Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> اساڈی جوگی،صوفی ریت تے انسان دوستیاں

اساڈی جوگی،صوفی ریت تے انسان دوستیاں

وقار سپرا
December 26th, 2016

اج دے پاکستان دے مسئلیاں نوں اگر ذرا دھیان نال ویکھیا جاوے تے سانوں اے گل تسلیم کرنی پوے گی کہ ساڈے معاشرے وچ جیہڑے مسائل نیں ایہدیاں بنیادی وجہاں دے وچ اِک عدم برداشت وی ہے۔ عدم برداشت کیوں اے ؟ تے ساڈے ملک وچ اتے خطہ وچ کیہ ماضی وچ وی عدم برداشت سی؟اس سوال دا جواب لبھن دی کوشش کردے آں۔ عدم برداشت یعنی برداشت یا رواداریاں دا مک جانا بارے گل چھونے ہاں۔ نفسیات دے ماہرین دے مطابق عدم برداشتاں دی وجہ خوف ہوندا جے تے خوف دی وجہ ہوندی ہے ’’اْکا مڈھ توں مک جانا یعنی فنا ہون دا ڈر یا کسے شے دے چھن جان دا ڈر۔
اے گل سمجھ وچ آن والی اے کہ ساڈے خطے وچ تقسیم تے معاشرتی ناہمواریاں پاروں عدم برداشتاں آئیاں۔خاص طور تے جدوں غلط کماں دا بظاہر نتیجہ ٹھیک تے چنگا ات فیدے والا نکلیا تے معاشرے وچ اِک دودڑ چل نکلی پئی’’ ٹھیک تے غلط‘‘ کُجھ وی نہیں ہوندا اتے بس نرا ’’ہونا‘‘ ضروری ہے ۔ اگر کسے کول دولت اے تے ٹھیک اے۔ ذرائع کسے نے وی نہیں پوچھنے۔ہر کوئی اک دوڑ وچ ہے،پیسے دی دوڑ۔عہدیاں دی دوڑ، ایس دوڑ وچ رواداریاں دا قتل ہو چکیا جے۔ ہُن ایتھے اے سوال وی پیدا ہونداہے کہ کیہ اے نفرت یا لالچ یا عدم برداشت شروع توں ہی اس معاشرے یعنی ساڈے ہند سندھ وچ اتے پاکستان دے معاشرے وچ ہمیش توں سی یا اے کسے خاص وقت توں بعد شروع ہویا ۔
ساڈے ہر شہر دے ہر علاقے وچ اج وی صوفیاء دے مزارات تے دربار بہوں تعداد وچ موجود نیں۔ برصغیر وچ اسلام دی تبلیغ تے فروغ وچ صوفی حضرات دا کردار بہوں زیادہ ہے ۔ ماضی وچ ایہناں تمام درگاہاں تے مزاراں تے سارے مذہباں اتے فرقیاں دے لوگ جاندے سی۔ ایتھوں تک ہندو تے سکھ وی ۔ ایہہ گوگی صوفی ریت راداریاں دامڈھ سی۔
مثلاً وسطی پنجاب وچ مشہور صوفی بزرگ حضرت بابا فرید الدین مسعود گنج شکر دا فیض صدیاں تو ں جاری ہے ۔ حضرت بابا صاحب فرید گنج شکر دے دربار وچ سکھ تے ہندو وی حاضر ہوندے سی۔ سکھاں دی مقدس کتاب جس نوں ہُن سکھ مت وچ گرو دا درجہ حاصل اے یعنی گرو گرنتھ صاحب وچ وی بابا فرید دی شاعر ی موجو دہے۔
پنجاب تے سندھ دے علاقے وچ تقریباً ہر صوفی بزرگ دے عقیدت منداں وچ ہندو،سکھ تے مسلم سارے رلتی سن۔ اِک ہی درگاہ نوں ہندو اپنے لہجے تے بولی تے مسلم اپنے لہجے تے بولی وچ مختلف ناماں نال یاد رکھدے سن۔ مثلاً سکھر وچ مچھلی دی پیٹھ تے سوار دریا دیوتا دا مندر سی۔ اسی نوں مسلمان دریاپیر آکھدے نیں۔بابا فرید دی شاعری گرنتھ صاحب دے وچ ہے۔ جدوں سکھ گرو نال بادشاہ جہانگیر نے سختی کیتی تے حضرت میاں میرصاحب لہوری ملکہ نور جہان نوں کیہا تے سکھ گرو نوں رعایت لے کے دیتی۔ اج وی جنے مسلمان اجمیر شریف خواجہ معین الدین چشتی دی درگاہ تے جاندے نیں اوہنے ہی ہندو وی جاندے نیں۔ منتاں مراداں وی ساریاں دیاں ہی پوریاں ہوندیاں نیں ۔ایسے طرح تہانوں پتہ ہو سی کہ جوگی،بھگتی، نانکی اتے صوفی لہراں وچ آپدے آپدے دھرم دی گل ہو ہوندی سی لیکن ایندا بنیادی مقصد اِک ہی سی کہ انسانیت، انسانیت تے انسانیت ۔ لیکن فیر اس خطہ وچ عدم برداشت دا چلن واڑیا گیا۔ اگر ذرا مزید ماضی وچ ویکھیا جائے تے ازل توں ہی اچھائی دے نال نال برائی چل رہی سی ۔انگریزاں ایس دا مڈھ رکھیا اتے جوگی صوفی ریت نوں سکولاں دی کتاباں وچ رلتی ہی نہ کیتا۔راج دربار وی ایس نوں لفٹاں نہ کرائیاں۔ رہی سہی کسراں ونڈ دے فسادات تے فیر دوناں ملکاں وچ نقل مکانی دے ریلے کڈھ ماری ۔ لوکاں وچ اچھائی برائی دی تمیز مکی تے نہیں پرگھٹ ضرور ہوئی۔پر ہولے ہولے ’’پیے نوں خدا‘‘ من لتا گیا۔ اج وی ساڈی دنیا نوں جے اگاں ودھنا ہے تے فیر اسی مڑ توں ایہو سبق یاد کئیے، برداشت، برداشت تے برداشت۔
سانوں مننا ہووے گا کہ بے شک وسائل بہت تھوڑے نے، بے شک مسائل بہوں زیادہ نے، بے شک ساڈے کول اپنے اردگرد دے لوکاں واسطے نفرت کرن دیاں وجہواں بہتیاں تے احترام کرن دی وجہاں بہوں زیادہ نے پر ایہہ مسلے دا حل نہیں۔ رستہ اوہی جوگی،صوفی ریت والا ہے پئی رل مل کے رواداریاں نال رہو۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels