Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کالم تے کالمسٹ >> شناختاں، ورثہ اتے تواریخ بارے کجھ سوال

شناختاں، ورثہ اتے تواریخ بارے کجھ سوال

وقار سپرا
December 21st, 2016

ورثہ تے شناخت دویں آپس وچ جڑیاں ہویاں نیں تے شاید انسان واسطے سب توں ضروری یا ہورے انسان واسطے سب توں غیر ضروری۔ہر معاشرے وچ شناختاں دا مسئلہ اک وڈا سوال ہوندا ہے اتے اج اساں ایس بارے جھات پاواں گے پئی ساڈی شناخت کی ہے ؟ شناخت نال دوجا وڈا سوال ورثہ دا آندا ہے۔سوال ایہہ وی ہے پئی آخر ساڈا ورثہ کیہ ہے ۔لاہور اک پرانا تے تاریخی شہرہے ۔ ایندے ورثہ دے حوالے نالوں پچھلے عشریاں توں سوالات وی آندے رئے نیں۔ لیکن اج دا اے کالم میں شہر لاہور دے ورثے بارے نہیں بلکہ پاکستان دے قومی ورثہ بارے ہے ۔ورثہ یعنی ماضی، ماضی دی یاد اکثر خوشگوار نہیں وی ہوندی ۔ جیویں مشہور اردو شاعر مرزا غالب آکھیا سی، ماضی دی یاد تے عذاب ہے۔پر اجہے ماضی بارے سوچنا جیہڑاگواچی ڈائری دی لکھتاں وانگ حافظے دے پچھے کتھے گُم ہو گیا بہوں مشکل کم اے۔ تہاڈا شاہی قلعہ، تہاڈا شالیمار باغ، تہاڈا ہرن مینار، تہاڈا ہڑپہ، تہاڈا موہن جوداڑو تے تہاڈا مہر گڑھ۔ جی ہاں مہر گڑھ اس خطے دی سب توں پرانی تہذیب ہے، باقاعدہ تہذیب۔مہرگڑھ دی ٹھیکریاں توں ہڑپہ تے موہن جوداڑو دیاں تہذیباں اُبھریاں۔ پچھے اک فلم موہن جوداڑوتے بنائی گئی سی، کہانی تے کردار ویکھ کے پتہ چلیا اوس وچ اکثر تاریخی طور تے غلط حوالے نیں۔ موہن جوداڑو دے حوالے نال اے مشہور گل اے کہ جدوں ایندی کھدائی ہو رہی سی تاں ساری دنیا دے ماہرین آثار قدیمہ لئی اے اِک وڈی خبر سی ۔ ورثہ تے شناخت توں علاوہ وی اک سوال ہور وی ہے کہ انسان دی تاریخ کتھوں شروع ہوئی ۔ میرا اشارہ تہذیبی تاریخ ول اے۔ مشہور لیڈر جواہر لال وی اس وقت وسطی ہند توں سندھ دا لمبا سفر کر کے موہنجوداڑودی کھدائیاں نوں ویکھن پہنچے۔بعد وچ جیل دے دناں وچ اپنی بیٹی اندرا نوں جیہڑے خط لکھے ایندے وچ کیہا کہ ساڈی تاریخ ایتھوں شروع ہوندی اے۔ چیتے رہے پئی جواہر لال نے پورے برصغیر دی تاریخ دی گل کیتی سی۔ لیکن ایڈی گلاں کرن بعدوں وی تاریخ تے ورثہ دا سوال اپنی جگہ کھلوتا ہے۔ موہنجوداڑو تے ہڑپہ یا فیر ہُن حالیہ تحقیق وچ مہر گڑھ ،بہر حال انسانی تاریخ دا قدیم تہذیب یافتہ انسان اسی خطہ وچ سی ۔ اس توں علاوہ میرے علم وچ ٹیکسلا وی اے جیہڑ ا ضلع راولپنڈی وچ ہے ۔ بدھ مت دی پرانی گندھا را تہذیب تے مجسمہ جات تے نادر تاریخی اشیاء دا مرکز ٹیکسلا وی ایسے پنجاب وچ واقع جے ۔ لیکن ساڈے عام پنجابی دی گل تے اپنی تھاں، کنے تعلیم یافتہ لوگ ہون گے جنہاں اس بارے وچ کچھ معلومات ہون گیاں؟ہر گلنوں بت پرستی نال جوڑ دتا جاندا ہے جس دامطلب ایہہ ہے کہ تسی ورثہ تے تاریخ دی گلاکا ہی نہ کرو۔سادے ایتھے تے اج کل کوئی وی بت پرستی نہیں کردانہ ایس دے حق وچ جے ۔ اے گل واضح اے کہ انسان دے طور تے ہر انسان نوں اپنی شناختاں تے ورثہ دی جستجو تے ہوندی ہے ۔ لیکن ماضی وچ یا تے ورثہ نوں برباد کیتا جاندا اے یا فیر چوری کر کے ولایت گھل دتا جانداہے ۔ ہجے حالیہ سالاں وچ شام وچ روس تے دولت اسلامیہ دی جنگ وچ وی کافی پرانا قدیم آثار قدیمہ متاثر ہویا۔ اک انسان دے طور تے ورثہ اِک دلچسپی دی چیز سی ۔ پوری دنیا دے وچ سوائے پہلی دنیا دے امیر ملکاں دے مجموعی رویے ایہوں جہے ہی نے کہ یا تے تباہ کر دیو تے یافیر چوری کر کے ویچ دیو۔اے سبق سانوں یاد رکھنا چاہیدا ہے کہ گذرے ہوئے دناں دیاں یاداں تے یادگاراں دا ساڈی زندگی نال اِک تعلق ہے ۔ پچھلی تہذیب تے ساڈی اج دی تہذیب دے تسلسلاں دا ناں ہی ورثہ جے ۔ جی ہاں مہر گڑھ اتے ہڑپہ دا اج دے لاہور شہر دی تہذیب نال اک رشتہ جے۔ انسانی ترقی تے تہذیباں تاریخ نال جڑیاں جے۔ اگر کوئی اینہاں نوں تباہ کر سی تے اے ساڈااپنا نقصان جے ۔ بس جناب، چیتے رکھو پئی عالمی انسانی ورثہ تے تہذیب جس دے اندر ساڈی شناخت دی جڑاں نیں اینوں اصل حالت وچ رکھنا ساڈی ساریاں دی ذمہ داری ہے ۔ اے کسی اِک اقوام متحدہ یا محکمہ دی نہیں بلکہ ساریاں انساناں دا اثاثہ جے ۔تے ایندے لئی ایندی حفاظت سب دی مشترکہ تے اجتماعی ذمہ داری ہے ۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels