابی شریف لوکاں دی اک دوجے نال پیار دی کہانی۔پر پنجابی حکمراناں ، ملوانیاں تے پنجابی فوجی تے سول بیوروکریسی نے اوہناں نوں تنگ وی بے حد کیتا۔ ہک واری اک سابق فوجی گلستان خان پنڈی وچوں ٹر کے سندھ وچ سن ( جی ایم سید دا پنڈ) خنجر لیکے آيا سی تے پھڑیا گیا سی۔ پھڑن توں مگروں اوہنے اقرار کیتا سی کہ اوہنے راولپنڈی دی مسجد وچ مولوی دا جمعے دا خطبہ سن کےجی ایم سید تے شیخ ایاز نوں قتل کرن دا ارادہ کر کے آیا سی کہ مولوی کہندا سی کہ جی ایم سید تے شیخ ایاز کافر ہن تے اوہناں نوں قتل کرن والا سدھا جنت وچ جاوے گا ایہہ انیس سو چھہتر دا زمانہ سی۔
قصہ مختصر کہ کل اٹھائی دسمبر شیخ ایاز دے ایس دنیا توں پیالہ کر کے جان یعنی وفات دا دن سی پر پچھلے پورے پنج دینہہ ایس مہینے وچ اونہاں دے حوالے نال اک وڈا میلہ مچایا گيا تے وڈے پیمانے تے حیدرآباد سندھ وچ اپنے خانہ بدوش رائٹرز کیفے دے ولوں ساڈیاں دوست امر سندھو، عرفانہ ملاح تے اوہنہاں دے ہور ساتھیاں ولوں ایہہ میلہ لایا گیا سی ۔ ایہہ میلہ شاہ حسین تے فیض میلے وانگ سی تے وڈی گنتی وچ لوکاں نے شرکت کیتی۔ ایس میلے وچ کئی دناں مگروں احمد سلیم جیہے شیخ ایاز نوں پنجابی وچ ورتاون والے سوجھوان وی خاص طورتے شرکت کرن سندھ آئے۔ پرانے تھاواں تے یاراں نال وی اوہناں دی ملاقات ہوئی ۔ ایہہ سندھ وچ پہلی وار اوس شاعردا میلہ مچا کے مناون دی اوس پدھر تے ہک تاریخ لکھی گئی ہے۔ اک رنگ مچایا گيا شیخ ایاز دی شاعری تے اوہدے گیت گائے گۓ تے اوہدی شاعری دے سنیہے پڑھے گۓ۔
میلے وچ توں کلا کلا پیا کس نوں لبھناں آں
ہتھ وچ گجرے اکھ وچ اتھرو کس نوں لبھناں آں-
( ایہہ دو سطراں شیخ ایاز دیاں تے پنجابی التھا حسن مجتبی دا) ۔ باقی سب خیر ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels